Stosunki służbowe nauczycieli szkół artystycznych i zakładów szkolenia artystycznego.

USTAWA
z dnia 8 stycznia 1951 r.
o stosunkach służbowych nauczycieli szkół artystycznych i zakładów szkolenia artystycznego.

Art.  1.

Do nauczycieli szkół i szkolnych zakładów artystycznych, podległych Ministrowi Kultury i Sztuki, z wyłączeniem wyższych szkół artystycznych - akademickich, stosuje się przepisy ustawy z dnia 1 lipca 1926 r. o stosunkach służbowych nauczycieli (Dz. U. R. P. z 1932 r. Nr 104, poz. 873, z 1933 r. Nr 85, poz. 660, z 1938 r. Nr 27, poz. 243 i z 1947 r. Nr 60, poz. 332) ze zmianami, wynikającymi z przepisów niniejszej ustawy.

Art.  2.

Do nauczycieli, o których mowa w art. 1, nie stosuje się przepisów art. 1, 8, 11-15, 19, 28, 33, 61, 97 i 97a ustawy z dnia 1 lipca 1926 r. o stosunkach służbowych nauczycieli.

Art.  3.
1.
Przepisom niniejszej ustawy nie podlegają osoby pełniące służbę nauczycielską na podstawie umowy (nauczyciele kontraktowi).
2.
Zasady zawierania umów z nauczycielami kontraktowymi określi rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki, wydane w porozumieniu z Ministrami Finansów oraz Pracy i Opieki Społecznej.
Art.  4.
1.
Nauczyciel może być stały lub tymczasowy. Nauczyciel zostaje stałym z chwilą, gdy odpowiada trzem następującym warunkom:
1)
ma trzy lata nieprzerwanej pracy nauczycielskiej w szkołach artystycznych lub w zakładach szkolenia artystycznego,
2)
posiada przepisane do ustalenia kwalifikacje zawodowe dla danej kategorii szkół artystycznych,
3)
otrzymał w czasie służby ostatnio co najmniej dostateczną ocenę kwalifikacyjną.
2.
Przez pracę nauczycielską, wymaganą do ustalenia, należy rozumieć pracę w szkołach państwowych i publicznych oraz prywatnych z prawami szkół państwowych.
3.
Z pracy w szkołach państwowych i publicznych w charakterze nauczyciela kontraktowego uwzględnia się tylko te okresy czasu, w ciągu których nauczyciel uczył co najmniej czternaście godzin tygodniowo.
4.
Z pracy w szkołach prywatnych z prawami szkół państwowych uwzględnia się do ustalenia tylko dwa lata, jeżeli nauczyciel uczył w nich przynajmniej czternaście godzin tygodniowo. W przypadkach, zasługujących na uwzględnienie, Minister Kultury i Sztuki może zaliczyć i trzeci rok pracy w tych szkołach.
5.
Z pracy w szkołach prywatnych bez praw szkół państwowych Minister Kultury i Sztuki może w przypadkach wyjątkowych zaliczyć lata pracy pod warunkami, określonymi w ust. 4.
6.
Nauczyciel otrzymuje dekret ustalenia w ciągu trzech miesięcy od chwili uzyskania warunków, wymienionych w ust. 1.
7.
Nauczyciel stały, posiadający studia wyższe, zakończone przepisanymi egzaminami, otrzymuje po trzech latach stałej służby tytuł "profesora".
Art.  5.
1.
Dyrektorem (kierownikiem) szkoły bądź szkolnego zakładu artystycznego może zostać nauczyciel stały.
2.
Minister Kultury i Sztuki może mianować dyrektorem artystę, nie mającego za sobą pracy nauczycielskiej, jeśli znany jest z wybitnej pracy artystycznej.
