Zapewnienie warunków działania i rozwoju spółdzielczości inwalidów i spółdzielczości niewidomych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 19 lipca 1985 r.
w sprawie zapewnienia warunków działania i rozwoju spółdzielczości inwalidów i spółdzielczości niewidomych.

Na podstawie art. 7 ust. 2-4 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o drobnej wytwórczości (Dz. U. Nr 3, poz. 11) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa warunki działania i rozwoju spółdzielczości inwalidów i spółdzielczości niewidomych oraz ustanawia na rzecz spółdzielni inwalidów i spółdzielni niewidomych wyłączne prawo wytwarzania niektórych wyrobów i świadczenia niektórych usług, a także określa zasady wykonywania tego prawa.
§  2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
spółdzielniach - rozumie się przez to spółdzielnie inwalidów i spółdzielnie niewidomych,
2)
centralnym związku - rozumie się przez to Centralny Związek Spółdzielni Inwalidów i Centralny Związek Spółdzielni Niewidomych oraz inne centralne związki zrzeszające spółdzielnie inwalidów lub spółdzielnie niewidomych,
3)
związkach - rozumie się przez to regionalne i wojewódzkie związki spółdzielni inwalidów,
4)
inwalidach - rozumie się przez to inwalidów, niewidomych oraz osoby traktowane na równi z inwalidami.
§  3.
1.
Organy administracji państwowej, przygotowując założenia centralnych i terytorialnych planów społeczno-gospodarczych, uwzględniają w nich możliwość zaspokajania potrzeb spółdzielni w zakresie zatrudnienia i rehabilitacji zawodowej inwalidów.
2.
Terenowe organy administracji państwowej udzielają pomocy spółdzielniom w tworzeniu nowych miejsc pracy dla inwalidów oraz ich pełnego zatrudnienia.
§  4.
Zaopatrzenie spółdzielni jest realizowane w trybie preferencji określonych w odrębnych przepisach.
§  5.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego udzielają pomocy spółdzielniom w zapewnieniu wykonawstwa robót budowlano-montażowych na rzecz ich inwestycji.
§  6.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki lokalami oraz gospodarki gruntami stopnia podstawowego i wojewódzkiego udzielają spółdzielniom i ich związkom pomocy w uzyskiwaniu lokali, obiektów i innych nieruchomości na cele związane z aktywizacją zawodową i rehabilitacją inwalidów.
§  7.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw urbanistyki, architektury i nadzoru budowlanego stopnia podstawowego zapewniają takie lokalizowanie obiektów i pomieszczeń przeznaczonych dla spółdzielni i ich związków, które umożliwia zatrudnionym inwalidom dogodny dojazd do pracy, oraz podejmują działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego korzystania z ciągów pieszych prowadzących do tych obiektów i pomieszczeń.
§  8.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, mogą stosować zwolnienia z obowiązku udziału spółdzielni i ich związków w inwestycjach towarzyszących oraz stosować ulgi w tym zakresie.
§  9.
1.
Ustanawia się na rzecz spółdzielni inwalidów wyłączne prawo wytwarzania wyrobów i świadczenia usług określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
2.
Ustanawia się na rzecz spółdzielni niewidomych wyłączne prawo wytwarzania wyrobów i świadczenia usług określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§  10.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej inne niż wymienione w § 9 oraz jednostki gospodarki nie uspołecznionej, które aktualnie wytwarzają wyroby i świadczą usługi wymienione w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, mogą prowadzić działalność w dotychczasowym zakresie i wielkości.
2.
Minister Handlu Wewnętrznego i Usług, po porozumieniu z zarządem właściwego centralnego związku, może w wyjątkowych wypadkach zezwolić na podjęcie przez jednostki gospodarki uspołecznionej wytwarzania wyrobów i świadczenia usług wymienionych w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, ustalając jednocześnie zakres i wielkość takiej działalności.
3.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw drobnej wytwórczości i usług stopnia podstawowego, po zasięgnięciu opinii zarządu właściwego centralnego związku, mogą w wyjątkowych wypadkach wydawać uprawnienia do wykonywania rzemiosła, polegającego na wytwarzaniu wyrobów lub świadczeniu usług wymienionych w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia. W wydanym uprawnieniu należy ustalić zakres i wielkości działalności, o której mowa w zdaniu poprzedzającym.
§  11.
1.
Środki pochodzące ze zwolnień i ulg podatkowych oraz innych wynikających z przepisów szczególnych będą przeznaczane na pokrycie wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą.
2.
Środki pochodzące ze zwolnień i ulg, o których mowa w ust. 1, przeznacza się na zasilanie funduszu rehabilitacji inwalidów, z którego finansuje się wydatki dotyczące rehabilitacji, poprawy warunków pracy i warunków socjalno-bytowych oraz związanej z tym działalności inwestycyjnej.
3.
Zasady gospodarki funduszem rehabilitacji inwalidów ustalają centralne związki w uzgodnieniu z Ministrami Finansów oraz Zdrowia i Opieki Społecznej.
§  12.
1.
Do stanu zatrudnienia inwalidów w spółdzielniach inwalidów i spółdzielniach niewidomych zalicza się:
1)
inwalidów zaliczonych przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia do jednej z grup inwalidów,
2)
inwalidów wojennych i wojskowych, bez względu na stopień utraty zdolności do zarobkowania,
3)
rencistów wojskowych,
4)
inne osoby o ograniczonej sprawności do pracy, traktowane na równi z inwalidami.
2.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Finansów, na wniosek centralnego związku, określa, jakie osoby wymienione w ust. 1 pkt 4, należy traktować na równi z inwalidami, oraz tryb postępowania w tych sprawach.
§  13.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej na wniosek centralnego związku określa zasady:
1)
zatrudniania i rehabilitacji inwalidów,
2)
uznawania spółdzielni za zakłady pracy chronionej,
3)
funkcjonowania placówek służby zdrowia spółdzielczości inwalidów i spółdzielczości niewidomych jako zakładów społecznej służby zdrowia,
4)
współdziałania w zakresie badań oraz produkcji sprzętu rehabilitacyjnego i pomocy osobistej dla inwalidów.
§  14.
Traci moc uchwała nr 281 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1973 r. w sprawie zapewnienia warunków dalszego rozwoju spółdzielczości inwalidów (Monitor Polski Nr 56, poz. 314 i z 1979 r. Nr 21, poz. 120 oraz Dz. U. z 1983 r. Nr 75, poz. 337).
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYKAZ WYROBÓW I USŁUG, DO KTÓRYCH WYTWARZANIA I ŚWIADCZENIA PRZYSŁUGUJE WYŁĄCZNE PRAWO SPÓŁDZIELNIOM INWALIDÓW

