Tryb ustalania uprawnień do świadczeń przysługujących kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY, PŁAC I SPRAW SOCJALNYCH ORAZ MINISTRA DO SPRAW KOMBATANTÓW
z dnia 18 grudnia 1975 r.
w sprawie trybu ustalania uprawnień do świadczeń przysługujących kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych.

Na podstawie art. 11 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186), po porozumieniu z Zarządem Głównym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Uprawnienia do świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186), zwanej dalej "ustawą", ustala się na podstawie zaświadczenia właściwego zarządu wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD), zwanego dalej "zaświadczeniem".
2.
W zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, zarząd wojewódzki ZBoWiD:
1)
stwierdza, że kombatant lub więzień obozu koncentracyjnego jest członkiem zwyczajnym ZBoWiD lub spełnia warunki uprawniające do członkostwa tego Związku,
2)
stwierdza okresy działalności kombatanckiej oraz pobytu w obozach koncentracyjnych, podlegające zaliczeniu do okresów zatrudnienia w myśl art. 8 ustawy; okresy te oblicza się w latach i miesiącach, z tym że niepełne miesiące traktuje się jako pełne.
3.
W zaświadczeniu dla członka rodziny pozostałego po kombatancie lub więźniu obozu koncentracyjnego zarząd wojewódzki ZBoWiD stwierdza, że jest on członkiem podopiecznym ZBoWiD lub spełnia warunki uprawniające do takiego członkostwa.
§  2.
1.
Zaświadczenia wydają zarządy wojewódzkie ZBoWiD właściwe według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o przyznanie świadczeń określonych ustawą.
2.
Zarządy wojewódzkie ZBoWiD wydają zaświadczenia:
1)
członkom ZBoWiD - na podstawie posiadanej ewidencji i akt osobowych,
2)
osobom nie będącym członkami ZBoWiD - na podstawie przedstawionych dowodów obowiązujących przy przyjmowaniu na członków ZBoWiD; dowody te podlegają weryfikacji zgodnie z zasadami regulaminu weryfikacyjnego ZBoWiD i są przechowywane w aktach zarządu wojewódzkiego ZBoWiD.
3.
Okresy działalności kombatanckiej lub pobytu w obozie koncentracyjnym stwierdzane są w zaświadczeniach na podstawie dowodów określonych w regulaminie weryfikacyjnym ZBoWiD.
4.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do wydawania zaświadczeń członkom rodziny pozostałym po kombatancie lub więźniu obozu koncentracyjnego.
5.
Zaświadczenia wydaje się na drukach ścisłego zarachowania.
6.
Instrukcja Zarządu Głównego ZBoWiD określa szczegółowe zasady wydawania i ewidencji zaświadczeń oraz ich wzory, a także wypadki, w których zaświadczenia mogą być wydawane przez inne organy ZBoWiD niż określone w ust. 1.
§  3.
Oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i inne organy rentowe oraz zakłady pracy sporządzają odpis zaświadczenia i zwracają je osobie zainteresowanej po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie świadczeń przewidzianych w ustawie.
§  4.
Osoba ubiegająca się o przyznanie świadczeń przewidzianych w ustawie obowiązana jest przedstawić oprócz zaświadczenia inne dowody, jeżeli są one niezbędne do ustalenia prawa lub wysokości tych świadczeń.
§  5.
1.
Wnioski więźniów obozów koncentracyjnych o przyznanie renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w obozie przyjmują właściwe oddziały ZUS.
2.
Zarządy wojewódzkie ZBoWiD zapewniają udział lekarza - przedstawiciela ZBoWiD w posiedzeniach komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, na których rozpatrywane są wnioski osób o renty inwalidzkie, określone w ust. 1. Bez udziału lekarza - przedstawiciela ZBoWiD komisja nie może wydać orzeczenia.
§  6.
1.
Wnioski o przyznanie lub podwyższenie emerytury albo renty w drodze wyjątku zgłasza się za pośrednictwem zarządów wojewódzkich ZBoWiD.
2.
Zarządy wojewódzkie ZBoWiD przygotowują te wnioski do rozpatrzenia we własnym zakresie lub przy udziale zarządów właściwych kół ZBoWiD oraz przekazują je wraz z niezbędną dokumentacją i opinią Urzędowi do Spraw Kombatantów.
3.
Zarządy wojewódzkie ZBoWiD przy przygotowywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1, współpracują ściśle z oddziałami Zakładów Ubezpieczeń Społecznych. W szczególności oddziały te na wniosek Urzędu do Spraw Kombatantów lub zarządów wojewódzkich ZBoWiD kierują osoby zainteresowane do badania przez komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia oraz ustalają okoliczności dotyczące spraw należących do ich zakresu działania.
4.
Jeżeli osoba ubiegająca się o przyznanie lub podwyższenie w drodze wyjątku emerytury lub renty zwraca się w tej sprawie bezpośrednio do koła ZBoWiD, zarząd tego koła przygotowuje wniosek i przesyła go wraz z opinią do Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD.
5.
O przyznaniu lub podwyższeniu w drodze wyjątku emerytury lub renty Urząd do Spraw Kombatantów zawiadamia właściwy oddział ZUS, który na tej podstawie podejmuje ich wypłatę oraz ustala uprawnienia do przysługujących do nich dodatków i świadczeń w naturze.
§  7.
1.
Wnioski o przyznanie rent rodzinnych po kombatantach i więźniach obozów koncentracyjnych, którzy mieli przyznane lub podwyższone w drodze wyjątku emerytury lub renty, przyjmują i prawo do tych rent ustalają oddziały ZUS.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wniosków o zasiłki pogrzebowe przysługujące w razie śmierci osób pobierających emerytury lub renty przyznane w drodze wyjątku lub członków ich rodzin.
§  8.
Do emerytur i rent przyznanych lub podwyższonych w drodze wyjątku oraz do świadczeń, o których mowa w § 7, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin dotyczące wypłaty świadczeń, zawieszenia i ustania prawa do świadczeń, zwrotu nieprawnie pobranych świadczeń, dokonywania potrąceń ze świadczeń oraz środków prawnych.
§  9.
Kontrolę nad działalnością zarządów wojewódzkich ZBoWiD w zakresie ich zadań określonych rozporządzeniem sprawuje Zarząd Główny ZBoWiD.
§  10.
Świadczenia przyznane lub podwyższone na podstawie wniosków zgłoszonych do dnia 31 grudnia 1976 r. wypłaca się poczynając od dnia 1 stycznia 1976 r.
§  11.
Wnioski o przyznanie lub podwyższenie emerytur i rent w drodze wyjątku kombatantom i więzieniom obozów koncentracyjnych oraz członkom rodzin pozostałym po tych osobach, zgłoszone przed dniem 1 stycznia 1976 r., podlegają rozpatrzeniu w trybie dotychczasowym.
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1976 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.46.255

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tryb ustalania uprawnień do świadczeń przysługujących kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych.
Data aktu: 18/12/1975
Data ogłoszenia: 31/12/1975
Data wejścia w życie: 01/01/1976