Przepisy meldunkowe oraz pobyt na terenie m.st. Warszawy.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 27 marca 1954 r.
w sprawie przepisów meldunkowych oraz pobytu na terenie m.st. Warszawy. *

Na podstawie art. 25 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 55, poz. 382 zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Na terenie m.st. Warszawy obowiązują szczególne przepisy w zakresie meldowania i pobytu, zawarte w niniejszym rozporządzeniu.
2.
Terenem miasta Warszawy w rozumieniu niniejszego rozporządzenia jest obszar m.st. Warszawy w jej granicach administracyjnych.
§  2.
Osoby przybywające na teren m.st. Warszawy i podlegające obowiązkowi meldunkowemu mogą być zameldowane na:
1)
pobyt czasowy,
2)
pobyt okresowy,
3)
pobyt stały (zamieszkania).
§  3.
1.
Zameldowanie na pobyt czasowy uprawnia do przebywania na terenie m.st. Warszawy przez okres do dwóch miesięcy.
2.
Organy meldunkowe mogą odmówić zameldowania na pobyt czasowy, jeżeli pobyt czasowy osoby ubiegającej się o zameldowanie jest niepożądany ze względu na interes publiczny.
§  4.
1.
Osoby zameldowanej na pobyt czasowy nie wolno zatrudniać na terenie m.st. Warszawy bez zezwolenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie (zwanego w dalszym ciągu "Prezydium").
2.
Wniosek o udzielenie zezwolenia zgłasza zakład pracy, który zamierza zatrudnić osobę zameldowaną na pobyt czasowy.
3.
Obowiązek uzyskiwania zezwolenia na zatrudnienie na terenie m.st. Warszawy nie dotyczy osób zameldowanych na stałe poza Warszawą i dojeżdżających do pracy.
§  5.
1. 1
Zameldowanie na pobyt okresowy uprawnia do pobytu i do zatrudnienia na terenie m.st. Warszawy przez oznaczony okres przekraczający dwa miesiące, lecz nie dłuższy niż jeden rok. Po upływie oznaczonego okresu zameldowanie to może być w uzasadnionych wypadkach przedłużane na dalszy okres, lecz za każdym razem nie dłuższy niż jeden rok.
2. 2
Osoby odbywające studia w szkołach wyższych oraz uczniowie liceów ogólnokształcących i szkół zawodowych mogą być zameldowani na pobyt okresowy jednorazowo na cały okres nauki, jeżeli pobyt na terenie m.st. Warszawy konieczny jest dla odbywania nauki. Zameldowanie to nie uprawnia do zatrudnienia na terenie m.st. Warszawy bez zezwolenia organu do spraw zatrudnienia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy.
3. 3
Zameldowanie na pobyt okresowy wymaga zezwolenia Prezydium. Zezwolenie może być udzielone osobom, których pobyt na terenie m.st. Warszawy jest uzasadniony względami gospodarczymi lub społecznymi. Zezwolenie może być cofnięte po ustaniu okoliczności, które uzasadniały jego udzielenie.
4. 4
Robotnicy zwerbowani za zezwoleniem Prezydium do pracy na terenie m.st. Warszawy meldowani są na pobyt okresowy na podstawie list sporządzonych przez zakłady werbujące i zatwierdzonych przez Prezydium.
5. 5
Osoby przybywające do Warszawy na naukę w szkołach wyższych, średnich i zawodowych meldowane są na pobyt okresowy na podstawie list sporządzanych corocznie przez administrację tych szkół i zatwierdzanych przez Prezydium; osoby zaś przybywające na kursy szkoleniowe trwające dłużej niż dwa miesiące, a krócej niż rok - meldowane są w tym samym trybie na okres trwania kursu.
6. 6
Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy może zwolnić niektóre grupy osób od obowiązku uzyskiwania zezwolenia na zameldowanie.
§  6.
1.
Zameldowanie na pobyt stały uprawnia do pobytu stałego (zamieszkania) oraz do zatrudnienia na terenie m.st. Warszawy przez okres nieoznaczony.
2.
Zameldowanie na pobyt stały wymaga zezwolenia Prezydium.
3.
Zezwoleniem na zameldowanie na pobyt stały będą objęci na wniosek osoby ubiegającej się również członkowie jej rodziny razem z nią zamieszkali i prowadzący wspólne z nią gospodarstwo domowe, z wyjątkiem tych, których pobyt na terenie m.st. Warszawy jest niepożądany ze względu na interes publiczny.
4.
Zezwolenia na zameldowanie na pobyt stały udziela się osobom, których stały pobyt na terenie m.st. Warszawy jest niezbędny ze względów społecznych lub gospodarczych.
5.
Osoby przebywające w domach akademickich, hotelach robotniczych, hotelach i pensjonatach nie mogą być zameldowane na pobyt stały.
§  7.
Osoby, które w dniu 1 kwietnia 1954 r. mieszkają i są zameldowane na stałe na terenie m.st. Warszawy, posiadają prawo pobytu stałego i nie są zobowiązane do uzyskania zezwolenia na ten pobyt.
§  8.
Zakłady pracy obowiązane są zawiadamiać Prezydium o rozwiązaniu stosunku służbowego (umowy o pracę) z pracownikiem zameldowanym na pobyt okresowy.
§  9.
1.
