Zm.: rozporządzenie z dnia 28 stycznia 1964 r. w sprawie pomocy materialnej dla studentów szkół wyższych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 marca 1966 r.
zmieniające rozporządzenie z dnia 28 stycznia 1964 r. w sprawie pomocy materialnej dla studentów szkół wyższych.

Na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 5 listopada 1958 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1965 r. Nr 16, poz. 114) zarządza się, co następuje:
§  1.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 1964 r. w sprawie pomocy materialnej dla studentów szkół wyższych (Dz. U. Nr 4, poz. 23) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w tytule rozporządzenia po wyrazach "szkół wyższych" dodaje się wyrazy "i wyższych szkół zawodowych.";
2)
§ 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Przepisy rozporządzenia stosuje się do studentów szkół wyższych i wyższych szkół zawodowych.";

3)
w § 2 po pkt 3 dodaje się pkt 4 i 5 w brzmieniu:

"4) o szkole wyższej - bez bliższego określenia - należy przez to rozumieć również wyższą szkołę zawodową,

5) o zamiejscowych studentach, stypendystach, absolwentach - należy przez to rozumieć studentów, stypendystów, absolwentów zameldowanych na stały pobyt w miejscowości, z której czas dojazdu publicznym środkiem lokomocji do miejsca studiów (miejsca pracy) i z powrotem przekracza dwie godziny.";

4)
w § 7 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

"5. Dla studentów wydziałów lekarskich akademii medycznych stypendia mogą fundować prezydia wojewódzkich i powiatowych (miejskich) rad narodowych oraz zakłady lecznicze, określone przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac.";

5)
w § 12 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

"3. Szkoły wyższe w miarę możliwości uwzględniać będą propozycje zakładów pracy fundujących stypendia co do tematów prac dyplomowych stypendystów.";

6)
w § 13 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

"2. Do stypendysty zamiejscowego, podejmującego pracę w jednostce fundującej, stosuje się odpowiednio przepisy §§ 24-30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r. w sprawie zatrudniania absolwentów szkół wyższych oraz orzekania o obowiązku zwrotu kosztów wykształcenia (Dz. U. Nr 22, poz. 146).

3. Pomocy, o której mowa w § 24 ust. 1 i 2, § 25 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r., udziela się również zamiejscowym studentom, którzy zawarli umowy stypendialne z jednostką fundującą.";

7)
§ 14 otrzymuje brzmienie:

"§ 14. 1. Absolwent, który w okresie studiów pobierał stypendium fundowane, obowiązany jest w ciągu 14 dni od dnia ukończenia studiów porozumieć się z jednostką fundującą i ustalić dokładną datę podjęcia pracy. Podjęcie pracy powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia ukończenia studiów. Absolwent obowiązany jest wykonywać pracę w jednostce fundującej przez okres nie krótszy od okresu pobierania stypendium, z tym że wykonywanie obowiązków wynikających z umowy stypendialnej nie powinno trwać dłużej niż 3 lata.

2. Okres wstępnego stażu pracy lub praktyki zawodowej (podyplomowej), odbytej na zlecenie jednostki nadrzędnej nad jednostką fundującą w innym zakładzie pracy niż zakład jednostki fundującej, wlicza się do okresu pracy, o którym mowa w ust. 1.

3. Obowiązki określone w ust. 1 dotyczą również studentów stypendystów ostatnich lat studiów, którzy z nie usprawiedliwionych przez szkołę przyczyn nie przystąpią do egzaminów dyplomowych. W tym wypadku termin 14-dniowy, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia skreślenia studenta stypendysty z listy studentów.

4. Po zawarciu umowy o pracę zakład pracy, wypłacający wynagrodzenie z dołu, obowiązany jest na żądanie pracownika wypłacić mu zaliczkę najpóźniej w dniu następnym po zgłoszeniu żądania, w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Zaliczkę tę zakład pracy potrąca z wynagrodzenia pracownika w 12 miesięcznych równych ratach.";

8)
po § 14 dodaje się §§ 14a, 14b i 14c w brzmieniu:

"§ 14a. 1. Od obowiązku odpracowania i zwrotu pobranego stypendium fundowanego absolwent zwolniony jest w razie:

1) inwalidztwa I lub II grupy nabytego w czasie studiów lub po ich ukończeniu,

2) powołania go bezpośrednio po ukończeniu studiów lub w czasie wykonywania pracy z tytułu umowy stypendialnej do zawodowej lub okresowej służby wojskowej.

