Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowanie dokumentacji projektowej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 17 grudnia 1992 r.
w sprawie nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej.

Na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 49, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1991 r. Nr 7, poz. 25 i z 1992 r. Nr 33, poz. 144) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Uprawnienie rzeczoznawcy do spraw sanitarno-higienicznych, zwanego dalej "rzeczoznawcą", może być nadane osobie, która:
1)
ma ukończone wyższe studia w zakresie inżynierii sanitarnej lub środowiska, a w uzasadnionych przypadkach - również w zakresie innych specjalności technicznych związanych z budownictwem,
2)
ma co najmniej pięcioletnią praktykę zawodową po ukończeniu wyższych studiów,
3)
złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed Komisją Kwalifikacyjną przy Głównym Inspektorze Sanitarnym.
2.
Zasady i tryb działania komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
3.
Główny Inspektor Sanitarny na wniosek komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 3, może zwolnić z obowiązku złożenia egzaminu osobę, która w toku dotychczasowej pracy zawodowej uzyskała odpowiednie kwalifikacje w dziedzinie problematyki sanitarno-zdrowotnej.
§  2.
1.
Wszczęcie postępowania o nadanie uprawnień rzeczoznawcy następuje na wniosek kandydata.
2.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć:
1)
uwierzytelniony odpis dyplomu stwierdzającego wykształcenie kandydata,
2)
informację o przebiegu pracy zawodowej.
§  3.
1.
Główny Inspektor Sanitarny nadaje uprawnienia rzeczoznawcy obowiązujące na terenie kraju, z ustaleniem zakresu opiniowania dokumentacji projektowej.
2.
W uzasadnionych przypadkach Główny Inspektor Sanitarny może nadać uprawnienie rzeczoznawcy z określeniem terminu jego ważności.
3.
Wzór uprawnień stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.
4.
Rejestr wydanych uprawnień prowadzi Główny Inspektor Sanitarny.
§  4.
1.
Uprawnienie rzeczoznawcy, z zastrzeżeniem przepisu § 5 ust. 1, obejmuje opiniowanie dokumentacji projektowej w imieniu państwowego inspektora sanitarnego - w zakresie zachowania i przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
2.
Rzeczoznawca opiniuje w odpowiednich fazach dokumentację projektową kolejno w częściach: technologicznej, architektoniczno-budowlanej łącznie z planem realizacyjnym oraz instalacji sanitarnych.
§  5.
1.
Uprawnienie rzeczoznawcy nie dotyczy opiniowania:
1)
lokalizacji inwestycji oraz wyznaczania i zagospodarowania stref ochronnych,
2)
wpływu projektowanej inwestycji na środowisko,
3)
rozwiązań zagadnień gospodarki wodnej i ściekowej, z wyjątkiem lokalnych urządzeń do gromadzenia ścieków, osadników gnilnych z drenażem, urządzeń do mechanicznego i chemicznego oczyszczania ścieków na terenach uzbrojonych oraz przyłączy do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej,
4)
obiektów, które będą wytwarzały promieniowanie jonizujące lub niejonizujące, w zakresie zabezpieczenia środowiska i ludzi przed wpływem tego promieniowania,
5)
wysypisk, kompostowni, spalarni śmieci komunalnych oraz wysypisk odpadów przemysłowych, a także wylewisk nieczystości, w zakresie technologii i ich wpływu na środowisko,
6)
dokumentacji projektowej wykonanej przez samego rzeczoznawcę,
7)
typowych elementów, wyrobów i systemów budowlanych oraz obiektów budowlanych, zalecanych do powtarzania,
8)
obiektów opiniowanych przez wyznaczone organy kolejowej służby zdrowia, Wojskową Inspekcję Sanitarną i Inspekcję Sanitarną Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
2.
Dokumentację w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7, opiniuje państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na lokalizację inwestycji.
§  6.
1.
Rzeczoznawca opiniuje dokumentację projektową po stwierdzeniu, że lokalizacja budowy, rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy obiektu budowlanego, którego dotyczy dokumentacja, uzyskała pozytywną opinię właściwego państwowego inspektora sanitarnego.
2.
W razie gdy opinia, o której mowa w ust. 1, zawiera zastrzeżenia, rzeczoznawca zobowiązany jest do sprawdzenia, czy zastrzeżenia te są uwzględnione w zakresie spraw, których opiniowanie należy do jego uprawnień. W razie stwierdzenia, że zastrzeżenia te nie zostały uwzględnione, rzeczoznawca odmawia na piśmie wydania opinii.
3.
Rzeczoznawca może odmówić zaopiniowania dokumentacji projektowej ze względu na wagę, specyfikę lub zawiłość sprawy. W takim przypadku dokumentacja podlega zaopiniowaniu przez organ, o którym mowa w § 5 ust. 2.
§  7.