3.
Dyrektor, który został mianowany na podstawie ust. 2, uzyskuje ustalenie po trzech latach służby przy jednoczesnym spełnieniu warunku do ustalenia, określonego w art. 4 ust. 1 pkt 3 niniejszej ustawy.
Art.  6.
1.
Nauczyciel, mianowany na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 lipca 1926 r. o stosunkach służbowych nauczycieli albo art. 5 ust. 2 niniejszej ustawy, obowiązany jest objąć służbę w dniu wyznaczonym przez władzę, a jeżeli dzień ten nie został wyznaczony - w ciągu dni piętnastu po doręczeniu pisma nominacyjnego.
2.
Dla objęcia służby nauczyciel obowiązany jest zgłosić się do bezpośredniego przełożonego, który stwierdzi datę objęcia służby na piśmie nominacyjnym.
3.
W razie niezgłoszenia się w oznaczonym terminie nominacja traci ważność, jeżeli mianowany w ciągu dalszych dni piętnastu nie usprawiedliwi zwłoki na piśmie.
Art.  7.
1.
Nauczyciel tymczasowy przy objęciu służby składa przyrzeczenie służbowe, nauczyciel stały przy ustaleniu - ślubowanie służbowe.
2.
Tekst przyrzeczenia i ślubowania ustali w drodze zarządzenia Minister Kultury i Sztuki.
3.
Datę złożenia przyrzeczenia zaznacza władza na piśmie nominacyjnym, ślubowania zaś - na dekrecie ustalenia.
Art.  8.
1.
Czas służby liczy się od dnia rzeczywistego objęcia służby.
2.
W razie bezpośredniego przejścia do służby nauczycielskiej z państwowej służby cywilnej lub ze służby wojskowej czas służby nauczycielskiej liczy się - jeżeli ustawa z dnia 1 lipca 1926 r. o stosunkach służbowych nauczycieli nie stanowi inaczej - od dnia zwolnienia z poprzednich obowiązków służbowych.
3.
W przypadkach, gdy służba nauczycielska była przerywana, czas służby liczy się od dnia rzeczywistego objęcia służby po ostatniej przerwie.
4.
Minister Kultury i Sztuki może zaliczyć do służby nauczycielskiej w całości lub w części czas, spędzony w służbie przed przerwą.
5.
Do służby nauczycielskiej zalicza się w całości czas pracy kontraktowej, podczas której nauczyciel otrzymał nominację, wraz z przerwami wakacyjnymi łączącymi się bezpośrednio z okresem pracy, jeżeli nauczyciel kontraktowy uczył przynajmniej czternaście godzin tygodniowo.
6.
Minister Kultury i Sztuki może zaliczyć do służby nauczycielskiej w całości lub w części czas pracy, podczas którego nauczyciel kontraktowy uczył mniej, aniżeli czternaście godzin tygodniowo, oraz czas pracy kontraktowej przerywanej.
7.
Przepisów ust. 4, 5 i 6 nie stosuje się przy obliczaniu czasu służby nauczycielskiej do wysługi emerytalnej.
8.
Nauczycielowi szkoły artystycznej może Minister Kultury i Sztuki za zgodą Ministra Finansów zaliczyć do służby nauczycielskiej poprzedzający służbę nauczycielską czas pracy zawodowej, jeżeli ta praca zawodowa przysposobiła go do wykonywania czynności w szkole lub w zakładzie szkolenia artystycznego, a także czas pracy, odbytej w szkołach państwowych państw obcych.
9.
Czas stałej służby nauczycielskiej liczy się od dnia, oznaczonego w dekrecie ustalenia.
Art.  9.

