Ustawa skarbowa na rok 1950.

USTAWA SKARBOWA
z dnia 7 marca 1950 r.
na rok 1950.

Dział  I.

Zakres budżetu.

Art.  1.

Upoważnia się Rząd do czynienia wydatków do kwoty 848.015.596.000 zł zgodnie z załączonym budżetem na rok 1950, a mianowicie:

a)
wydatków bieżących administracji do kwoty 462.615.416.000 zł
b)
wydatków na spłatę długów państwowych, kupno

nieruchomości oraz udziały finansowe do kwoty 10.752.714.000 zł

c)
dotacji na sfinansowanie inwestycji do kwoty 374.647.466.000 zł
Art.  2.

Upoważnia się Ministra Skarbu do zmniejszenia wydatków, wymienionych w art. 1 lit. a) co najmniej o kwotę 18.000.000.000 zł w drodze realizacji planowego systemu oszczędzania.

Art.  3.

Na pokrycie wydatków, wymienionych w art. 1 służyć będą dochody w kwocie 848.025.715.000 zł, a mianowicie:

a)
dochody podatkowe z gospodarki uspołecznionej w kwocie 309.400.000.000 zł
b)
dochody podatkowe z gospodarki nieuspołecznionej w kwocie 144.300.000.000 zł
c)
wpłaty z rachunków wyrównawczych sum obrotowych w kwocie 302.936.645.000 zł
d)
dochody bieżące administracji w kwocie 44.497.002.000 zł
e)
dochody majątkowe w kwocie 1.604.200.000 zł
f)
nadwyżki zakładów ubezpieczeń oraz Społecznego Funduszu

Oszczędnościowego w kwocie 45.287.868.000 zł

Art.  4.

Upoważnia się Ministra Skarbu do powiększenia dochodów części 32 - Fundusz Gospodarki Mieszkaniowej dział 23 § 42 oraz wydatków tej części dział 23b rozdz. 4 § 42 o kwotę pozostałości wpływów tego Funduszu na dzień 31 grudnia 1949 r.

Art.  5.

Upoważnia się Ministra Skarbu do wystawienia skryptów dłużnych Skarbu Państwa do kwoty 45.287.868.000 zł za przejęte do budżetu nadwyżki:

a)
zakładów ubezpieczeń społecznych w kwocie 12.187.868.000 zł
b)
zakładów ubezpieczeń rzeczowych i osobowych w kwocie 6.000.000.000 zł
c)
Społecznego Funduszu Oszczędnościowego w kwocie 27.100.000.000 zł.
Art.  6.

Upoważnia się Rząd do czynienia wydatków na inwestycje na podstawie planu sfinansowania inwestycji, zatwierdzonego przez Radę Ministrów.

Art.  7.
1.
Upoważnia się Rząd do zatrudnienia 326.151 funkcjonariuszów administracji państwowej, zgodnie z załączonym zestawieniem etatów osobowych.
2.
Ustanawia się rezerwę etatów osobowych w liczbie 3.000 osób.
Art.  8.
1.
Upoważnia się Rząd do eksploatacji w zakresie administracji państwowej 7.354 pojazdów mechanicznych, zgodnie z załączonym zestawieniem etatów pojazdów mechanicznych.
2.
Ustanawia się rezerwę pojazdów mechanicznych w ilości 300 pojazdów.

Dział  II.

Zasady wykonywania budżetu.

Rozdział  1.

Gospodarka kredytami.

Art.  9.

Upoważnia się Ministra Skarbu do otwierania kredytów budżetowych miesięcznie, kwartalnie lub na cały rok, w drodze ustalania na dany miesiąc, kwartał lub rok odpowiedniej ich wysokości.

