Szczegółowy zakres i tryb działania Komitetu Pracy i Płac oraz zakres współpracy Komitetu z innymi organami administracji państwowej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 27 kwietnia 1960 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i trybu działania Komitetu Pracy i Płac oraz zakresu współpracy Komitetu z innymi organami administracji państwowej.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o utworzeniu Komitetu Pracy i Płac oraz o zmianach właściwości w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, rent, zaopatrzeń i opieki społecznej (Dz. U. Nr 20, poz. 119) zarządza się, co następuje:
§  1.
Do zakresu działania Komitetu Pracy i Płac, zwanego w dalszym ciągu "Komitetem", należą sprawy:

A) w dziedzinie płac i normowania pracy:

1) współdziałania przy opracowywaniu wytycznych dotyczących właściwych proporcji między wydajnością pracy a poziomem płac, czuwania nad realizacją tych proporcji ustalonych w narodowych planach gospodarczych przez analizę i kontrolę prawidłowości stosowania systemów płac i norm oraz przedkładania Radzie Ministrów informacji i wniosków w tym zakresie,

2) 1 badania działania systemów płac oraz systemu bodźców materialnego zainteresowania pracowników, inicjowania prac nad ich udoskonalaniem, badania stanu dyscypliny płac i prawidłowości dokumentacji płacowej, ustalania środków dla wzmocnienia dyscypliny płac, dokonywania doraźnych kontroli w tym zakresie, występowania do właściwych resortów z wnioskami oraz przedkładania Radzie Ministrów informacji i wniosków;

3) prowadzenia badań dotyczących proporcji płac oraz opracowywania wniosków dotyczących prawidłowego kształtowania się tych proporcji w poszczególnych działach gospodarki narodowej, wewnątrz tych działów, w administracji państwowej oraz między poszczególnymi grupami zawodowymi pracowników;

3a) 2 ustalania - w porozumieniu z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów - współczynników bankowej korekty funduszu płac oraz zasad kształtowania funduszu płac przy przekraczaniu zadań planowych

4) inicjowania i opiniowania lub opracowywania wniosków dotyczących regulacji płac, zmian systemów płac, a w szczególności stawek płac, taryfikatorów kwalifikacyjnych, zasad premiowania, dodatków do płac i świadczeń w naturze oraz innych form materialnego zainteresowania pracowników;

5) związane z zawieraniem układów zbiorowych pracy i podpisywaniem protokołów dodatkowych do układów oraz prowadzenie ich rejestru;

6) opracowywania i opiniowania projektów przepisów dotyczących wynagrodzeń i innych świadczeń dla pracowników i funkcjonariuszy państwowych;

6a) 3 opracowywanie i opiniowanie w porozumieniu z Ministrem Finansów projektów przepisów dotyczących funduszu zakładowego, funduszu za osiągnięcia ekonomiczne i innych funduszów o podobnym charakterze;

7) prowadzenia badań nad metodami i prawidłowością normowania pracy i stosowania norm pracy; inicjowania prac nad usprawnieniem normowania pracy i wprowadzaniem norm technicznie uzasadnionych, wydawania ramowych instrukcji i zaleceń w zakresie normowania pracy oraz przedkładania Radzie Ministrów wniosków w zakresie przepisów dotyczących normowania pracy;

8) opiniowania wniosków dotyczących czasu pracy;

9) współpracy z Ministerstwem Finansów i bankami w zakresie kontroli gospodarki funduszem płac;

10) współpracy z Głównym Urzędem Statystycznym w zakresie badań płac realnych i poziomu stopy życiowej pracujących;

B) w dziedzinie zatrudnienia:

1) opracowywania przepisów i ustalania wytycznych w zakresie kierowania do zakładów pracy osób poszukujących pracy i terenowego przemieszczania rezerw roboczych;

2) nadzoru nad działalnością organów prezydiów rad narodowych do spraw zatrudnienia;

3) analizy i kontroli stanu zatrudnienia w gospodarce narodowej i analizy stanu zatrudnienia w administracji państwowej oraz przedstawiania wniosków w tym zakresie;

4) inicjowania możliwości dodatkowego zatrudnienia w ramach przydzielonych na ten cel funduszów;

5) opiniowania projektów planów rozmieszczenia szkół zawodowych;

6) 4 ustalania w porozumieniu z właściwymi ministrami wytycznych dotyczących zatrudnienia absolwentów szkół zawodowych oraz ustalania rocznych planów rozdziału absolwentów szkół wyższych, sporządzanych na podstawie wniosków resortowych;

