Wykaz chorób zawodowych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 14 maja 1956 r.
w sprawie wykazu chorób zawodowych.

Na podstawie art. 37 ust. 2 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 30, poz. 116 i Nr 54, poz. 268), zwanego w dalszym ciągu "dekretem", zarządza się, co następuje:
§  1.
Za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń określonych w dekrecie w razie inwalidztwa lub śmierci spowodowanych tymi chorobami uważa się choroby określone w załączonym wykazie, jeżeli powstały w związku z zatrudnieniem przy pracach narażających na powstanie określonego schorzenia.
§  2.
Pracownik niezdolny do pracy wskutek choroby zawodowej, objętej wykazem (§ 1), jest uprawniony do świadczeń, jeżeli przy pracach narażających na powstanie lub nawrót choroby zawodowej, wymienionej w pozycjach 1 - 7, 9 - 11, 13, 14, 18 i 24 lit. g) wykazu, był zatrudniony po dniu 1 stycznia 1947 r., przy pracach zaś narażających na powstanie lub nawrót choroby zawodowej wymienionej w pozostałych pozycjach - po dniu 1 lipca 1954 r.
§  3.
1.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1954 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 35, poz. 146).
2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1954 r.

ZAŁĄCZNIK

WYKAZ NR 1a CHORÓB ZAWODOWYCH UPRAWNIAJĄCYCH DO UBIEGANIA SIĘ O RENTĘ W RAZIE INWALIDZTWA LUB ŚMIERCI Z POWODU CHOROBY ZAWODOWEJ

Lp. Choroba zawodowa Zakłady pracy (stanowiska pracy), w których zatrudnienie naraża na chorobę zawodową
1 Zatrucia wywołane ołowiem i jego związkami lub stopami
2 Zatrucia wywołane fosforem i jego związkami Zakłady pracy, w których zatrudnieni są narażeni na działanie substancji trujących wymienionych pod lp. 1-8 (dotyczy chorób wymienionych pod lp. 1-8).
3 Zatrucia wywołane rtęcią i jej związkami
4 Zatrucia wywołane arsenem i jego związkami
5 Zatrucia wywołane dwusiarczkiem węgla
6 Zatrucia wywołane benzenem, jego homologami i ich pochodnymi
7 Zatrucia wywołane chloropochodnymi węglowodanów szeregu tłuszczowego
8 Inne zatrucia truciznami przemysłowymi
9 Zachorowania spowodowane promieniami Roentgena, radem i innymi substancjami jonizującymi (promieniotwórczymi) Zakłady pracy, w których zatrudnieni są narażeni na działanie czynników wymienionych pod lp. 9.
10 Schorzenia mięśni, kości i stawów spowodowane używaniem narzędzi udarowych Zakłady pracy, w których stosuje się narzędzia udarowe.
11 Krzemica i krzemogruźlica Górnictwo i kopalnictwo, przemysł mineralny, metalowy i maszynowy łącznie z hutnictwem, zakłady obróbki kamienia, wszystkie zakłady przy szlifowaniu i piaskowaniu.
12 Azbescica Pracownicy narażeni na wdychanie pyłu azbestowego.
13 Glistnica u górników Górnictwo.
14 Choroba kesonowa Zakłady pracy stosujące prace kesonowe i nurkowe.
15 Zawodowe upośledzenie słuchu Pracownicy narażeni na hałas: kotlarze, stoczniowcy, obsługa oddziału hamowni silników samolotowych, nitowacze, kowale, obsługa gwoździarek, tkacze, obsługa młynów kulowych.
16 Oczopląs Górnicy.
17 Zawodowe choroby oczu:
a) zaćma szara Hutnicy i odlewnicy.
b) zapalenie siatkówki Spawacze, odlewnicy, obsługa pieców metalurgicznych i pieców w przemyśle ceramicznym.
18 Nowotwory wywołane czynnikami rakotwórczymi Pracownicy stykający się ze smołą, asfaltem, pakiem, sadzą, parafiną, olejem kreozotowym oraz przy impregnacji drewna, wyrobie materiałów impregnacyjnych, przy produkcji aniliny, nitro i amino związków itp.
19 Skórne choroby przewlekłe:

ropne schorzenia skóry, błon

śluzowych nosa, ust i zapalenia

rogówki oka

Pracownicy stykający się z drażniącymi i żrącymi środkami, cieczami chłodzącymi przy obróbce mechanicznej metalu oraz przy produkcji związków chromu, przy produkcji kwasów, barwników organicznych, a także wytrawiacze i galwanizerzy.
20 Przewlekłe zapalenie torebek maziowych stawu kolanowego, łokciowego lub nadgarstkowego Górnicy, brukarze, posadzkarze, dekarze, murarze, skalnicy.
21 Przewlekłe zapalenie pochewek ścięgnistych Zatrudnieni przy praniu, zawijaniu, nakładaniu, etykietowaniu, polerowaniu narzędzi o napędzie mechanicznym i przy innych podobnych pracach.
22 Choroby spowodowane pracą przy zmniejszonym ciśnieniu atmosferycznym Lotnicy.
23 Promienica Pracownicy rolni, pracownicy młynów i magazynów zbożowych.
24 Choroby odzwierzęce:
a) bruceloza (choroba Banga) Pracownicy stykający się z chorymi zwierzętami, pracownicy zakładów utylizacyjnych, personel wyłapujący psy, personel instytutów naukowych oraz laboratoriów.
b) tularemia
c) wścieklizna
d) leptospiroza (choroba

Weilla)

e) tężec Ogrodnicy, rolnicy, stajenni, hodowcy koni, pracownicy zakładów pracy, w których zatrudnieni stykają się z chorymi zwierzętami lub zakażonymi przedmiotami.
f) nosacizna
g) wąglik
25 Choroby zakaźne nabyte w związku z wykonywaniem zawodu, jeżeli brak podstaw do przypuszczenia, że źródło choroby znajdowało się poza warunkami pracy w danym zawodzie Personel służby zdrowia i weterynaryjny oraz personel instytutów naukowych i pracowni, stykający się bezpośrednio z zakaźnymi chorobami i zakażonymi materiałami.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1956.27.122

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykaz chorób zawodowych.
Data aktu: 14/05/1956
Data ogłoszenia: 07/07/1956
Data wejścia w życie: 01/07/1956, 07/07/1956