Art.  10.
1.
Upoważnia się Ministra Skarbu do przenoszenia na wniosek właściwego ministra kredytów:
a)
między wszystkimi działami i paragrafami w obrębie jednorodnych rozdziałów (0-4) każdej części budżetu, przy czym kredyty na płace i robociznę (§§ 1 i 1a) nie mogą być zwiększane kosztem pozostałych kredytów osobowych,
b)
na wszystkie części budżetu, jeśli chodzi o kredyty rezerwowe (część 31).
2.
Uprawnienia przewidziane w ust. 1 lit. a) przysługują: w zakresie części 1-ej - Prezydentowi Rzeczypospolitej i Radzie Państwa, po wysłuchaniu opinii Ministra Skarbu; w zakresie części 2-ej - Marszałkowi Sejmu w porozumieniu z Ministrem Skarbu; w zakresie części 3-ej - Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
3.
O dokonaniu przeniesień zgodnie z postanowieniami ust. 1 i ust. 2 Minister Skarbu zawiadamia Prezesa Rady Ministrów i Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.
Art.  11. 1

W przypadku konieczności zwiększenia dotacji na inwestycje Rada Ministrów może na wniosek Ministra Skarbu uchwalić kredyty dodatkowe nie przekraczające jednak 30% kwoty przewidzianej w art. 1 lit. c).

Art.  12. 2

Kredyty budżetowe, otwarte na wydatki bieżące, wygasają z dniem 31 grudnia 1950 r., kredyty zaś otwarte na wydatki majątkowe oraz na dotacje inwestycyjne - z dniem 15 maja 1951 r.

Rozdział  2.

Zasady wydatkowania.

Art.  13.

Wydatki administracji państwowej, o ile ustawa niniejsza nie stanowi inaczej, mogą być czynione tylko na te cele i w tej wysokości, które ustalają odpowiednie paragrafy budżetu.

Art.  14.

Wydatki instytucji budżetowych, nie działających na zasadzie rozrachunku gospodarczego, a wchodzących do budżetu sumą netto, o ile ustawa niniejsza nie stanowi inaczej, mogą być czynione tylko na cele i w wysokości przewidzianej ich planami finansowo-gospodarczymi.

Art.  15.

Wydatki mogą być czynione tylko do rąk wierzycieli. Minister Skarbu ma prawo w uzasadnionych wypadkach zezwalać na wyjątki od tej zasady.

Art.  16.

Wysokość oprocentowania kredytu Skarbu Państwa na rachunku otwartym w Narodowym Banku Polskim, o ile kredyt przekroczy 13 miliardów zł, ustali Rada Ministrów. Do tej wysokości natomiast kredyt Skarbu Państwa będzie bezprocentowy.

Art.  17.

Umowy, powodujące wydatki ze Skarbu Państwa, mogą być zawierane tylko wtedy, gdy na dany cel przewidziane są w budżecie odpowiednie kwoty.

Art.  18.

Wszelkie świadczenia na rzecz samorządu terytorialnego (część 35) oraz gospodarczego (część 36), tudzież instytucji społecznych, a to zarówno pieniężne, jak i rzeczowe, mogą być dokonywane wyłącznie z kredytów przewidzianych na te cele w budżecie.

Rozdział  3.

Gospodarka etatami.

Art.  19.
1.
Mianowania oraz awanse do wyższej grupy uposażenia mogą być dokonywane tylko pod warunkiem nieprzekroczenia liczby etatów, ustalonej dla danego resortu w danej grupie uposażenia.
2.
Obsadzenie etatów w poszczególnych grupach uposażenia ponad ilość, przewidzianą w zestawieniu etatów osobowych, może nastąpić tylko przy zmniejszeniu o tę samą ilość obsady etatów w wyższych grupach uposażenia.
Art.  20.
1.
Etaty osobowe mogą być powiększone przez Ministra Skarbu w toku wykonywania budżetu z rezerwy etatów osobowych (art. 7 ust. 2) na rzecz resortów, na które nowe przepisy prawne nakładają nowe zadania albo w przypadku, gdy zwiększenie etatów wiązać się będzie z wydatnym zwiększeniem dochodów Skarbu Państwa.
2.
Ponadto w wypadku konieczności państwowej etaty osobowe mogą być powiększone ponad ilość ustaloną w budżecie na podstawie uchwały Rady Ministrów, powziętej na wniosek Ministra Skarbu.
Art.  21.

Etaty osobowe tych urzędów lub instytucji, które ulegną w ciągu roku budżetowego likwidacji lub których działalność zostanie ograniczona, przechodzą na rzecz rezerwy etatów osobowych.

Art.  22.

Postanowienia art. 20 i 21 mają odpowiednie zastosowanie do gospodarki etatami pojazdów mechanicznych.

Rozdział  4.

Gospodarka dochodami.

Art.  23.

