Wykonanie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 29 grudnia 1973 r.
w sprawie wykonania ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin.

Na podstawie art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 2 i art. 14 ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 225) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne.

§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
dolną i górną granicę przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki na zaopatrzenie emerytalne twórców i ich rodzin, szczegółowe zasady i tryb jej opłacania, a także okresy, w których twórca zostaje zwolniony od opłacania tej składki,
2) 1
(skreślony),
3)
niektóre grupy osób wykonujących działalność artystyczną, na które rozciąga się przepisy ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 225).
§  2. 2
 
1.
Organami ustalającymi obowiązek opłacania składek, przyjmującymi deklaracje o przychodach oraz wymierzającymi i pobierającymi składki, a także ustalającymi prawo do świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z tytułu zaopatrzenia emerytalnego twórców i ich rodzin, są właściwe ze względu na miejsce zamieszkania twórców oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Ustalenie obowiązku opłacania składek następuje po przedstawieniu decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, uznającej działalność za twórczą lub artystyczną.
§  3.
Użyte w rozporządzeniu określenie:
1)
ustawa - oznacza ustawę z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 225),
2)
składka - oznacza składkę na pokrycie kosztów świadczeń zaopatrzenia emerytalnego twórców i ich rodzin,
3)
oddział Zakładu - oznacza oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Rozdział  2

Podstawa wymiaru składki oraz zasady i tryb jej opłacania.

§  4. 3
 
1.
Podstawę wymiaru rocznej składki stanowi zadeklarowany przez twórcę przychód z działalności twórczej.
2.
Przychód z działalności twórczej zadeklarowany jako podstawa wymiaru składki za cały rok kalendarzowy nie może być niższy niż 72.000 zł i wyższy niż 300.000 zł.
3.
Przychód z działalności twórczej zadeklarowany jako podstawa wymiaru składki za cały rok kalendarzowy przez twórcę objętego przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym:
1)
nie może przekraczać różnicy pomiędzy kwotą 300.000 zł a roczną kwotą wynagrodzenia (uposażenia) z tytułu pracy (służby) oraz
2)
nie może być niższy niż 36.000 zł, chyba że wraz z rocznym wynagrodzeniem (uposażeniem) przekraczałby kwotę 300.000 zł.
4.
Jeżeli obowiązek opłacania składki powstaje lub ustaje w ciągu roku kalendarzowego, przychód z działalności twórczej zadeklarowany jako podstawa wymiaru składki za część roku kalendarzowego nie może być niższy ani wyższy niż odpowiednie kwoty określone w ust. 2 i 3, zmniejszone proporcjonalnie do okresu, którego składka nie dotyczy.
§  5.
1.
Dla twórcy wykonującego działalność twórczą w dniu wejścia w życie ustawy obowiązek opłacania składki powstaje z dniem 1 stycznia 1974 r.
2.
Dla twórcy, który rozpoczął wykonywanie działalności twórczej po wejściu w życie ustawy, obowiązek opłacania składki powstaje z pierwszym dniem miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym twórca rozpoczął wykonywanie tej działalności.
3.
Dla twórcy objętego przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym obowiązek opłacania składki powstaje z pierwszym dniem miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zgłosił wniosek o zastosowanie do niego przepisów ustawy (art. 11 ustawy).
§  6.
1.
Obowiązek opłacania składki ustaje z końcem miesiąca kalendarzowego, w którym:
1)
ustalono prawo twórcy do emerytury lub renty albo
2)
podjął on pracę (służbę) uzasadniającą objęcie go przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym i nie zgłosił wniosku, o którym mowa w art. 11 ustawy.
2.
Dla twórcy, o którym mowa w § 5 ust. 3, obowiązek opłacania składki ustaje także z końcem miesiąca kalendarzowego, w którym wycofał wniosek o zastosowanie do niego przepisów ustawy.
§  7.
1.
Twórca deklaruje przychód stanowiący podstawę wymiaru składki do 31 stycznia każdego roku. Jeżeli obowiązek opłacania składki powstał w ciągu roku kalendarzowego, termin do złożenia deklaracji upływa z ostatnim dniem miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym obowiązek ten powstał.
2. 4
Jeżeli twórca nie zadeklaruje przychodu w terminie, podstawę wymiaru składki w bieżącym roku stanowi najniższa podstawa wymiaru składki, określona w § 4 ust. 2.
3. 5
W uzasadnionych wypadkach Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może wyrazić zgodę na przywrócenie określonego w ust. 1 terminu zgłoszenia deklaracji.
§  8.
1.
Roczną składkę ustaloną przez oddział Zakładu twórca opłaca bądź jednorazowo za cały rok kalendarzowy, bądź w dowolnych ratach, najpóźniej jednak do końca roku kalendarzowego, którego składka dotyczy.
2.
W razie opłacenia tylko części rocznej składki, do okresu wymaganego do przyznania emerytury lub renty wlicza się tylko część roku kalendarzowego, odpowiednią do części opłaconej składki.
3.
Oddział Zakładu może przyjąć składkę po terminie określonym w ust. 1 tylko za zgodą Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
§  9.
1.
Od obowiązku opłacania składki zwolniony jest twórca, który co najmniej przez 30 kolejnych dni:
1)
odbywa czynną służbę wojskową w ramach powszechnego obowiązku obrony,
2)
pobiera stypendium lub otrzymuje zapomogę w związku z działalnością twórczą,
3)
przebywa w zamkniętym zakładzie społecznym służby zdrowia.
2.
Zwolnienie od obowiązku opłacania składki dotyczy miesięcy kalendarzowych, w których okoliczności uzasadniające zwolnienie trwały nie mniej niż 15 dni.
3.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zwolnić również od obowiązku opłacania składki na okres nie przekraczający jednego roku twórcę, który z powodu innych istotnych przyczyn niż wymienione w ust. 1 nie mógł składki tej opłacać.
4.
W razie zwolnienia twórcy od opłacania składki oddział Zakładu zmniejsza odpowiednio jej kwotę, a jeżeli została już opłacona za cały rok kalendarzowy, zwraca różnicę twórcy lub za jego zgodą zalicza ją na poczet składki w roku następnym.
5.
Zwolnienie od obowiązku opłacania składki oraz zmniejszenie jej kwoty następuje na wniosek twórcy.
§  10.
1. 6
Uprawnienia zastrzeżone w § 7 ust. 3, § 8 ust. 3 i § 9 ust. 3 do kompetencji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą być przez niego przeniesione na dyrektorów oddziałów Zakładu.
2.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określi szczegółowo tryb pobierania składki oraz wzory wniosków i deklaracji.

