Ustalanie cen, opłat i stawek taryfowych.

DEKRET
z dnia 3 czerwca 1953 r.
o ustalaniu cen, opłat i stawek taryfowych. *

W celu usprawnienia jednolitego systemu ustalania cen, opłat i stawek taryfowych, umocnienia w tej dziedzinie kierowniczej roli Państwa i ochrony interesów nabywców - stanowi się, co następuje:
Art.  1.
1.
Rada Ministrów ustala:
1)
ceny detaliczne artykułów powszechnego użytku lub wytyczne dla ustalania tych cen,
2)
opłaty i stawki taryfowe za podstawowe usługi świadczone ludności,
3)
ceny skupu produktów rolnych, roślinnych i zwierzęcych oraz innych objętych obowiązkiem dostaw lub kontraktacją,
4)
ceny sprzedażne podstawowych surowców i artykułów dla produkcji rolnej.
2.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi artykuły i usługi, do których stosuje się przepisy ust. 1.
3.
W przypadku określenia wytycznych dla ustalania cen detalicznych artykułów powszechnego użytku (ust. 1 pkt 1) Rada Ministrów zleca ustalanie tych cen ministrom lub prezydiom rad narodowych.
4.
Rada Ministrów może zlecać ustalanie cen skupu artykułów określonych w ust. 1 pkt 3 ministrom lub prezydiom rad narodowych.
Art.  2.

Rada Ministrów określa wytyczne dla ustalania cen, opłat i stawek taryfowych, nie objętych art. 1, oraz tryb i organy właściwe do ustalania tych cen, opłat i stawek taryfowych.

Art.  3.

Rada Ministrów określa zasady i tryb postępowania przy składaniu wniosków o ustalenie cen, opłat i stawek taryfowych, o których mowa w art. 1, jak również wniosków o określenie wytycznych w przypadkach przewidzianych w art. 2.

Art.  4.

Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ustala wysokość oraz sposób obliczania i stosowania marż handlowych (rabatów, narzutów, prowizji) w obrocie artykułami, do których stosuje się przepisy art. 1 lub które objęte są wytycznymi określonymi na podstawie art. 2.

Art.  5.

Rada Ministrów określa zasady i tryb ogłaszania cen, opłat i stawek taryfowych, ustalonych na podstawie art. 1 i 2.

Art.  6.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia obowiązki sprzedawców i świadczących usługi w zakresie uwidaczniania cen na artykuły wystawione na sprzedaż oraz cenników i taryf za świadczone usługi jak również wystawiania rachunków za sprzedane towary lub świadczone usługi.

Art.  7.
1.
Powołuje się Państwową Komisję Cen przy Radzie Ministrów.
2.
Do zakresu działania Państwowej Komisji Cen należy:
1)
opracowywanie i opiniowanie wniosków dotyczących cen, opłat i stawek taryfowych, których ustalanie należy do zakresu działania Rady Ministrów, oraz opracowywanie wniosków co do wytycznych Rady Ministrów dla ustalania cen, opłat i stawek taryfowych,
2)
ustalanie cen, opłat i stawek taryfowych, które nie należą do zakresu działania Rady Ministrów, a zostaną przez Radę Ministrów zlecone Komisji,
3)
inne czynności w zakresie cen, opłat i stawek taryfowych, zlecone przez Radę Ministrów.
3.
Prezes Rady Ministrów ustali skład, organizację wewnętrzną i sposób postępowania Państwowej Komisji Cen.
Art.  8.

Ceny, opłaty i stawki taryfowe, a także marże handlowe oraz przepisy dotyczące ich obliczania i stosowania, ustalone przed wejściem w życie dekretu na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowują nadal moc obowiązującą. Zmiana tych cen, opłat i stawek taryfowych oraz marż handlowych może nastąpić tylko w trybie niniejszego dekretu.

Art.  9.

Organy właściwe w dniu wejścia w życie dekretu do ustalania i zatwierdzania cen, opłat i stawek taryfowych działają w zakresie i trybie określonych w dotychczasowych przepisach przez okres 3 miesięcy. Rada Ministrów może ustalić wcześniejszy termin zaprzestania działalności tych organów.

Art.  10.

Przepisy dekretu dotyczące ministrów stosuje się odpowiednio do kierowników urzędów centralnych, których wykaz ustali Prezes Rady Ministrów.

Art.  11.

Przepisy dekretu nie dotyczą cen, opłat i stawek taryfowych stosowanych w obrotach z zagranicą.

Art.  12.
1.
Z zastrzeżeniami przewidzianymi w art. 8 i 9 tracą moc wszelkie przepisy w przedmiocie unormowanym niniejszym dekretem, a w szczególności:
1)
ustawa z dnia 2 czerwca 1947 r. o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 43, poz. 218),
2)
dekret z dnia 24 września 1947 r. o ustalaniu cen w przedsiębiorstwach prowadzonych przez Państwo lub samorząd (Dz. U. Nr 61, poz. 337),
3)
dekret z dnia 21 kwietnia 1948 r. o ustalaniu cen na niektóre artykuły w przemyśle prywatnym i spółdzielczym (Dz. U. Nr 23, poz. 157).
2.
Przepisy art. 3 i 4 ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 1 pozostają w mocy do czasu wydania rozporządzenia na podstawie art. 6 niniejszego dekretu.
Art.  13.

Wykonanie dekretu porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz wszystkim ministrom.

Art.  14.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

* Z dniem 1 grudnia 1956 r. uprawnienia Prezesa Rady Ministrów wynikające z nin. dekretu, przechodzą do zakresu działania Ministra Finansów, na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 1956 r. w sprawie właściwości niektórych naczelnych organów administracji państwowej (Dz.U.56.54.249), zaś sprawy objęte zakresem działania Państwowej Komisji Cen przechodzą do właściwości Ministra Finansów, na podstawie § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia.

Z dniem 21 kwietnia 1958 r. § 6 powołanego wyżej rozporządzenia utracił moc na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1958 r. w sprawie zmiany podporządkowania Państwowej Komisji Cen (Dz.U.58.22.94). Zgodnie z § 1 tego ostatniego rozporządzenia Państwową Komisję Cen, działającą dotychczas jako organ Ministra Finansów, podporządkowuje się Prezesowi Rady Ministrów.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1953.31.122

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ustalanie cen, opłat i stawek taryfowych.
Data aktu: 03/06/1953
Data ogłoszenia: 13/06/1953
Data wejścia w życie: 13/06/1953