Lp. Nazwa wyrobu lub rodzaj usługi
1 2
1 Sprężynki techniczne z drutu do ϕ 3 mm
2 Nakrętki od M-2 do M-5 zgrubne
3 Blachy i foremki do ciast
4 Kółka i żabki do firan
5 Transformatory małej mocy
6 Elektryczne komplety oświetleniowe choinkowe
7 Sznury przyłączeniowe
8 Cewki nawojowe elektrotechniczne i teletechniczne
9 Montaż elementów i zespołów elektronicznych i teletechnicznych
10 Lampy przenośne do samochodów
11 Żarówki sufitowe (rurkowe) do pojazdów samochodowych
12 Lampki sygnalizacyjne
13 Montaż wiązek elektrycznych
14 Opaski taśmowe i zaciski różnego rodzaju do wiązek przewodów, węży gumowych i węży z tworzyw sztucznych
15 Oprawki do świetlówek i zapłonników wszystkich typów
16 Odgałęźniki instalacyjne i listwy zaciskowe
17 Znicze i świece nagrobkowe, pochodnie parafinowe, świece galanteryjne, choinkowe i stołowe
18 Choinki z tworzyw sztucznych
19 Okładki z tworzyw sztucznych na książki i zeszyty
20 Smoczki gumowe na butelkę i zabawkowe
21 Czepki kąpielowe (z lateksu)
22 Dętki do piłek (z lateksu)
23 Uszczelki techniczne z papieru i tektury
24 Zmywaki z drutu i tworzyw sztucznych
25 Bielizna i odzież dla służby zdrowia
26 Odzież robocza i ochronna
27 Rękawice ochronne i gospodarcze, z wyjątkiem rękawic z kauczuków naturalnych i syntetycznych oraz z tworzyw sztucznych i azbestu
28 Obuwie profilaktyczne
29 Tornistry
30 Tarcze szkolne i emblematy
31 Wkłady z tworzyw sztucznych do długopisów
32 Klamerki do bielizny
33 Śliwki w czekoladzie (wyroby czekoladowane)
34 Wycieraczki plecione
35 Wyroby szczotkarskie
36 Iskrowniki do silników dwusuwowych
37 Termoregulatory
38 Zamki magnetyczne meblowe
39 Szatniarstwo
40 Plakatowanie
41 Dezynfekcja telefonów
42 Ochrona mienia (w tym usługi parkingowe)
43 Usługi pieczątkarskie i stemplarskie
44 Usługi archiwalne

