Oprocentowanie i przedterminowe wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 17 grudnia 1973 r.
w sprawie oprocentowania i przedterminowych wypłat odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.

Na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, z 1971 r. Nr 27, poz. 249, z 1972 r. Nr 11, poz. 77 i z 1973 r. Nr 48, poz. 282) oraz art. 16 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o prawie bankowym (Dz. U. z 1960 r. Nr 20, poz. 121, z 1964 r. Nr 8, poz. 50, z 1966 r. Nr 24, poz. 151 i z 1972 r. Nr 53, poz. 340) zarządza się, co następuje:
§  1.
Suma odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wypłacana w ratach podlega przekazaniu w całości na rachunek osoby uprawnionej do odszkodowania, prowadzony przez oddział Powszechnej Kasy Oszczędności (PKO) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby.
§  2.
1. 1
Wysokość oprocentowania sumy odszkodowania, o której mowa w § 1, ustalają odrębne przepisy.
2.
Należne odsetki wypłaca się łącznie z ratą przypadającą do wypłaty.
§  3.
1.
Przedterminowa wypłata rat odszkodowania następuje na rzecz osoby uprawnionej do odszkodowania lub wskazanego przez nią członka najbliższej rodziny na:
1)
nabycie, budowę lub remont domu jednorodzinnego, lokalu mieszkalnego, budynku przeznaczonego do wykonywania w nim rzemiosła, budynku gospodarczego i usługowego,
2)
nabycie (powiększenie) gospodarstwa rolnego, ogrodniczego (warzywnego) lub hodowlanego albo na dokonanie inwestycji w takim gospodarstwie lub na inne wydatki związane ze zmianą zagospodarowania gruntu,
3)
nabycie lub założenie warsztatu rzemieślniczego albo dokonanie w nim inwestycji,
4)
nabycie działki budowlanej,
5)
wniesienie wkładu do spółdzielni budownictwa mieszkaniowego,
6)
nabycie samochodu produkcji krajowej w przedsiębiorstwie państwowym,
7)
spłatę zobowiązań wobec jednostek gospodarki uspołecznionej i zobowiązań o charakterze alimentacyjnym, jeżeli są wymagalne,
8)
nabycie prawa do renty w Państwowym Zakładzie Ubezpieczeń.
2.
Przedterminowej wypłaty dokonuje się:
1)
na nabycie nieruchomości - sprzedawcy, na podstawie aktu notarialnego,
2)
na budowę, inne inwestycje lub remont - osobie uprawnionej, na podstawie zezwolenia lub potwierdzenia zgłoszenia wydanego przez gminny (miejski) organ administracji państwowej oraz zestawienia kosztów budowy, inwestycji lub remontu,
3)
na wniesienie wkładu do spółdzielni budownictwa mieszkaniowego - na rachunek właściwej spółdzielni, na podstawie zaświadczenia zarządu spółdzielni stwierdzającego, że osoba uprawniona została przyjęta na członka spółdzielni lub wpisana do rejestru kandydatów, oraz określającego kwotę potrzebną na pokrycie wkładu,
4)
na nabycie samochodu - na rachunek właściwego przedsiębiorstwa państwowego,
5)
na spłatę zobowiązań - bezpośrednio wierzycielom na podstawie dowodów stwierdzających wymagalność zobowiązania,
6)
na nabycie prawa do renty - na rachunek właściwej jednostki organizacyjnej Państwowego Zakładu Ubezpieczeń.
3.
Przedterminowa wypłata rat odszkodowania może również nastąpić na rzecz osoby uprawnionej do odszkodowania lub wskazanego przez nią członka najbliższej rodziny na:
1)
uzupełnienie niedostatecznych środków bieżącego utrzymania - w ratach kwartalnych,
2)
wydatki związane z leczeniem lub zapewnieniem szczególnej opieki - w ratach kwartalnych,
3)
uzupełnienie wyposażenia gospodarstwa domowego - jednorazowo,
4)
inne wydatki wynikające z wypadków losowych - w ratach kwartalnych lub jednorazowo.
§  4.
1.
Decyzję o przedterminowej wypłacie na wniosek osoby uprawnionej wydaje dyrektor oddziału operacyjnego PKO właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby.
2.
W decyzji ustala się wysokość kwoty podlegającej wypłacie i warunki jej płatności.
3.
Przedterminowa wypłata kwoty stanowiącej część odszkodowania płatnego w ratach następuje z rat ostatnich.
4.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie uprawnionej odwołanie w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do dyrektora oddziału wojewódzkiego PKO.
§  5.
Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio do przedterminowej wypłaty:
1)
należności, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 48, poz. 282),
2)
odszkodowań za nieruchomości przejęte przez Państwo na podstawie ustawy z 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykończaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz. U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249).
§  6.
Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 września 1972 r. w sprawie przedterminowych wypłat rat odszkodowania (Dz. U. Nr 40, poz. 260).
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 4 marca 1983 r. (Dz.U.83.15.72) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1974.1.5

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Oprocentowanie i przedterminowe wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
Data aktu: 17/12/1973
Data ogłoszenia: 15/01/1974
Data wejścia w życie: 15/01/1974