Jeżeli w inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie albo nadbudowie obiektu budowlanego nie można w pełni uwzględnić wymagań higienicznych i zdrowotnych, określonych dla nowo budowanych obiektów, rzeczoznawca może wydać pozytywną opinię, gdy inwestycja przyczyni się do poprawy istniejących warunków higienicznych i zdrowotnych w obiekcie.
§  8.
1.
Rzeczoznawca umieszcza na dokumentacji klauzulę zawierającą opinię o dokumentacji projektowej i pieczęć imienną. Kopie wydanych opinii na piśmie, stanowiących załącznik do klauzuli, rzeczoznawca obowiązany jest przechowywać w aktach.
2.
Wzór klauzuli oraz pieczęci imiennej określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
3.
Klauzulę, o której mowa w ust. 1, umieszcza się na odbitce rzutu podstawowego obiektu. Nie zamieszcza się klauzuli na kalkach i transparentach.
§  9.
Rzeczoznawca prowadzi rejestr opiniowanych dokumentacji projektowych według wzoru określonego w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§  10.
Jeżeli jednostka projektowania lub inwestor nie zgadza się z opinią rzeczoznawcy, może w terminie 14 dni od dnia otrzymania opinii zwrócić się o wydanie opinii do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, właściwego ze względu na lokalizację inwestycji, jako do organu I instancji.
§  11.
Rzeczoznawca jest zobowiązany do:
1)
podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez udział w szkoleniach i naradach z zakresu zagadnień higienicznych i zdrowotnych,
2)
współpracy z terenowymi organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
3)
zgłoszenia się do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania rzeczoznawcy w ustalonych terminach - celem umożliwienia przeprowadzenia kontroli działalności rzeczoznawcy,
4)
zawiadomienia o zmianie swojego adresu zamieszkania państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na uprzedni adres zamieszkania rzeczoznawcy.
§  12.
1.
Oceny działalności rzeczoznawców dokonują Główny Inspektor Sanitarny oraz - w zakresie określonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego - państwowy wojewódzki inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rzeczoznawcy.
2.
Organy, o których mowa w ust. 1, lub osoby przez nie upoważnione dokonują okresowej kontroli opinii wydawanych przez rzeczoznawców.
3.
Państwowy wojewódzki inspektor sanitarny prowadzi rejestr działających na terenie województwa rzeczoznawców, wraz z oceną ich pracy, którą przekazuje raz w roku Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu w terminie do dnia 15 lutego.
4.
Lista rzeczoznawców działających na terenie województwa powinna być udostępniona jednostkom i osobom zainteresowanym uzyskaniem opinii.
§  13.
1.
W razie stwierdzenia nienależytego wykonywania obowiązków przez rzeczoznawcę, a w szczególności wydawania opinii naruszających w sposób rażący wymagania higieniczne i zdrowotne, przekraczania posiadanych kompetencji, utrudniania przeprowadzenia kontroli przez właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, Główny Inspektor Sanitarny cofa uprawnienie rzeczoznawcy. Cofnięcie uprawnień podlega odnotowaniu w rejestrze, o którym mowa w § 3 ust. 4.
2.
Dokumentacja projektowa, zaopiniowana przez rzeczoznawcę z naruszeniem w rażący sposób wymagań higienicznych i zdrowotnych, podlega ponownemu zaopiniowaniu przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na lokalizację inwestycji.
3.
Opinia rzeczoznawcy, o której mowa w ust. 2 lub wydana przez rzeczoznawcę z przekroczeniem posiadanych kompetencji, jest nieważna.
§  14.
1.
W razie rezygnacji z nadanych mu uprawnień rzeczoznawca jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego.
2.
Rzeczoznawca, który zrezygnował z nadanych mu uprawnień, obowiązany jest przekazać klauzulę, pieczęć imienną, kopie wydanych opinii oraz rejestr opiniowanych dokumentacji państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania rzeczoznawcy.
§  15.
1.
Uprawnienia rzeczoznawcy, nadane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, zachowują ważność tylko w odniesieniu do jednostki projektowania, na którą zostało wydane, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Rzeczoznawca, o którym mowa w ust. 1, może wystąpić z wnioskiem o rozszerzenie posiadanych uprawnień za pośrednictwem państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, właściwego ze względu na siedzibę jednostki projektowania, w której dotychczas rzeczoznawca posiada uprawnienie. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy § 2.
§  16.
Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 grudnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz zasad i trybu opiniowania przez rzeczoznawców dokumentacji projektowej (Dz. U. z 1986 r. Nr 3, poz. 24).
§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