Nauczycielowi, który przeszedł do służby lub pracy nauczycielskiej w szkole artystycznej bezpośrednio ze służby nauczycielskiej w szkole, podległej Ministrowi Oświaty lub innym władzom naczelnym, zalicza się do czasu służby - czas służby i pracy, zaliczony do służby nauczycielskiej na poprzednio zajmowanym stanowisku. Nauczyciel taki zachowuje również prawo stałości, jakie nabył w czasie poprzedniej służby, oraz prawa emerytalne nabyte z tytułu służby państwowej, pełnionej przed wstąpieniem do pracy w szkołach lub w zakładach szkolenia artystycznego, podległych Ministrowi Kultury i Sztuki.

Art.  10.
1.
W przypadku niedostatecznej oceny pracy nauczyciela właściwa władza doręcza nauczycielowi orzeczenie pisemne z podaniem motywów oceny; nauczyciel może wnieść odwołanie przeciw orzeczeniu o niedostatecznej ocenie do władzy bezpośrednio wyższej od tej, która wydała orzeczenie, w ciągu dni czternastu od dnia, następującego po doręczeniu mu orzeczenia.
2.
Odwołanie powinno być rozstrzygnięte w ciągu trzech miesięcy. Do czasu tego nie wlicza się ferii szkolnych.
Art.  11.
1.
Nauczyciel obowiązany jest donieść niezwłocznie swemu bezpośredniemu przełożonemu o każdej przeszkodzie w wykonywaniu obowiązków służbowych z podaniem przypuszczalnego czasu trwania tej przeszkody.
2.
Władza może zażądać odpowiednich dowodów, stwierdzających istnienie przeszkody, a jeżeli jest nią choroba - przyjąć do wiadomości świadectwo lekarskie lub zarządzić urzędowe badanie przez lekarza urzędowego lub przez komisję lekarską. Urzędowe świadectwo lekarskie o chorobie nauczyciela jest decydujące dla postanowienia władzy.
3.
Nauczycielka w czasie ciąży ma prawo przerwać pracę na okres dwunastu tygodni, z których co najmniej dwa powinny przypadać przed, a co najmniej osiem - po porodzie, pozostałe dwa tygodnie nauczycielka może wykorzystać dowolnie bądź bezpośrednio przed obowiązkową dwutygodniową przerwą przed porodem, bądź bezpośrednio po obowiązkowej ośmiotygodniowej przerwie po porodzie. W okresie powyższych przerw nie wolno zatrudniać nauczycielki nawet za jej zgodą. Okresy stanu ciąży, przewidziane w niniejszym artykule, powinny być stwierdzone świadectwem lekarskim. Zabronione jest zatrudnianie nauczycielek od czwartego miesiąca ciąży oraz nauczycielek, mających dzieci w wieku do osiemnastu miesięcy, poza przepisowymi godzinami zajęć służbowych, w godzinach nocnych (między 20 a 5) oraz poza stałym miejscem pracy.
4.
Nieobecność w służbie nauczycielki, spowodowana okresem połogu, nie pociąga żadnej zmiany w jej uprawnieniach służbowych.
5.
W przypadkach, gdy czas pracy nauczycielki, karmiącej dziecko, wynosi od czterech do sześciu godzin dziennie bez przerwy, przysługuje jej prawo korzystania z jednej półgodzinnej przerwy, wliczonej do czasu pracy, gdy czas pracy wynosi od siedmiu do ośmiu godzin dziennie bez przerwy - z dwóch półgodzinnych przerw w pracy, przy czym - gdy nauczycielka mieszka w znacznej odległości od szkoły - powyższe dwie półgodzinne przerwy mogą być połączone w jednogodzinną przerwę pracy.
6.
Nauczyciel, którego nieobecność na służbie z powodu choroby trwa dłużej niż rok, może być zarządzeniem władzy zwolniony ze służby przy zastosowaniu przepisów ustawy emerytalnej.
7.
W przypadku, gdy stan zdrowia nauczyciela, wymagający poratowania, nie wyklucza możliwości pełnienia obowiązków służbowych, nauczyciel, obowiązany jest pełnić je do czasu otrzymania urlopu. Prośba o taki urlop powinna być rozstrzygnięta w ciągu trzydziestu dni.
Art.  12.
1.
W całym okresie ciąży jak i w czasie przerwy w pracy po porodzie nie może być z nauczycielką rozwiązany stosunek służbowy. Rozwiązanie stosunku służbowego w tym okresie jest dopuszczalne z ważnych przyczyn lub z winy nauczycielki. Rozwiązanie takie wymaga do swej ważności zgody zarządu głównego właściwego związku zawodowego.
2.
Ważnymi przyczynami w rozumieniu ustępu poprzedzającego są okoliczności, które sprawiają, że zgodnie z wymaganiami dobrej wiary i interesem służby rozwiązanie stosunku służbowego jest uzasadnione. Rozwiązanie stosunku służbowego z ważnych przyczyn nie może jednak nastąpić w okresie czterech miesięcy przed porodem, chyba że urząd zatrudniający ulega zupełnej likwidacji.
Art.  13.

Nauczyciel jest uprawniony do używania należnego mu stosownie do pisma nominacyjnego tytułu urzędowego.

Art.  14.
1.
Zgłoszenie nauczyciela o wystąpieniu ze służby uważa się za przyjęte, jeżeli w ciągu czterech tygodni od dnia zgłoszenia nie otrzyma on żadnej decyzji w tej sprawie.
2.
Przeciwko warunkowemu przyjęciu lub odroczeniu przyjęcia zgłoszenia o wystąpieniu ze służby nauczyciel może wnieść w ciągu dni czternastu od dnia doręczenia decyzji zażalenie do władzy bezpośrednio wyższej, która najdalej w ciągu sześciu tygodni wyda ostateczną decyzję.
3.
Zwolnienie następuje w zasadzie w końcu roku szkolnego.
Art.  15.
1.
Właściwemu związkowi zawodowemu zapewnia się współudział z głosem doradczym w sprawach:
1)
ustalenia ocen kwalifikacyjnych nauczycieli,
2)
przenoszenia nauczycieli do innej szkoły dla dobra szkoły,
3)
zwalniania i przenoszenia w stan nieczynny.
2.
Zakres i sposób współudziału związków zawodowych w powyższych sprawach ustali Minister Kultury i Sztuki w porozumieniu z władzami tego związku.
Art.  16.

Uprawnienia Ministra Oświaty, wynikające z przepisów ustawy z dnia 1 lipca 1926 r. o stosunkach służbowych nauczycieli, przysługują co do nauczycieli szkół i zakładów szkolenia artystycznego Ministrowi Kultury i Sztuki.

Art.  17.

Wykonanie ustawy porucza się Ministrowi Kultury i Sztuki.

Art.  18.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1951.5.40

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Stosunki służbowe nauczycieli szkół artystycznych i zakładów szkolenia artystycznego.
Data aktu: 08/01/1951
Data ogłoszenia: 25/01/1951
Data wejścia w życie: 25/01/1951