Podatek wyrównawczy.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 27 maja 1971 r.
w sprawie podatku wyrównawczego.

Na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 92 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. z 1963 r. Nr 11, poz. 60), art. 12 ust. 3 dekretu o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1950 r. Nr 49, poz. 452 z późniejszymi zmianami) oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. d) i ust. 4, art. 10 ust. 3 i art. 12 ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o podatku wyrównawczym (Dz. U. z 1971 r. Nr 14, poz. 140) zarządza się, co następuje:
§  1.
Wprowadza się obowiązek wpłacania zaliczek miesięcznych na podatek wyrównawczy przez podatników obowiązanych do opłacania podatku wyrównawczego według zasad określonych w rozdziale 1 ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o podatku wyrównawczym (Dz. U. z 1971 r. Nr 14, poz. 140).
§  2.
Pracodawcy obowiązani są jako płatnicy przy wypłacie wynagrodzeń obliczać i pobierać podatek wyrównawczy od osób otrzymujących wynagrodzenia, jeżeli wysokość wypłacanego wynagrodzenia powoduje obowiązek opłacania podatku wyrównawczego.
§  3.
Płatnicy, o których mowa w § 2, pobierają zaliczki miesięczne, a od osób otrzymujących wyłącznie przychody w rozumieniu przepisów o podatku od wynagrodzeń i tylko od jednego płatnika również różnicę między roczną należnością z tytułu podatku wyrównawczego a sumą pobranych zaliczek.
§  4.
1.
Pracownik, który otrzymuje wyłącznie przychody w rozumieniu przepisów o podatku od wynagrodzeń od więcej niż jednego pracodawcy lub zleceniodawcy, a otrzymywane od jednego z pracodawców wynagrodzenie powoduje, ze względu na swą wysokość, obowiązek poboru podatku wyrównawczego, może zażądać, żeby ten pracodawca obliczał podatek wyrównawczy od wszystkich jego przychodów. Równocześnie pracownik jest obowiązany zawiadomić organ finansowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania, który z pracodawców będzie dokonywał poboru podatku wyrównawczego. Pracownik jest obowiązany zawiadomić tego pracodawcę o każdym otrzymanym wynagrodzeniu, podając kwotę stanowiącą podstawę obliczenia podatku od wynagrodzeń oraz kwoty podlegające doliczeniu i odliczeniu w myśl art. 3 ust. 2 ustawy o podatku wyrównawczym. Jeżeli pracodawca ma wątpliwości co do odliczenia wydatków poniesionych na nabycie mieszkania spółdzielczego lub kupno od Państwa albo budowę domu jednorodzinnego, powinien zwrócić się do właściwego organu finansowego, który zarządzi zaniechanie poboru zaliczek lub ich odpowiednie ograniczenie.
2. 1
W wypadku określonym w ust. 1 na pracodawcy ciążą obowiązki określone w § 2 i 3 w odniesieniu do wszystkich przychodów otrzymywanych przez pracownika.
§  5.
1.
Zaliczka miesięczna wynosi 1/12 podatku należnego od nadwyżki, doprowadzonego do stosunku rocznego stałego miesięcznego wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczenia podatku od wynagrodzeń po uwzględnieniu doliczeń i odliczeń, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o podatku wyrównawczym.
2.
Jeżeli pracownik obok stałego wynagrodzenia otrzymuje inne, jak: wyrównania za okresy ubiegłe, premie należne za okres dłuższy niż miesiąc lub przychody nieperiodyczne, w każdym miesiącu do stałego wynagrodzenia doprowadzonego do stosunku rocznego dodaje się sumę innych wynagrodzeń otrzymanych od początku roku i ustala się nadwyżkę podlegającą opodatkowaniu, od której oblicza się podatek. Należną zaliczkę stanowi 1/12 tak obliczonego podatku.
§  6.
Nie pobiera się zaliczek na podatek wyrównawczy od wynagrodzeń określonych w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o podatku od wynagrodzeń (Dz. U. z 1949 r. Nr 7, poz. 41, z 1956 r. Nr 44, poz. 201, z 1959 r. Nr 11, poz. 60 i z 1963 r. Nr 57, poz. 309), przekazywanych na specjalny rachunek bankowy.
§  7.
Pracodawcy przekazują na rachunki organów finansowych właściwych ze względu na miejsce zamieszkania pracownika kwoty pobranych zaliczek w terminie do dnia 15 następnego miesiąca i składają równocześnie imienne wykazy zawierające kwoty pobranych zaliczek.
§  8.
1.
Pracodawcy obowiązani do dokonania rocznego obliczenia dokonują tego obliczenia w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku, z tym że za miesiąc grudzień nie dokonują obliczenia zaliczki. Przypadająca do pobrania różnica w podatku podlega potrąceniu z wynagrodzenia należnego za miesiąc grudzień, a jeżeli obliczenie zostało dokonane już po wypłacie tego wynagrodzenia - z wynagrodzenia za miesiąc styczeń roku następnego, a nadpłata - zaliczeniu na poczet należnego od podatnika podatku od wynagrodzeń.