ZASADY I TRYB DZIAŁANIA KOMISJI KWALIFIKACYJNEJ PRZY GŁÓWNYM INSPEKTORZE SANITARNYM

§  1.
W skład Komisji Kwalifikacyjnej przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, zwanej dalej "Komisją", wchodzą: przewodniczący i jego zastępca, członkowie i sekretarz - powoływani imiennie przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
§  2.
1.
Komisja dokonuje oceny kwalifikacji kandydatów na rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych, zwanych dalej "kandydatami", działając w składzie:
1)
przewodniczący Komisji lub jego zastępca,
2)
pięciu członków wyznaczonych przez przewodniczącego Komisji lub jego zastępcę,
3)
sekretarz Komisji.
2.
Oceny kwalifikacji kandydata Komisja dokonuje na podstawie wyników egzaminu, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w § 1 ust. 3 rozporządzenia.
§  3.
Do egzaminu mogą być dopuszczani kandydaci po spełnieniu wymagań określonych w § 1 rozporządzenia.
§  4.
1.
Termin egzaminu wyznacza przewodniczący Komisji lub jego zastępca.
2.
Kandydat może ubiegać się o zmianę terminu egzaminu, jeżeli przemawiają za tym ważne przyczyny.
§  5.
1.
Egzamin składa się z 2 części: z egzaminu pisemnego i egzaminu ustnego.
2.
Skład Komisji na egzaminie pisemnym może być ograniczony do przewodniczącego lub jego zastępcy, sekretarza i 2 członków.
3.
Kandydat może przystąpić do egzaminu ustnego po uzyskaniu pozytywnej oceny z pisemnego egzaminu.
4.
W uzasadnionych przypadkach na wniosek Komisji Kwalifikacyjnej Główny Inspektor Sanitarny może zwolnić już działającego rzeczoznawcę z egzaminu pisemnego i skierować tylko na egzamin ustny.
§  6.
1.
Egzamin pisemny obejmuje opracowanie opinii o dokumentacji projektowej w zakresie zachowania i przestrzegania wymagań higieniczno-zdrowotnych. Oceny pracy kandydata z egzaminu pisemnego Komisja w składzie określonym w § 2 ust. 1 dokonuje po zasięgnięciu opinii Komisji Sanitarnego Nadzoru Zapobiegawczego Rady Sanitarno-Epidemiologicznej.
2.
Egzamin ustny obejmuje sprawdzenie znajomości wymagań higieniczno-zdrowotnych obowiązujących przy projektowaniu.
3.
Czas trwania egzaminu pisemnego wynosi 5 godzin.
4.
Z przebiegu egzaminu pisemnego i ustnego sporządza się protokoły. Protokoły podpisują przewodniczący i członkowie oraz sekretarz Komisji.
§  7.
Kandydat, który uzyskał ocenę negatywną z egzaminu, może być powtórnie dopuszczony do egzaminu nie wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy.
§  8.
1.
Członkowie Komisji otrzymują wynagrodzenie na zasadach ustalonych przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
2.
Członkowie Komisji Sanitarnego Nadzoru Zapobiegawczego Rady Sanitarno-Epidemiologicznej, opracowującemu opinię o pracy pisemnej kandydata, przysługuje wynagrodzenie przewidziane dla członków tej Komisji.
§  9.
Wydatki związane z nadaniem uprawnień ponosi kandydat na zasadach ustalonych przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
§  10.
Szczegółowy tryb pracy Komisji określa regulamin, nadany przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

UPRAWNIENIE RZECZOZNAWCY DO SPRAW SANITARNOHIGIENICZNYCH NR ...

Lp. ............ Warszawa, dnia ............

data)

Na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 49 z późniejszymi zmianami) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej (Dz. U. z 1993 r. Nr 3, poz. 12)

nadaję

Panu (Pani) ...................................................

uprawnienie rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych,

upoważniające do opiniowania dokumentacji projektowych w

zakresie ......................................

w imieniu właściwego ze względu na lokalizację inwestycji

państwowego inspektora sanitarnego pod względem wymagań

higienicznych i zdrowotnych z dniem podpisania przeze mnie

niniejszego uprawnienia.

............................

(podpis Głównego Inspektora

Sanitarnego)

pieczęć okrągła

ZAŁĄCZNIK Nr  3

WZÓR KLAUZULI I PIECZĘCI IMIENNEJ

1. Wzór klauzuli
Zaopiniowano pod względem wymagań higienicznych
i zdrowotnych bez zastrzeżeń (z zastrzeżeniami)......
.....................................................
.....................................................
.....................................................
............................
(podpis i pieczęć imienna)
Data..................
Lp. opinii............

2. Wzór pieczęci imiennej

Tytuł zawodowy, imię i nazwisko, rzeczoznawca do spraw

sanitarnohigienicznych, nr uprawnienia .............

w zakresie ...............................

Adres zam ...............................

Tel. ....................................

ZAŁĄCZNIK Nr  4

REJESTR OPINIOWANYCH DOKUMENTACJI PROJEKTOWYCH

Jednostka projektowania

Adres

Lp. opinii Tytuł dokumentacji oraz nazwa i adres inwestycji (obiektu, jeżeli inwestycja obejmuje szereg obiektów) Numer dokumentacji lub umowy

Nazwisko projektanta

Stadium i branża dokumentacji Data wydania opinii

Treść opinii

Uwagi

(w pozycji tej rejestruje się dane dotyczące spraw, o których mowa w § 6 rozporządzenia, z uwzględnieniem dat i numerów odpowiednich dokumentów)

1 2 3 4 5 6 7 8

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1993.3.12

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowanie dokumentacji projektowej.
Data aktu: 17/12/1992
Data ogłoszenia: 14/01/1993
Data wejścia w życie: 29/01/1993