Rozdział  3 7

(skreślony).

Rozdział  4

Stosowanie przepisów ustawy do osób wykonujących działalność artystyczną.

§  15.
1.
Przepisy ustawy stosuje się do osób wykonujących zawodowo działalność artystyczną w dziedzinie: sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej, cyrkowej lub w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki albo reżyserii pod warunkiem:
1)
spełniania wymagań kwalifikacyjnych określonych przez Ministra Kultury i Sztuki oraz
2)
wykonywania tej działalności w jednostkach objętych Układem zbiorowym pracy pracowników instytucji artystycznych, Układem zbiorowym pracy pracowników zjednoczonych przedsiębiorstw rozrywkowych lub w filmie, fonografii, radiu, telewizji albo w jednostkach uprawnionych do prowadzenia działalności artystycznej i rozrywkowej zgodnie z przepisami o zezwoleniach na publiczną działalność artystyczną, rozrywkową i sportową.
2.
O spełnieniu warunków określonych w ust. 1 orzeka Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców.
§  16.
1. 8
Do osób wykonujących zawodowo działalność artystyczną (§ 15) mają odpowiednio zastosowanie przepisy rozdziału 2 ze zmianami wynikającymi z ust. 2-4.
2.
Obowiązek opłacania składki powstaje z pierwszym dniem miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności artystycznej, nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Termin rozpoczęcia działalności artystycznej ustala Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców.
3.
Podstawę wymiaru rocznej składki stanowi udowodniony przez artystę przychód z działalności artystycznej, osiągnięty w poprzednim roku kalendarzowym.
4.
Dla osób wykonujących zawodowo działalność artystyczną, objętych z tytułu pracy (służby) przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym, którzy zgłosili wniosek o zastosowanie do nich przepisów ustawy, podstawę wymiaru świadczeń określonych w ustawie stanowi wynagrodzenie (uposażenie) z tytułu tej pracy (służby) oraz udowodniony przychód z działalności artystycznej, od którego opłacono składkę.

Rozdział  5

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  17.
Termin zadeklarowania przychodu z działalność twórczej lub artystycznej stanowiącego podstawę wymiaru składki w 1974 r. upływa z dniem 30 czerwca tego roku.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1974 r.
1 § 1 pkt 2 skreślony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.
2 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.
3 § 4 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.
4 § 7 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.
5 § 7 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.
6 § 10 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.
7 Rozdział 3 skreślony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.
8 § 16 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1984 r. (Dz.U.84.9.35) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1984 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1974.1.1

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin.
Data aktu: 29/12/1973
Data ogłoszenia: 15/01/1974
Data wejścia w życie: 15/01/1974, 01/01/1974