7) ustalania wytycznych dotyczących organizowania preorientacji zawodowej i poradnictwa zawodowego;

8) współpracy z właściwymi organami państwowymi i organizacjami społecznymi w sprawach szkolenia zawodowego oraz podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników i zatrudniania inwalidów;

9) współpracy z Komitetem Drobnej Wytwórczości, Centralnym Związkiem Spółdzielczości Pracy oraz prezydiami rad narodowych w zakresie kierunków rozmieszczenia inwestycji terenowych z punktu widzenia prawidłowego wykorzystania rezerw roboczych;

10) prowadzenia prac analitycznych w zakresie rozmieszczenia, struktury, wykorzystania i rozdziału zasobów rezerw roboczych;

11) 5 opracowywania - w porozumieniu z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów, a w odniesieniu do jednostek budżetowych także z Ministrem Finansów - wniosków w sprawie wykorzystania centralnej rezerwy zatrudnienia i funduszu płac i przedkładania ich Radzie Ministrów;

C) w dziedzinie prawa pracy:

1) opracowywania i przedkładania Radzie Ministrów projektów przepisów z dziedziny prawa pracy oraz wydawania przepisów wykonawczych z tej dziedziny;

2) wydawania wyjaśnień dotyczących stosowania prawa pracy;

3) analizy działania przepisów prawa pracy;

D) w dziedzinie ubezpieczeń społecznych i zaopatrzeń rentowych:

1) opracowywania projektów ogólnych zasad polityki w zakresie ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa, ubezpieczenia rodzinnego oraz rent i zaopatrzeń;

2) opracowywania i przedkładania Radzie Ministrów projektów przepisów oraz wydawania przepisów wykonawczych dotyczących spraw, o których mowa w pkt 1, z wyłączeniem rent i zaopatrzeń należących do zakresu działania ministrów: Komunikacji, Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych oraz Sprawiedliwości;

3) wydawania wyjaśnień dotyczących zasadniczych zagadnień związanych z wykonywaniem przepisów o ubezpieczeniu na wypadek choroby i macierzyństwa, ubezpieczeniu rodzinnym, o rentach i zaopatrzeniach;

4) współpracy z resortami, nie wyłączając resortów wymienionych w pkt 2, w celu koordynacji ich działalności w zakresie prowadzonych przez nie spraw dotyczących rent i zaopatrzeń, świadczeń na wypadek choroby i macierzyństwa oraz świadczeń rodzinnych;

E) w dziedzinie współpracy międzynarodowej:

organizowania i realizowania, we współdziałaniu z Ministrem Spraw Zagranicznych, współpracy z zagranicą w zakresie spraw objętych działaniem Komitetu, a w szczególności:

1) współpracy z odpowiednimi organami Organizacji Narodów Zjednoczonych, z Międzynarodową Organizacją Pracy i innymi organizacjami międzynarodowymi i zagranicznymi;

2) wymiany informacji, doświadczeń, ekspertów i stypendiów;

3) uczestnictwa w pracach mających na celu zawarcie umów międzynarodowych.

§  2. 6
1.
Komitet współdziała z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów przy opracowywaniu przez nią projektów narodowych planów gospodarczych w zakresie:
1)
podziału dochodu narodowego, funduszu płac, świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz zaopatrzeń rentowych,
2)
zatrudnienia i wydajności pracy,
3)
zapotrzebowania na kadry fachowe,
4)
kierunków i rejonizacji inwestycji z punktu widzenia wykorzystania rezerw roboczych.
2.
Komitet zapewnia Komisji Planowania przy Radzie Ministrów systematyczne informacje o zmianach w zasadach i formach wynagradzania potrzebnych do planowania funduszu płac.

§ 2a. 7 Komitet współdziała z Ministrem Oświaty i Szkolnictwa Wyższego i właściwymi ministrami w planowaniu kształcenia uczniów szkół przyzakładowych i międzyzakładowych oraz koordynuje z punktu widzenia potrzeb gospodarki narodowej szkolenie uczniów tych szkół.