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WYKAZ WYROBÓW I USŁUG, DO KTÓRYCH WYTWARZANIA I ŚWIADCZENIA PRZYSŁUGUJE WYŁĄCZNE PRAWO SPÓŁDZIELNIOM NIEWIDOMYCH

Lp. Nazwa wyrobu lub rodzaj usługi
1 2
1 Spinacze biurowe - z drutu lub z blachy
2 Pinezki i gwoździe tapicerskie - wszystkie typy
3 Żabki i kółka do firan
4 Sprężyny do słoi Wecka
5 Karnisze metalowe
6 Zawieszki do ozdób choinkowych
7 Trzepaczki i wieszaki ubraniowe z drutu zwykłego w rurce z tworzywa
8 Zapinki do opasek opatrunkowych
9 Klamerki do bielizny - wszystkie typy
10 Wsuwki do włosów, szpilki "Koki" i szpilki fryzjerskie
11 Kasety do filmu 35 mm
12 Zmywaki z drutu i z tworzyw sztucznych
13 Wypełniacze do kolumn rektyfikacyjnych (pierścienie Białeckiego)
14 Tarcze spawalnicze
15 Lampki i przyciski sterownicze typu "N", "Z" i "NEF" do pulpitów sterowniczych
16 Konfekcjonowanie żyłki z tworzywa sztucznego (żyłki wędkarskie)
17 Tarcze polernicze z tkanin dla przemysłu meblarskiego
18 Bezpieczniki samochodowe
19 Przedłużacze, sznury przyłączeniowe i wiązki przewodów elektrycznych
20 Tortownice i foremki do ciast
21 Getry, czapki (pilotki i kominiarki męskie) z dzianiny
22 Ekrany promieniochłonne HR-1
23 Szczotki i pędzle wszystkich typów (gospodarstwa domowego, techniczne, kosmetyczne, zamiatacze)
24 Wycieraczki plecione
25 Termosy do dań gorących o pojemności od 10 l włącznie
26 Okucia do pędzli: płaskich angielskich A, B, C, D, płaskich zwykłych kaloryferowych, "Junior", ławkowców
27 Plomby blaszane i zapinki do torebek
28 Łańcuszki sanitarne metalowe i z tworzyw sztucznych oraz pociągacze spustowe kompletne
29 Zaciski do węży gumowych
30 Złącza do linii energetycznych napowietrznych
31 Stacyjki do ciągników rolniczych
32 Lampy przenośne do samochodów
33 Przełączniki dźwigniowe samochodowe i do ciągnika "Ferguson"
34 Przewody hamulcowe, olejowe i paliwowe do pojazdów samochodowych, z wyjątkiem wykonywanych z tworzyw sztucznych i gumy
35 Skrzynki bezpiecznikowe z zaciskami śrubowymi i konektorowymi do pojazdów samochodowych
36 Wyłączniki świateł "stop" i wyłączniki drzwiowe dla przemysłu motoryzacyjnego
37 Odgałęźniki instalacyjne i listwy zaciskowe
38 Wyłączniki dźwigniowe do wbudowania
39 Iskrowniki do silników dwusuwowych
40 Termoregulatory
41 Zamki magnetyczne meblowe

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1985.39.185

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zapewnienie warunków działania i rozwoju spółdzielczości inwalidów i spółdzielczości niewidomych.
Data aktu: 19/07/1985
Data ogłoszenia: 30/08/1985
Data wejścia w życie: 30/08/1985