Ustalanie podstawy wymiaru emerytury lub renty pracownikom otrzymującym wynagrodzenie zwolnione od podatku od wynagrodzeń i składki na cele emerytalne.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY, PŁAC I SPRAW SOCJALNYCH
z dnia 31 sierpnia 1972 r.
w sprawie ustalania podstawy wymiaru emerytury lub renty pracownikom otrzymującym wynagrodzenie zwolnione od podatku od wynagrodzeń i składki na cele emerytalne.

Na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 6 i z 1972 r. Nr 16, poz. 114) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przy obliczaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty, zwanej dalej "podstawą wymiaru", dla pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy, którzy otrzymują wynagrodzenie zwolnione od podatku od wynagrodzeń oraz składki na cele emerytalne, stosuje się zasady ustalone w rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie obliczania podstawy wymiaru emerytury lub renty, zasiłków z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa oraz składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 35, poz. 246) ze zmianami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia.
§  2.
1.
Dla pracowników, o których mowa w § 1, za przeciętny zarobek miesięczny w gotówce, jaki przyjmuje się do obliczenia podstawy wymiaru, uważa się kwotę ryczałtową, odpowiadającą temu zarobkowi, powiększonemu o szacunkową kwotę podatku od wynagrodzeń oraz składki na cele emerytalne. Kwoty ryczałtowe określa załącznik do rozporządzenia.
2.
W razie gdy pracownik otrzymywał wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, tylko przez część okresu, z którego zarobki przyjęte zostały do obliczenia podstawy wymiaru, kwotę ryczałtową (ust. 1) ustala się tylko za okres, w którym otrzymał takie wynagrodzenie.
§  3.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty dla pracowników, o których mowa w § 1, zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, za zarobek w gotówce, jaki przyjmuje się do podstawy wymiaru, uważa się część kwoty ryczałtowej ustalonej proporcjonalnie do czasu pracy.
§  4.
Równowartość świadczeń w naturze, podlegających wliczeniu do podstawy wymiaru, oraz ekwiwalent pieniężny tych świadczeń wlicza się do podstawy wymiaru na zasadach określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w § 1.
§  5.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się przy obliczaniu podstawy wymiaru rent inwalidzkich i rodzinnych przysługujących na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 3, poz. 8).
§  6.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie przy obliczaniu podstawy wymiaru od zarobków, zwolnionych od podatku od wynagrodzeń i składki na cele emerytalne w wyniku zmian przepisów płacowych wprowadzonych od dnia 1 września 1972 r.