Prezydium może pozbawić prawa pobytu na terenie m.st. Warszawy osoby:
1)
skazane za przestępstwa przeciwko Państwu Ludowemu i Narodowi Polskiemu, a w szczególności za czyny skierowane przeciwko niepodległości Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, nietykalności jej granic lub zmierzające do osłabienia jej sił zbrojnych, za szpiegostwo, zamachy terrorystyczne, dywersję i sabotaż,
2)
skazane za popełnienie kradzieży lub uprawianie spekulacji, jeżeli sprawca uczynił sobie z popełnienia tych przestępstw stałe źródło dochodu,
3)
skazane za uporczywe dopuszczanie się chuligańskich wybryków,
4)
inne osoby notorycznie wyrządzające szkodę życiu społecznemu lub gospodarczemu stolicy.
2.
Pozbawieniem prawa pobytu mogą być objęci również członkowie rodzin osób określonych w ust. 1, jeżeli mieszkają razem z nimi i prowadzą wspólne z nimi gospodarstwo domowe.
3.
Osobom objętym decyzją o pozbawieniu prawa pobytu Prezydium może równocześnie zakazać osiedlania się w miejscowościach położonych w strefie nadgranicznej lub w pasie granicznym.
4.
Od decyzji Prezydium może osoba zainteresowana odwołać się w terminie 7 dni od doręczenia decyzji do Komisji przy Urzędzie Rady Ministrów. Skład i tryb działalności Komisji ustali Prezes Rady Ministrów.
§  10.
1.
Prezydium może pozbawić prawa pobytu osoby dopuszczające się samowolnego zajęcia mieszkania, co nie wyłącza zastosowania wobec tych osób innych sankcji, przewidzianych w obowiązujących przepisach.
2.
Przepisy § 9 ust. 2 i 4 stosuje się odpowiednio.
§  11.
1.
Osoby pozbawione prawa pobytu na terenie m.st. Warszawy (§§ 9 i 10) zobowiązane są bądź powrócić do miejsca dotychczasowego zamieszkania, bądź osiedlić się w innej miejscowości.
2.
Decyzja o pozbawieniu prawa pobytu (§§ 9 i 10) powinna wskazywać miejscowość, w której osoba pozbawiona tego prawa może osiedlić się oraz uzyskać pracę i zdatne do użytku mieszkanie. Nie wyklucza to możliwości osiedlenia się tej osoby w innej miejscowości, jeżeli nie zechce przyjąć propozycji zawartej w decyzji.
§  12.
1.
Osoby zameldowane na pobyt czasowy lub okresowy opuszczą teren m.st. Warszawy najpóźniej w dniu upływu terminu ich prawa pobytu, osoby zaś pozbawione prawa pobytu (§ 11) - w terminie określonym w decyzji.
2.
Nieopuszczenie terenu m.st. Warszawy z upływem terminów określonych w ust. 1 skutkuje niezwłoczne przymusowe wysiedlenie.
§  13.
Wysiedlenia osób nie posiadających prawa pobytu (§ 12) dokonuje Prezydium przy współudziale organów Milicji Obywatelskiej.
§  14.
1.
W okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie może pozbawić prawa pobytu w Warszawie osoby, które po dniu 1 stycznia 1952 r. osiedliły się w Warszawie samorzutnie, a których stałe zamieszkanie na terenie stolicy jest ze względów gospodarczych i społecznych nieuzasadnione.
2.
Przepisy § 9 ust. 2 i 4 oraz §§ 11-13 stosuje się odpowiednio.
§  15.
W sprawach dotyczących meldunków, a nie uregulowanych niniejszym rozporządzeniem, obowiązują ogólne przepisy o ewidencji i kontroli ruchu ludności.
§  16.
Organy Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej czuwać będą nad ścisłym przestrzeganiem przepisów niniejszego rozporządzenia.
§  17.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Bezpieczeństwa Publicznego i innym zainteresowanym ministrom oraz Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 15 maja 1954 r.
* Z dniem 1 maja 1961 r. nin. rozporządzenie traci moc w zakresie uregulowanym rozporządzeniem z dnia 30 marca 1961 r. w sprawie zmiany właściwości do udzielania zezwoleń na zameldowanie i pobyt na terenie m.st. Warszawy oraz miast: Łodzi, Krakowa i Poznania (Dz.U.61.20.101), zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia.
1 § 5 ust. 1 zmieniony przez § 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 15 września 1972 r. (Dz.U.72.41.265) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 4 października 1972 r.
2 § 5 ust. 2 dodany przez § 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 15 września 1972 r. (Dz.U.72.41.265) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 4 października 1972 r.
3 § 5 ust. 3 według numeracji ustalonej przez § 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 15 września 1972 r. (Dz.U.72.41.265) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 4 października 1972 r.
4 § 5 ust. 4 według numeracji ustalonej przez § 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 15 września 1972 r. (Dz.U.72.41.265) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 4 października 1972 r.
5 § 5 ust. 5 według numeracji ustalonej przez § 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 15 września 1972 r. (Dz.U.72.41.265) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 4 października 1972 r.
6 § 5 ust. 6 dodany przez § 1 lit. d) rozporządzenia z dnia 15 września 1972 r. (Dz.U.72.41.265) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 4 października 1972 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1954.22.79

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przepisy meldunkowe oraz pobyt na terenie m.st. Warszawy.
Data aktu: 27/03/1954
Data ogłoszenia: 12/05/1954
Data wejścia w życie: 15/05/1954