2. Przewodniczący Komitetu Pracy i Płac ustali inne wypadki, w których absolwent stypendysta (pracownik stypendysta) będzie mógł być zwolniony od wykonania obowiązków, wynikających z umowy stypendialnej.

§ 14b. Odroczenie wykonania przez absolwenta obowiązku pracy, wynikającego z umowy stypendialnej, może być udzielone w uzasadnionych wypadkach na wniosek absolwenta:

- przez jednostkę fundującą, jeżeli okres odroczenia nie przekracza 1 roku,

- przez jednostkę nadrzędną nad jednostką fundującą, jeżeli okres odroczenia przekracza 1 rok.

§ 14c. 1. Przewodniczący Komitetu Pracy i Płac jest uprawniony do wydawania wytycznych w zakresie zmiany fundatora, uwzględniających w szczególności:

1) możliwość zmiany fundatora na podstawie porozumienia między jednostką fundującą i przejmującą prawa i obowiązki fundatora oraz absolwentem; porozumienie powinno rozstrzygać sprawę zwrotu jednostce fundującej wypłaconych kwot stypendium fundowanego w całości lub w części przez jednostkę przejmującą prawa i obowiązki fundatora lub też zwolnienia od zwrotu tych kwot,

2) możliwość przejęcia praw i obowiązków fundatora przez jednostkę, która ma siedzibę w mieście wyłączonym z województwa, tylko w wypadku, gdy jednostka fundująca ma swoją siedzibę również w takim mieście.

2. W stosunku do absolwenta objętego przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych (Dz. U. Nr 8, poz. 48) prawa i obowiązki fundatora może przejąć tylko zakład pracy, objęty planem rozdziału stypendiów fundowanych, planem umów przedwstępnych bądź planem skierowań do pracy.";

9)
§ 15 otrzymuje brzmienie:

"§ 15. 1. Stypendia fundowane podlegają zwrotowi, jeżeli stypendysta nie wykonał obowiązków, o których mowa w § 14.

2. Obowiązek zwrotu pobranych kwot może być nałożony również na studenta, któremu cofnięto stypendium w myśl § 6 lub który z nieusprawiedliwionych przez szkołę przyczyn zrezygnował ze studiów bądź bez zgody zakładu pracy zmienił kierunek studiów.

3. Jeżeli pracownik stypendysta z własnej winy nie przepracował w jednostce fundującej pełnego okresu czasu, o którym mowa w § 14 ust. 1, obowiązany jest zwrócić tej jednostce proporcjonalną część pobranego stypendium fundowanego.";

10)
po § 15 dodaje się §§ 15a, 15b, 15c, 15d i 15e w brzmieniu:

"§ 15a. 1. Jednostka fundująca, która wbrew umowie stypendialnej nie zawarła z absolwentem umowy o pracę, pomimo że absolwent stawił się w celu podjęcia pracy (§ 14 ust. 1), obowiązana jest wypłacić absolwentowi odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia, jakie by mu przysługiwało po podjęciu pracy, za okres pozostawania bez pracy, nie mniej jednak niż za jeden miesiąc i nie więcej niż za trzy miesiące.

2. Wypłata odszkodowania powinna nastąpić:

1) najpóźniej na trzeci dzień po stawieniu się absolwenta w wysokości miesięcznego wynagrodzenia,

2) po upływie miesiąca i następnie po upływie dwóch miesięcy od dnia pierwszej wypłaty - każdorazowo w wysokości miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli absolwent nadal pozostaje bez pracy.

3. Wypłata odszkodowania następuje na podstawie zaświadczenia organu do spraw zatrudnienia prezydium rady narodowej właściwej ze względu na siedzibę zakładu pracy albo ze względu na miejsce stałego pobytu absolwenta. W zaświadczeniu powinien być stwierdzony fakt pozostawania bez pracy.

§ 15b. 1. Absolwent, o którym mowa w § 15a, obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie o niezawarciu z nim umowy o pracę organ do spraw zatrudnienia prezydium rady narodowej właściwej ze względu na siedzibę zakładu pracy.

