Zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, tryb postępowania i właściwość komisji lekarskich w tych sprawach, sposób przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywanie inwalidów na te badania.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 16 stycznia 1995 r.
w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania. *

Na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Zasady orzekania o inwalidztwie

§  1.
1.
Przy orzekaniu o inwalidztwie funkcjonariusza Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, zwanego dalej "funkcjonariuszem", komisja lekarska ustala, czy nastąpiła całkowita niezdolność do służby wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu oraz czy powoduje ono całkowitą lub częściową niezdolność do pracy.
2.
Funkcjonariusz zwolniony ze służby, który został inwalidą, może być zdolny do pracy, częściowo niezdolny do pracy lub całkowicie niezdolny do pracy.
§  2.
1.
W celu ustalenia, czy u funkcjonariusza nastąpiło stałe naruszenie sprawności organizmu, komisja lekarska ocenia, czy rozpoznane schorzenia spowodowały takie upośledzenie czynności organizmu, które nie rokuje poprawy według wiedzy lekarskiej.
2.
W celu ustalenia, czy u funkcjonariusza nastąpiło długotrwałe naruszenie sprawności organizmu, komisja lekarska ocenia, czy rozpoznane schorzenia spowodowały upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 12 miesięcy, mogące jednak ulec poprawie według wiedzy lekarskiej.
§  3.
1.
Orzekając o całkowitej niezdolności do pracy, komisja lekarska ocenia, czy funkcjonariusz jest niezdolny do wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia, z wyjątkiem zatrudnienia w warunkach specjalnie stworzonych lub na specjalnych stanowiskach pracy.
2.
Orzekając o częściowej niezdolności do pracy, komisja lekarska ocenia, czy funkcjonariusz może wykonywać pracę w zmniejszonym zakresie bądź w warunkach specjalnie stworzonych lub na specjalnych stanowiskach pracy.
§  4.
1.
Przy ocenie zdolności do pracy funkcjonariusza uznanego za całkowicie niezdolnego do służby ze względów zdrowotnych bierze się pod uwagę, czy i jakie zatrudnienie oraz w jakim wymiarze czasowym mógłby wykonywać, wykorzystując posiadane kwalifikacje ogólne i przygotowanie zawodowe, przy istniejących przeciwwskazaniach zdrowotnych do zatrudnienia.
2.
Przy ocenie zdolności do wykonywania zatrudnienia w warunkach specjalnie stworzonych lub na specjalnych stanowiskach pracy bierze się pod uwagę, czy zdolność ta może być zachowana wyłącznie w tych warunkach.

Rozdział  2

Zaliczanie do jednej z grup inwalidztwa i ustalanie związku inwalidztwa oraz śmierci ze służbą

§  5.
Właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich, orzekanie i tryb zatwierdzania orzeczeń, kierowanie do komisji lekarskich, rozpatrywanie odwołań i sprzeciwów od orzeczeń komisji lekarskich oraz uchylanie orzeczeń komisji lekarskich w trybie nadzoru regulują przepisy w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
§  6.
Przy orzekaniu o inwalidztwie funkcjonariusza komisje lekarskie są zobowiązane w szczególności do:
1)
stwierdzenia, czy nastąpiła całkowita utrata zdolności do służby oraz czy istnieje zdolność do pracy,
2)
określenia grupy inwalidztwa, do której funkcjonariusz zostaje zaliczony,
3)
ustalenia daty lub okresu powstania inwalidztwa, a także daty powstania stwierdzonej grupy inwalidztwa,
4)
ustalenia, czy zachodzi potrzeba leczenia, protezowania lub szkolenia przysposabiającego do pracy,
5)
ustalenia, czy inwalida wymaga stałej opieki osoby drugiej przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych,
6)
ustalenia wskazań i przeciwwskazań dotyczących zatrudnienia inwalidy,
7)
ustalenia terminu badania kontrolnego,
8)
ustalenia, w odniesieniu do każdej stwierdzonej grupy inwalidztwa, czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą oraz czy powstało wskutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.
§  7.
Za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę ustaloną przez komisję lekarską. Jeżeli komisja, nie mogąc ustalić daty powstania inwalidztwa, ustaliła okres, w którym ono powstało, za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli komisja nie mogła ustalić ani daty, ani okresu powstania inwalidztwa, za datę jego powstania przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.
§  8.
Przy orzekaniu o związku śmierci ze służbą funkcjonariusza, emeryta lub rencisty komisja lekarska ustala jednocześnie, czy śmierć jest następstwem wypadku lub choroby pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

Rozdział  3

Badania kontrolne inwalidów

§
.9 

1. Pierwsze badania kontrolne inwalidy przeprowadza się po upływie trzech lat od wydania orzeczenia o inwalidztwie, a następne badania kontrolne - nie rzadziej niż co pięć lat.

2.
Komisja lekarska wyznacza termin badania kontrolnego w okresie wcześniejszym, jeżeli zachodzi przypuszczenie, że ustalona w orzeczeniu grupa inwalidztwa może ulec zmianie przed upływem terminów określonych w ust. 1.
3.
Komisja lekarska może orzec, że badanie kontrolne jest zbędne, lub ustalić termin tego badania po okresie dłuższym, jeżeli przebieg choroby powodującej inwalidztwo wskazuje, że zmiana grupy inwalidztwa ustalonej w orzeczeniu nie nastąpi w ogóle lub może nastąpić po okresach późniejszych niż wymienione w ust. 1.
4.
Nie przeprowadza się badań kontrolnych inwalidów, którzy ukończyli 55 lat życia lub gdy inwalidztwo trwa dłużej niż 10 lat.
§  10.
Przepisy § 9 nie ograniczają uprawnienia inwalidy do zgłoszenia wniosku o przeprowadzenie badania w celu zaliczenia do innej grupy inwalidztwa w innym terminie, jeżeli lekarz zakładu opieki zdrowotnej, utworzonego i utrzymywanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych, lub innego publicznego zakładu opieki zdrowotnej stwierdził zaświadczeniem istotne pogorszenie stanu zdrowia inwalidy.
§  11.
Podczas badania kontrolnego inwalidy ocenia się, czy:
1)
naruszenie sprawności organizmu uzasadniające uznanie funkcjonariusza za całkowicie niezdolnego do służby nadal istnieje,
2)
inwalidztwo nadal istnieje i do której grupy inwalidztwa zalicza się badanego,
3)
inwalidztwo nadal pozostaje w związku ze służbą,
4)
badany inwalida jest zdolny do pracy i czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do podjęcia określonych rodzajów zatrudnienia.

Rozdział  4

Przepisy przejściowe i końcowe

§  12.
Funkcjonariusz zwolniony ze służby, zaliczony do jednej z grup inwalidztwa, który miał wyznaczony termin badania kontrolnego po dniu wejścia w życie rozporządzenia, zostanie poddany badaniom kontrolnym w terminie wyznaczonym podczas ostatniego badania. Na wniosek inwalidy badanie kontrolne może być przeprowadzone w terminie wcześniejszym.
§  13.
Traci moc rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych oraz Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 marca 1973 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 11, poz. 82 i z 1984 r. Nr 2, poz. 8).
§  14.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
* Z dniem 30 września 2003 r. nin. rozporządzenie utraciło moc w stosunku do funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. (Dz.U.01.81.877), w związku z wejściem w życie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz.U.03.160.1552).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1995.8.41

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, tryb postępowania i właściwość komisji lekarskich w tych sprawach, sposób przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywanie inwalidów na te badania.
Data aktu: 16/01/1995
Data ogłoszenia: 31/01/1995
Data wejścia w życie: 15/02/1995