2.
Pracodawca nie dokonuje rocznego obliczenia pracownikom, którzy korzystają z odliczeń, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. b) i c) i pkt 3 ustawy o podatku wyrównawczym.
3.
Pracodawca nie dokonuje również rocznego obliczenia, jeżeli stosunek pracy z pracownikiem ustał lub powstał w ciągu roku, chyba że pracownik zażąda, by obliczenia rocznego dokonał mu pracodawca, z którym pozostaje w stosunku pracy w miesiącu grudniu. W tym wypadku pracodawca, który poprzednio dokonywał poboru zaliczek, obowiązany jest na wniosek pracownika przekazać nowemu pracodawcy dokonującemu obliczenia rocznego dane dotyczące podstawy obliczenia zaliczek i kwot tych zaliczek za miesiące, za które je pobierał.
4.
W wypadkach wymienionych w ust. 2 i 3, gdy na pracodawcy nie ciąży obowiązek dokonania obliczenia rocznego, obliczenia tego dokonuje organ finansowy, a pracownik jest obowiązany złożyć zeznanie.
§  9.
Pracodawcy w terminie do dnia 15 stycznia roku następnego po roku podatkowym składają organom finansowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania podatnika imienne wykazy, sporządzone według ustalonego wzoru, wskazujące sposób dokonania obliczenia rocznego, i przekazują równocześnie pobrane kwoty z tytułu różnic rocznych.
§  10.
Pracodawcy wolni są od obowiązku nadsyłania wykazów, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku wyrównawczym, w stosunku do osób, od których pobierali zaliczki.
§  11.
Pracownicy, którym pracodawca dokonał rocznego obliczenia podatku wyrównawczego, wolni są od obowiązku składania zeznań, o których mowa w art. 11 pkt 1 ustawy o podatku wyrównawczym.
§  12.
1. 2
Osoby osiągające przychody z nie wynikającej z umowy o pracę działalności lub twórczości naukowej, oświatowej, literackiej, publicystycznej albo artystycznej mogą gromadzić te przychody na rachunku bieżącym w I Oddziale Powszechnej Kasy Oszczędności w Warszawie, a jeżeli przychody te są osiągane w walucie obcej - również na specjalnym rachunku dewizowym Stowarzyszenia Autorów "ZAIKS" w Banku Handlowym w Warszawie S.A. Wpłat na rachunek w Powszechnej Kasie Oszczędności mogą dokonywać wyłącznie płatnicy podatku od wynagrodzeń, a na rachunek dewizowy w Banku Handlowym w Warszawie S.A. - Stowarzyszenie Autorów "ZAIKS."
2.
Otwarcie rachunku bieżącego następuje na wniosek podatnika zgłoszony bezpośrednio w I Oddziale Powszechnej Kasy Oszczędności w Warszawie lub za pośrednictwem Oddziału Powszechnej Kasy Oszczędności położonego najbliżej miejsca zamieszkania.
§  13. 3
1.
Posiadacz rachunku bieżącego w Powszechnej Kasie Oszczędności powinien zawiadomić instytucje, od których należy mu się wynagrodzenie określone w § 12 ust. 1, o posiadaniu rachunku i jego numerze. Instytucje te od chwili otrzymania zawiadomienia obowiązane są przekazywać na ten rachunek wynagrodzenie po potrąceniu:
1)
należnego podatku od wynagrodzeń, a jeżeli wypłacającym wynagrodzenie jest stowarzyszenie twórcze - również pobieranych przez to stowarzyszenie kosztów inkasa,
2)
z tytułu ciążącego na instytucji obowiązku lub na żądanie podatnika innych kwot.
2.
Jeżeli podatnik nie podjął w danym roku podatkowym z rachunków, o których mowa w § 12 ust. 1, części wynagrodzenia wolnej od podatku wyrównawczego, stanowiącej koszty uzyskania przychodów, podlegająca doliczeniu lub odliczeniu różnica stanu wkładów, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku wyrównawczym, ulega odpowiedniemu zmniejszeniu lub zwiększeniu o tę nie podjętą część wynagrodzenia.
§  14. 4
Właściwym w postępowaniu wymiarowym w sprawach podatników podatku wyrównawczego, którzy osiągają wyłącznie przychody określone w § 12, jest Wydział Finansowy Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Warszawa-Śródmieście. Podatnicy, którzy otrzymują te przychody wyłącznie w drodze wpłat na rachunek bieżący, obowiązani są w terminie składania zeznań zamiast zeznania złożyć oświadczenie, że innych przychodów nie uzyskują. W wypadkach, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 2, nie uważa się wynagrodzenia za otrzymywane wyłącznie w drodze wpłat na rachunek bankowy i w związku z tym podatnik jest obowiązany złożyć zeznanie.
§  15.