ZAŁĄCZNIK

PRZECIĘTNE MIESIĘCZNE ZAROBKI I ODPOWIADAJĄCE IM PODSTAWY WYMIARU EMERYTUR I RENT

Zarobek w złotych Podstawa wymiaru w złotych
ponad do
- 1.000 1.000
1.000 1.010 1.010
1.010 1.020 1.020
1.020 1.030 1.030
1.030 1.040 1.040
1.040 1.050 1.060
1.050 1.060 1.070
1.060 1.070 1.080
1.070 1.080 1.090
1.080 1.090 1.100
1.090 1.100 1.110
1.100 1.110 1.120
1.110 1.120 1.130
1.120 1.130 1.140
1.130 1.140 1.160
1.140 1.150 1.170
1.150 1.160 1.180
1.160 1.170 1.190
1.170 1.180 1.200
1.180 1.190 1.210
1.190 1.200 1.220
1.200 1.210 1.230
1.210 1.220 1.240
1.220 1.230 1.260
1.230 1.240 1.270
1.240 1.250 1.280
1.250 1.260 1.290
1.260 1.270 1.300
1.270 1.280 1.310
1.280 1.290 1.320
1.290 1.300 1.330
1.300 1.310 1.340
1.310 1.320 1.360
1.320 1.330 1.370
1.330 1.340 1.380
1.340 1.350 1.390
1.350 1.360 1.400
1.360 1.370 1.410
1.370 1.380 1.420
1.380 1.390 1.430
1.390 1.400 1.440
1.400 1.410 1.460
1.410 1.420 1.470
1.420 1.430 1.480
1.430 1.440 1.490
1.440 1.450 1.500
1.450 1.460 1.510
1.460 1.470 1.520
1.470 1.480 1.540
1.480 1.490 1.550
1.490 1.500 1.560
1.500 1.510 1.570
1.510 1.520 1.590
1.520 1.530 1.600
1.530 1.540 1.610
1.540 1.550 1.620
1.550 1.560 1.630
1.560 1.570 1.640
1.570 1.580 1.660
1.580 1.590 1.670
1.590 1.600 1.680
1.600 1.610 1.690
1.610 1.620 1.700
1.620 1.630 1.710
1.630 1.640 1.720
1.640 1.650 1.730
1.650 1.660 1.740
1.660 1.670 1.760
1.670 1.680 1.770
1.680 1.690 1.780
1.690 1.700 1.790
1.700 1.710 1.800
1.710 1.720 1.810
1.720 1.730 1.830
1.730 1.740 1.840
1.740 1.750 1.860
1.750 1.760 1.870
1.760 1.770 1.880
1.770 1.780 1.890
1.780 1.790 1.900
1.790 1.800 1.910
1.800 1.810 1.920
1.810 1.820 1.930
1.820 1.830 1.940
1.830 1.840 1.960
1.840 1.850 1.970
1.850 1.860 1.990
1.860 1.870 2.000
1.870 1.880 2.010
1.880 1.890 2.020
1.890 1.900 2.030
1.900 1.910 2.040
1.910 1.920 2.060
1.920 1.930 2.070
1.930 1.940 2.080
1.940 1.950 2.090
1.950 1.960 2.100
1.960 1.970 2.110
1.970 1.980 2.120
1.980 1.990 2.140
1.990 2.000 2.160
2.000 2.010 2.170
2.010 2.020 2.180
2.020 2.030 2.190
2.030 2.040 2.200
2.040 2.050 2.210
2.050 2.060 2.220
2.060 2.070 2.240
2.070 2.080 2.260
2.080 2.090 2.270
2.090 2.100 2.280
2.100 2.110 2.290
2.110 2.120 2.300
2.120 2.130 2.310
2.130 2.140 2.320
2.140 2.150 2.330
2.150 2.160 2.350
2.160 2.170 2.370
2.170 2.180 2.380
2.180 2.190 2.390
2.190 2.200 2.400
2.200 2.210 2.410
2.210 2.220 2.420
2.220 2.230 2.430
2.230 2.240 2.450
2.240 2.250 2.470
2.250 2.260 2.480
2.260 2.270 2.490
2.270 2.280 2.500
2.280 2.290 2.510
2.290 2.300 2.530
2.300 2.310 2.540
2.310 2.320 2.560
2.320 2.330 2.580
2.330 2.340 2.590
2.340 2.350 2.600
2.350 2.360 2.610
2.360 2.370 2.620
2.370 2.380 2.630
2.380 2.390 2.640
2.390 2.400 2.660
2.400 2.410 2.670
2.410 2.420 2.690
2.420 2.430 2.700
2.430 2.440 2.710
2.440 2.450 2.720
2.450 2.460 2.730
2.460 2.470 2.740
2.470 2.480 2.760
2.480 2.490 2.780
2.490 2.500 2.790
2.500 2.510 2.800
2.510 2.520 2.810
2.520 2.530 2.820
2.530 2.540 2.840
2.540 2.550 2.860
2.550 2.560 2.880
2.560 2.570 2.890
2.570 2.580 2.900
2.580 2.590 2.910
2.590 2.600 2.920
2.600 2.610 2.930
2.610 2.620 2.940
2.620 2.630 2.960
2.630 2.640 2.980
2.640 2.650 2.990
2.650 2.660 3.000
2.660 2.670 3.010
2.670 2.680 3.020
2.680 2.690 3.040
2.690 2.700 3.060
2.700 2.710 3.070
2.710 2.720 3.080