§  3.
Komitet w zakresie wykonywania swych zadań współdziała z Centralną Radą Związków Zawodowych, a w szczególności w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych:
1)
opracowuje wnioski i projekty aktów normatywnych przedkładane Radzie Ministrów,
2)
opracowuje i wydaje akty normatywne i podstawowe wyjaśnienia.
§  4.
1.
Uzgodnienia z Komitetem wymagają przedkładane Radzie Ministrów i Prezesowi Rady Ministrów przez właściwych ministrów projekty dotyczące:
1)
systemów płac, stawek płac zasadniczych robotników i pracowników umysłowych, ramowych tabel płac i zasad zaszeregowania, ramowych zasad premiowania, wysokości i rodzajów świadczeń w naturze oraz innych dodatków do płac robotników i pracowników umysłowych zatrudnionych we wszystkich działach gospodarki uspołecznionej i administracji państwowej;
2)
zatrudnienia i werbunku siły roboczej;
3)
prawa pracy i stosunków służbowych pracowników i funkcjonariuszów państwowych;
4)
zaopatrzeń rentowych.
2.
W ramach wytycznych Rady Ministrów Komitet w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych wyraża zgodę na wydawanie przez właściwych ministrów przepisów dotyczących regulacji płac i świadczeń w naturze, udziela szczegółowych wytycznych w sprawie zawierania układów zbiorowych pracy oraz wyraża zgodę na zawarcie układów lub protokołów dodatkowych do tych układów.
3.
Uzgodnienia z Komitetem wymagają wydawane przez właściwych ministrów przepisy z dziedziny prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i zaopatrzeń rentowych.
§  5.
1.
Komitet nadaje moc obowiązującą jednolitym normom pracy dla prac wspólnych występujących w różnych działach gospodarki narodowej.
2.
Komitet ma prawo wydawania wytycznych i zaleceń w zakresie zatrudnienia, płac i normowania pracy, stosowania prawa pracy, przepisów o ubezpieczeniach społecznych i o zaopatrzeniach rentowych w zakresie kompetencji Komitetu oraz w sprawach przewidzianych w przepisach szczególnych lub zleconych przez Radę Ministrów.
§  6.
Komitet opracowuje i przedkłada Radzie Ministrów projekty przepisów dotyczące zwrotu kosztów podróży służbowych i diet dla pracowników oraz wydaje wyjaśnienia w tych sprawach.
§  7.
1.
Komitet współpracuje z resortami oraz z instytucjami naukowymi i wyższymi uczelniami w zakresie badań problemów zatrudnienia, wydajności pracy, normowania pracy, płac oraz ubezpieczeń społecznych i zaopatrzeń rentowych.
2.
Ministerstwa, urzędy centralne, prezydia rad narodowych i jednostki gospodarki uspołecznionej obowiązane są dostarczać Komitetowi na jego żądanie materiałów i opracowań w sprawach należących do zakresu działania Komitetu.
§  8.
Decyzje, instrukcje, zalecenia i wyjaśnienia wydawane przez Komitet są publikowane w Dzienniku Urzędowym Komitetu.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 1 część A pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 8 maja 1969 r. w sprawie usprawnienia pracy resortów przy wykonywaniu przepisów niektórych rozporządzeń (Dz.U.69.14.101) z dniem 16 maja 1969 r.
2 § 1 część A pkt 3a dodany przez § 10 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie zmiany zakresu działania niektórych naczelnych organów administracji (Dz.U.69.20.148) z dniem 11 lipca 1969 r.
3 § 1 część A pkt 6a dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 8 maja 1969 r. w sprawie usprawnienia pracy resortów przy wykonywaniu przepisów niektórych rozporządzeń (Dz.U.69.14.101) z dniem 16 maja 1969 r.
4 § 1 część B pkt 6 zmieniony przez § 10 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie zmiany zakresu działania niektórych naczelnych organów administracji (Dz.U.69.20.148) z dniem 11 lipca 1969 r.
5 § 1 część B pkt 11 dodany przez § 10 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie zmiany zakresu działania niektórych naczelnych organów administracji (Dz.U.69.20.148) z dniem 11 lipca 1969 r.
6 § 2 zmieniony przez § 10 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie zmiany zakresu działania niektórych naczelnych organów administracji (Dz.U.69.20.148) z dniem 11 lipca 1969 r.
7 § 2a dodany przez § 10 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie zmiany zakresu działania niektórych naczelnych organów administracji (Dz.U.69.20.148) z dniem 11 lipca 1969 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1960.23.133

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres i tryb działania Komitetu Pracy i Płac oraz zakres współpracy Komitetu z innymi organami administracji państwowej.
Data aktu: 27/04/1960
Data ogłoszenia: 13/05/1960
Data wejścia w życie: 13/05/1960