Renty dla byłych właścicieli niektórych nieruchomości rolnych i leśnych przejętych na własność Państwa.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 21 czerwca 1958 r.
w sprawie rent dla byłych właścicieli niektórych nieruchomości rolnych i leśnych przejętych na własność Państwa.

Na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71), zwanej w dalszym ciągu "ustawą", zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ilekroć w rozporządzeniu mówi się o właścicielach nieruchomości rolnych i leśnych, rozumie się przez to byłych właścicieli i współwłaścicieli, których nieruchomości rolne i leśne zostały przejęte na własność Państwa na podstawie:
1)
ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71);
2)
dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. Nr 57, poz. 321);
3)
dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339);
4)
dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. z 1946 r. Nr 49, poz. 279 i z 1947 r. Nr 66, poz. 410).
2.
Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania do:
1)
właścicieli nieruchomości rolnych i leśnych przejętych na własność Państwa na podstawie ustawy, jeżeli nabyli te nieruchomości na podstawie przepisów o wykonaniu reformy rolnej lub osadnictwa rolnego i nie uiścili całej ceny nabycia;
2)
właścicieli nieruchomości rolnych i leśnych, którzy na podstawie przepisów, wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, otrzymali nieruchomość zamienną lub mają prawo do otrzymania takiej nieruchomości w myśl art. 16 ust 2 ustawy.
§  2.
1.
Właściciele nieruchomości rolnych i leśnych mają prawo do renty starczej lub inwalidzkiej określonej w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin dla pracowników zaliczonych do II kategorii zatrudnienia. W zakresie uprawnień do renty inwalidzkiej traktuje się właścicieli nieruchomości rolnych i leśnych na równi z pracownikami, którzy stali się inwalidami z innych przyczyn niż wypadek w zatrudnieniu lub choroba zawodowa.
2.
Renta starcza przysługuje właścicielom nieruchomości rolnych lub leśnych, którzy ukończyli wiek: mężczyźni 65 lat, kobiety 60 lat, renta zaś inwalidzka właścicielom, którzy zostali zaliczeni przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia do jednej z grup inwalidów, jeżeli przejęta na własność Państwa nieruchomość rolna lub leśna stanowiła podstawę ich utrzymania.
§  3.
Członkowie rodzin pozostali po właścicielach nieruchomości rolnych i leśnych mają prawo do renty rodzinnej określonej w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin dla członków rodziny po pracowniku zmarłym z innych przyczyn niż wypadek w zatrudnieniu lub chorobowa zawodowa, jeżeli:
1)
przejęta na własność Państwa nieruchomość stanowiła podstawę utrzymania ich żywiciela;
2)
spełniają warunki do renty rodzinnej, przewidziane w tych przepisach.
§  4.
Podstawę wymiaru renty starczej, inwalidzkiej lub rodzinnej stanowi kwota określona w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy.
§  5.
1.
Uważa się, że przejęta na własność Państwa nieruchomość rolna i leśna stanowiła podstawę utrzymania właściciela, jeżeli:
1)
przejęta na własność Państwa nieruchomość rolna lub leśna przypadająca na właściciela (współwłaściciela) wynosiła nie mniej niż 2,5 ha;
2)
właściciel nie prowadził przedsiębiorstwa handlowego, przemysłowego, rzemieślniczego lub gospodarstwa rolnego o obszarze większym niż 2,5 ha po wyłączeniu nieruchomości rolnej lub leśnej przejętej na własność Państwa ani też nie wykonywał innego stałego zajęcia zarobkowego.
2.
Jeżeli nieruchomość, o której mowa w ust. 1, wynosiła mniej niż 2,5 ha, nie mniej jednak niż 0,5 ha, uważa się, że stanowiła podstawę utrzymania, jeżeli właściwy do spraw rolnych i leśnych organ prezydium gromadzkiej (osiedlowej, dzielnicowej lub miejskiej) rady narodowej stwierdzi, że nieruchomość ta stanowiła główne źródło utrzymania właściciela.
§  6.
Wypłata renty starczej, inwalidzkiej i rodzinnej ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
§  7.
1.
Prawo do świadczeń określonych w rozporządzeniu ustala i świadczenia wypłaca właściwy do spraw rent organ prezydium właściwej rady narodowej.
2.
Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do renty wszczyna się na wniosek osoby zainteresowanej.
§  8.
1.
Do wniosku o przyznanie renty starczej lub inwalidzkiej właściciel nieruchomości rolnej i leśnej obowiązany jest dołączyć:
1)
odpis orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Państwa na podstawie przepisów wymienionych w § 1 ust. 1 oraz zaświadczenia właściwego organu stwierdzające, że w stosunku do właściciela tej nieruchomości nie zachodzą okoliczności wymienione w § 1 ust. 2;
2)
zaświadczenie właściwego do spraw rolnych i leśnych organu prezydium gromadzkiej (osiedlowej, dzielnicowej lub miejskiej) rady narodowej właściwej ze względu na położenie przejętej nieruchomości, stwierdzające, że nieruchomość rolna lub leśna stanowiła podstawę utrzymania właściciela (§ 5);
3)
dokument stwierdzający datę urodzenia,
4)
oświadczenie, czy i skąd pobiera już rentę lub zaopatrzenie.
2.
Do wniosku o przyznanie renty rodzinnej członkowie rodziny pozostali po właścicielu nieruchomości rolnej lub leśnej obowiązani są dołączyć:
1)
dowody wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2, jeżeli zmarły właściciel nie miał przyznanej renty starczej lub inwalidzkiej;
2)
dowody wymagane w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin dla uzasadnienia prawa do renty rodzinnej.
§  9.
W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozporządzeniu mają zastosowanie przepisy art. 12-23, 26, 45 ust. 1-3, art. 46-49, 50 ust. 1 i 2, art. 51, 52 ust. 1 i 3-6, art. 53-55, 59, 61-66, 68-77 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 5 kwietnia 1958 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1958.43.211

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Renty dla byłych właścicieli niektórych nieruchomości rolnych i leśnych przejętych na własność Państwa.
Data aktu: 21/06/1958
Data ogłoszenia: 12/07/1958
Data wejścia w życie: 05/04/1958, 12/07/1958