2. Organ do spraw zatrudnienia podejmuje interwencję w zakładzie pracy, a jeżeli interwencja nie doprowadzi do zawarcia umowy o pracę w ciągu 7 dni od dnia, w którym absolwent zgłosił się do pracy, organ do spraw zatrudnienia zawiadamia o niezawarciu umowy o pracę jednostkę nadrzędną nad zakładem pracy. Jeżeli jednostka nadrzędna nie spowoduje zawarcia umowy o pracę w ciągu 20 dni od dnia, w którym absolwent zgłosił się do pracy, absolwent z kierunku studiów nie objętych ustawą o zatrudnianiu absolwentów zwolniony jest od wykonania obowiązku pracy w zakładzie, którego stypendium pobierał.

3. Czynności powierzone organom do spraw zatrudnienia prezydiów rad narodowych są wykonywane:

1) w stosunku do absolwentów akademii medycznych - przez odpowiednie organy do spraw zdrowia i opieki społecznej prezydiów rad narodowych,

2) w stosunku do absolwentów wyższych szkół pedagogicznych - przez kuratoria okręgów szkolnych lub inne organy do spraw oświaty prezydiów rad narodowych.

§ 15c. 1. W wypadkach określonych w § 15a zakład pracy jest obowiązany zwrócić absolwentowi zamiejscowemu:

1) koszty przejazdu do miejscowości stałego pobytu, a na wniosek absolwenta również koszty przejazdu do zakładu pracy według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych,

2) koszty pobytu absolwenta w hotelu, jednak za okres nie dłuższy niż 7 dni.

§ 15d. Jednostka fundująca zwolniona jest od obowiązku wypłacania absolwentowi odszkodowania określonego w § 15a oraz zwrotu kosztów, o których mowa w § 15c, jeżeli po uzyskaniu zgody jednostki nadrzędnej zawiadomi stypendystę listem poleconym o rezygnacji z zatrudnienia go co najmniej na 3 miesiące przed przewidywanym ukończeniem studiów, a w stosunku do stypendystów, objętych przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych - również pełnomocnika Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac do spraw zatrudnienia absolwentów szkół wyższych, działającego przy szkole, którą stypendysta kończy. W takim wypadku zakład pracy obowiązany jest jednak do wypłacenia stypendyście za pośrednictwem właściwej szkoły wyższej stypendium fundowanego do końca studiów.

§ 15e. W wypadkach określonych w §§ 15a i 15d absolwent zwolniony jest od obowiązku zwrotu stypendium.";

11)
w § 22 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

"3. Minister Kultury i Sztuki określi dyscypliny artystyczne, w których studenci wyższych szkół artystycznych mogą otrzymać w uzasadnionych wypadkach stypendium naukowe bez obowiązku złożenia zobowiązania, przewidzianego w ust. 1.";

12)
w § 30 ust. 2 dodaje się drugie zdanie w brzmieniu:

"W szkołach wyższych, w których zajęcia szkolne trwają dłużej niż 9 miesięcy, stypendia stołówkowe i mieszkaniowe przyznawane są na okres odpowiednio dłuższy.";

13)
w § 16, § 22 ust. 1, § 24 ust. 2 i § 25 wyrazy "pomocniczego pracownika nauki" zastępuje się wyrazami "pracownika naukowo-dydaktycznego".
§  2.
Minister Szkolnictwa Wyższego ogłosi w drodze obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 1964 r. w sprawie pomocy materialnej dla studentów szkół wyższych z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji rozdziałów, paragrafów, ustępów i punktów.
§  3.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Przewodniczącemu Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, Przewodniczącemu Komitetu Pracy i Płac oraz Ministrowi Finansów i ministrom, którym podlegają szkoły wyższe i jednostki fundujące, oraz prezydiom wojewódzkich rad narodowych.
§  4.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1966.10.63

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zm.: rozporządzenie z dnia 28 stycznia 1964 r. w sprawie pomocy materialnej dla studentów szkół wyższych.
Data aktu: 01/03/1966
Data ogłoszenia: 18/03/1966
Data wejścia w życie: 18/03/1966