2.720 2.730 3.100
2.730 2.740 3.110
2.740 2.750 3.120
2.750 2.760 3.130
2.760 2.770 3.140
2.770 2.780 3.160
2.780 2.790 3.170
2.790 2.800 3.190
2.800 2.810 3.200
2.810 2.820 3.210
2.820 2.830 3.220
2.830 2.840 3.230
2.840 2.850 3.240
2.850 2.860 3.260
2.860 2.870 3.280
2.870 2.880 3.300
2.880 2.890 3.310
2.890 2.900 3.320
2.900 2.910 3.330
2.910 2.920 3.340
2.920 2.930 3.360
2.930 2.940 3.370
2.940 2.950 3.380
2.950 2.960 3.400
2.960 2.970 3.410
2.970 2.980 3.420
2.980 2.990 3.430
2.990 3.000 3.440
3.000 3.010 3.460
3.010 3.020 3.470
3.020 3.030 3.480
3.030 3.040 3.500
3.040 3.050 3.510
3.050 3.060 3.520
3.060 3.070 3.530
3.070 3.080 3.540
3.080 3.090 3.560
3.090 3.100 3.570
3.100 3.110 3.580
3.110 3.120 3.600
3.120 3.130 3.610
3.130 3.140 3.620
3.140 3.150 3.630
3.150 3.160 3.640
3.160 3.170 3.660
3.170 3.180 3.680
3.180 3.190 3.690
3.190 3.200 3.700
3.200 3.210 3.710
3.210 3.220 3.720
3.220 3.230 3.740
3.230 3.240 3.760
3.240 3.250 3.770
3.250 3.260 3.780
3.260 3.270 3.790
3.270 3.280 3.800
3.280 3.290 3.810
3.290 3.300 3.830
3.300 3.310 3.840
3.310 3.320 3.860
3.320 3.330 3.870
3.330 3.340 3.880
3.340 3.350 3.900
3.350 3.360 3.910
3.360 3.370 3.920
3.370 3.380 3.930
3.380 3.390 3.940
3.390 3.400 3.960
3.400 3.410 3.970
3.410 3.420 3.980
3.420 3.430 3.990
3.430 3.440 4.010
3.440 3.450 4.030
3.450 3.460 4.040
3.460 3.470 4.050
3.470 3.480 4.060
3.480 3.490 4.070
3.490 3.500 4.090
3.500 3.510 4.100
3.510 3.520 4.110
3.520 3.530 4.120
3.530 3.540 4.130
3.540 3.550 4.140
3.550 3.560 4.160
3.560 3.570 4.170
3.570 3.580 4.180
3.580 3.590 4.190
3.590 3.600 4.210
3.600 3.610 4.220
3.610 3.620 4.230
3.620 3.630 4.240
3.630 3.640 4.250
3.640 3.650 4.260
3.650 3.660 4.280
3.660 3.670 4.290
3.670 3.680 4.300
3.680 3.690 4.310
3.690 3.700 4.330
3.700 3.710 4.340
3.710 3.720 4.350
3.720 3.730 4.360
3.730 3.740 4.370
3.740 3.750 4.380
3.750 3.760 4.390
3.760 3.770 4.410
3.770 3.780 4.430
3.780 3.790 4.440
3.790 3.800 4.460
3.800 3.810 4.470
3.810 3.820 4.480
3.820 3.830 4.490
3.830 3.840 4.500
3.840 3.850 4.510
3.850 3.860 4.530
3.860 3.870 4.540
3.870 3.880 4.550
3.880 3.890 4.560
3.890 3.900 4.580
3.900 3.910 4.590
3.910 3.920 4.600
3.920 3.930 4.610
3.930 3.940 4.620
3.940 3.950 4.630
3.950 3.960 4.650
3.960 3.970 4.660
3.970 3.980 4.670
3.980 3.990 4.680
3.990 4.000 4.690
4.000 4.010 4.710
4.010 4.020 4.720
4.020 4.030 4.730
4.030 4.040 4.740
4.040 4.050 4.760
4.050 4.060 4.770
4.060 4.070 4.780
4.070 4.080 4.790
4.080 4.090 4.800
4.090 4.100 4.820
4.100 4.110 4.830
4.110 4.120 4.840
4.120 4.130 4.850
4.130 4.140 4.860
4.140 4.150 4.870
4.150 4.160 4.880
4.160 4.170 4.900
4.170 4.180 4.910
4.180 4.190 4.920
4.190 4.200 4.930
4.200 4.210 4.940
4.210 4.220 4.950
4.220 4.230 4.970
4.230 4.240 4.980
4.240 4.250 4.990
4.250 4.260 5.010
4.260 4.270 5.020
4.270 4.280 5.030
4.280 4.290 5.050
Uwaga: Podstawę wymiaru od zarobku ponad 4.290 zł stanowi kwota tego zarobku zwiększona o 17%.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1972.39.258

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ustalanie podstawy wymiaru emerytury lub renty pracownikom otrzymującym wynagrodzenie zwolnione od podatku od wynagrodzeń i składki na cele emerytalne.
Data aktu: 31/08/1972
Data ogłoszenia: 20/09/1972
Data wejścia w życie: 20/09/1972