Szczegółowe zasady spłaty należności spadkowych nie objętych zawieszeniem.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 17 września 1959 r.
w sprawie szczegółowych zasad spłaty należności spadkowych nie objętych zawieszeniem.

Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o zawieszeniu niektórych spłat spadkowych (Dz. U. Nr 36, poz. 227) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym, należącym do innej osoby, uzasadnia wypłatę należności spadkowych stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o zawieszeniu niektórych spłat spadkowych (Dz. U. Nr 36, poz. 227), zwanej dalej "ustawą", jeżeli praca stanowi dla spadkobiercy, zapisobiercy lub spadkobiercy koniecznego główne źródło utrzymania, a umowa o pracę zawarta została przed dniem powstania należności lub po dniu powstania należności, o ile spadkobierca, zapisobierca lub spadkobierca konieczny pracuje w gospodarstwie przynajmniej od roku. Okoliczności te ustala się na podstawie zaświadczenia prezydium gromadzkiej rady narodowej lub właściwego do spraw rolnych organu prezydium miejskiej (dzielnicowej) rady narodowej lub rady narodowej osiedla miejsca zatrudnienia.
2.
Pracę wykonywaną w gospodarstwie małżonka uważa się za pracę we własnym gospodarstwie.
§  2.
1.
Przez jednorodzinny dom mieszkalny należy rozumieć również lokal w małym domu mieszkalnym, odpowiadający warunkom przewidzianym w przepisach art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. Nr 31, poz. 131).
2.
Podjęcie budowy jednorodzinnego domu mieszkalnego uzasadnia wypłatę należności spadkowych stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, jeżeli budowa w dniu wejścia w życie ustawy nie została ukończona lub zostanie podjęta po wejściu w życie ustawy, a spadkobierca, zapisobierca lub spadkobierca konieczny przedłoży zezwolenie na budowę oraz stwierdzenie rozpoczęcia budowy, wydane przez właściwy do spraw budownictwa organ prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej.
3.
Wysokość spłaty należności spadkowych nie może przekraczać wysokości projektowanych kosztów budowy.
4.
Przerwa w budowie trwająca dłużej niż 2 lata powoduje zawieszenie obowiązku spłaty nie uiszczonych jeszcze należności spadkowych.
§  3.
Spadkobiercy, zapisobiercy lub spadkobiercy konieczni, którzy przystąpili lub przystąpią do spółdzielni mieszkaniowej lub mieszkaniowo-budowlanej, otrzymują, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, należności spadkowe do wysokości projektowanych kosztów budowy, płatne ratami według warunków ustalonych przez spółdzielnię dla danego typu budownictwa.
§  4.
1.
Dokonywanie inwestycji dla stworzenia warsztatu rzemieślniczego na wsi, uzasadniające prawo do otrzymania spłat spadkowych, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, stwierdza się:
1)
zaświadczeniem izby rzemieślniczej o wysokości niezbędnych wydatków,
2)
zezwoleniem na prowadzenie warsztatu rzemieślniczego na wsi.
2.
Spłata należności spadkowych następuje do wysokości kwoty stwierdzonej w ust. 1 pkt 1.
§  5.
W przypadku gdy należności spadkowe przekraczają wysokość projektowanych kosztów budowy (§ 2 i § 3) lub wysokość kwoty stwierdzonej w § 4 ust. 1 pkt 1 - reszta należności ulega zawieszeniu.
§  6.
W przypadku gdyby wypłata sum określonych stosownie do §§ 2-4 nadmiernie obciążała gospodarstwo rolne spadkobiercy, który otrzymał ze spadku nieruchomość rolną, sąd może na jego wniosek, biorąc pod uwagę stan majątkowy tego spadkobiercy oraz spadkobiercy, zapisobiercy lub spadkobiercy koniecznego uprawnionego do otrzymania spłat spadkowych - zmniejszyć odpowiednio wysokość tych sum.
§  7.
1.
Wypłata sum należnych spadkobiercy, zapisobiercy lub spadkobiercy koniecznemu stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, następuje na rachunek bankowy, który uprawniony do otrzymania tych sum obowiązany jest otworzyć we właściwym banku i zawiadomić o tym spadkobiercę, który otrzymał ze spadku nieruchomość. Bankiem właściwym jest Bank Inwestycyjny, a w przypadku dokonywania inwestycji dla stworzenia warsztatu rzemieślniczego na wsi - spółdzielnia oszczędnościowo-pożyczkowa.
2.
Bank Inwestycyjny lub spółdzielnia oszczędnościowo-pożyczkowa dokonuje wypłat z rachunków bankowych wymienionych w ust. 1, stopniowo w miarę realizacji celów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy.
§  8.
Spłata należności spadkowych, przysługujących spadkobiercom, zapisobiercom lub spadkobiercom koniecznym stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy, nie może przekraczać miesięcznie:
1)
dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz dla uczniów szkół podstawowych i średnich kwoty 400 zł,
2)
dla studentów szkół wyższych kwoty 600 zł,
3)
dla inwalidów i osób, które ukończyły 65 lat, jeżeli chodzi o mężczyzn, a 60 lat - jeżeli chodzi o kobiety oraz dla ubezwłasnowolnionych kwoty 700 zł.
§  9.
Stwierdzenie inwalidztwa następuje w drodze orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, wydanego w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach o rentach i zaopatrzeniach.
§  10.
Uczęszczanie do szkół spadkobiercy, zapisobiercy lub spadkobiercy koniecznego uprawnionego do otrzymania należności spadkowych oraz niewykonywanie przez niego pracy zawodowej poza rolnictwem stwierdza się na podstawie zaświadczenia wydanego przez kierownictwo szkoły.
§  11.
Spłata należności spadkowych przysługujących osobom określonym w art. 2 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 ustawy może być za zgodą stron dokonana w gotówce lub w naturze w ziemiopłodach i artykułach hodowlanych według cen wolnorynkowych, obowiązujących w skupie państwowym w tym powiecie, w którym położone jest gospodarstwo wchodzące w skład spadku.
§  12.
Przepisy art. 2 ust. 1 ustawy nie mają zastosowania do osób na których rzecz spadkobierca, zapisobierca lub spadkobierca konieczny dokonał przelewu wierzytelności po wejściu w życie ustawy.
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.56.337

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady spłaty należności spadkowych nie objętych zawieszeniem.
Data aktu: 17/09/1959
Data ogłoszenia: 19/10/1959
Data wejścia w życie: 19/10/1959