Podatnicy podatku wyrównawczego, którzy:
1-3) 5
(skreślone),
4)
osiągają wyłącznie dochody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym,
5)
osiągają przychody w rozumieniu przepisów o podatku od wynagrodzeń lub dochody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym lub takie przychody i dochody łącznie, a równocześnie są podatnikami podatku wyrównawczego według zasad określonych w rozdziale 2 ustawy o podatku wyrównawczym,

obowiązani są wpłacać co miesiąc zaliczki na podatek wyrównawczy w organie finansowym właściwym według miejsca zamieszkania i składać deklaracje wskazujące sposób obliczenia zaliczki.

§  16. 6
(skreślony).
§  17. 7
(skreślony).
§  18.
Zaliczkę od podatników wymienionych w § 15 pkt 4 oblicza się w wysokości 1/12 podatku należnego od obliczonej stosownie do przepisów art. 2 ustawy o podatku wyrównawczym nadwyżki dochodu, osiągniętego w miesiącu i doprowadzonego do stosunku rocznego, ponad kwotę, od której zależy powstanie obowiązku podatkowego.
§  19. 8
Jeżeli podatnicy, wymienieni w § 15 pkt 4, opłacają podatki obrotowy i dochodowy w formie ryczałtu umownego, za dochód roczny uważa się dochód przyjęty do ustalenia wysokości ryczałtu, a jeżeli ryczałt na dany rok nie został jeszcze ustalony, dochód za miesiąc grudzień roku poprzedniego doprowadzony do stosunku rocznego.
§  20. 9
Jeżeli podatnicy, wymienieni w § 15 pkt 4, opłacają zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 1/12 wymiaru za rok poprzedni, za dochód roczny uważa się dochód ustalony do celów wymiaru podatku dochodowego za rok poprzedni, a jeżeli wymiaru za ten rok nie dokonano, dochód ustalony za miesiąc grudzień poprzedniego roku, doprowadzony do stosunku rocznego.
§  21.
W wypadkach określonych w § 19 i 20, jeżeli kwota zaliczki obliczona od doprowadzonego do stosunku rocznego dochodu za miesiąc grudzień roku poprzedniego okaże się niższa niż należna od dochodu wynikającego z wymiaru ryczałtu za rok bieżący lub wymiaru podatku dochodowego na zasadach ogólnych za rok poprzedni, pozostałą różnicę podatnicy są obowiązani zapłacić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej ryczałt za rok bieżący lub podatek dochodowy za rok poprzedni.
§  22.
Zaliczka na podatek wyrównawczy od podatników wymienionych w § 15 pkt 5 wynosi 60% przychodów lub dochodów albo przychodów i dochodów osiągniętych w miesiącu poprzednim po odliczeniu podatku od wynagrodzeń i składki na cele emerytalne oraz podatku dochodowego.
§  23. 10
Ustala się następujące terminy płatności zaliczek:
1)
przez podatników osiągających dochody - w terminach płatności zaliczek na podatek dochodowy lub rat ryczałtu,
2)
przez podatników osiągających przychody lub dochody albo przychody i dochody łącznie, a będących równocześnie podatnikami podatku wyrównawczego według zasad określonych w rozdziale 2 ustawy o podatku wyrównawczym - w terminie do dnia 7 następnego miesiąca za miesiąc ubiegły.
§  24.
Za kwoty przekazane na cele o wysokiej użyteczności społecznej, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o podatku wyrównawczym, uważa się kwoty przekazane na odbudowę Zamku Królewskiego w Warszawie, budowę Centrum Zdrowia Dziecka, Polski Czerwony Krzyż, Polski Komitet Pomocy Społecznej i Towarzystwo Przyjaciół Dzieci.
§  25.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 czerwca 1958 r. w sprawie zasad i trybu opodatkowania podatkiem wyrównawczym przychodów przekazywanych na konta bankowe (Dz. U. Nr 14, poz. 62),
2)
zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27 stycznia 1962 r. w sprawie przedłużenia terminu składania zeznań i wysokości dochodów i przychodów podlegających podatkowi wyrównawczemu (Monitor Polski Nr 12, poz. 42).
§  26.
1.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie do przychodów i dochodów osiąganych od dnia 1 lipca 1971 r.
2.
Na wniosek pracownika pracodawca jest obowiązany dokonać obliczenia zaliczek na podatek wyrównawczy od przychodów osiągniętych przez pracownika przed dniem 1 lipca 1971 r.
1 § 4 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
2 § 12 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
3 § 13 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
4 § 14 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
5 § 15 pkt 1-3 skreślone przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
6 § 16 skreślony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
7 § 17 skreślony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
8 § 19 zmieniony przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
9 § 20 zmieniony przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.
10 § 23 zmieniony przez § 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 4 sierpnia 1972 r. (Dz.U.72.33.230) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 sierpnia 1972 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1971.14.138

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Podatek wyrównawczy.
Data aktu: 27/05/1971
Data ogłoszenia: 16/06/1971
Data wejścia w życie: 16/06/1971