Dochody państwowe urzędów i instytucji budżetowych mogą być pobierane oraz zarachowywane wyłącznie na tytuły przewidziane w budżecie, bądź też wskazane przez Ministra Skarbu. Zarachowywanie dochodów na sumy niebudżetowe bądź dokonywane z nich jakichkolwiek wydatków jest niedozwolone.

Rozdział  5.

Kontrola budżetowa.

Art.  24.
1.
Organem Ministra Skarbu, czuwającym nad wykonaniem budżetu są kontrolerzy budżetowi.
2.
Podstawowe zadania kontrolerów budżetowych polegać będą na: wstępnym wizowaniu asygnat, wstępnym badaniu projektów umów z punktu widzenia legalności, celowości, oszczędności oraz poprawności formalnej, badaniu gospodarki etatami, czuwaniu nad realizowaniem planowego systemu oszczędzania oraz czuwaniu nad należytym pobieraniem dochodów.
Art.  25.
1.
Oddzielne kasy lub rachunki w jakiejkolwiek instytucji kredytowej mogą być utrzymywane przez organa administracji państwowej oraz instytucje budżetowe, wchodzące do budżetu sumami netto, tylko za zgodą Ministra Skarbu.
2.
Obroty oddzielnych kas oraz obroty na rachunkach w instytucjach kredytowych podlegać będą kontroli w trybie określonym przez Ministra Skarbu.
Art.  26.

Utworzenie nowej instytucji, urzędu, przedsiębiorstwa, funduszu czy zakładu, jak również uchwalenie nowego dekretu, rozporządzenia lub zarządzenia powodującego wydatki charakteru budżetowego, nie przewidziane w budżecie, obciążające budżety przyszłych okresów bądź też powodujące zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów przewidzianych w budżecie - może mieć miejsce tylko po uprzedniej zgodzie Ministra Skarbu oraz po ustaleniu źródeł pokrycia wydatków.

Art.  27.
1.
Zmiany planów finansowo-gospodarczych instytucji budżetowych, które wchodzą do budżetu sumami netto, wymagają zatwierdzenia właściwego ministra, wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
2.
Ministrowi Skarbu przysługuje prawo ustanowienia inspekcji finansowej instytucji budżetowych wymienionych w ust. 1, prawo dokonywania w porozumieniu z właściwym ministrem zmian w planach finansowo-gospodarczych tych instytucji, zgodnie z wymaganiami równowagi budżetowej, oraz prawo stosowania sankcji w razie uchylenia się instytucji od przestrzegania zasad dyscypliny finansowej.
3.
Minister Skarbu ustala zasady rachunkowości i sprawozdawczości budżetowej instytucji wymienionych wyżej w ust. 1.

Rozdział  6.

Rachunki wyrównawcze sum obrotowych.

Art.  28.
1.
Przedsiębiorstwa i zakłady państwowe, działające na zasadzie rozrachunku gospodarczego, rozliczają się z budżetem za pośrednictwem gospodarczych rachunków wyrównawczych sum obrotowych.
2.
Upoważnia się Radę Ministrów do zatwierdzenia planu dochodów i wydatków na rachunkach wymienionych w ust. 1 jak również do przeprowadzania zmian w tym planie.
3.
Wpłaty lub dopłaty wynikające z planu wymienionego w ust. 2 będą dokonywane w ciągu roku budżetowego w trybie ustalonym przez Ministra Skarbu.
4.
Upoważnia się Ministra Skarbu do zlikwidowania w 1950 r. rachunków wyrównawczych, przejęcia do budżetu dochodów wpływających na te rachunki oraz czynienia bezpośrednio z budżetu wydatków pokrywanych z tych rachunków jak również do przeprowadzenia zmian pomiędzy uwzględnionymi w budżecie dochodami podatkowymi z przedsiębiorstw państwowych i dochodami pozapodatkowymi z tych przedsiębiorstw.

Dział  III.

Postanowienia końcowe.

Art.  29.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy traci moc obowiązującą dekret z dnia 25 czerwca 1946 r. o państwowym planie inwestycyjnym (Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 200).

Art.  30.

Wykonanie ustawy porucza się Ministrowi Skarbu.

Art.  31.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1950 r.

1 Art. 11 zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 marca 1951 r. (Dz.U.51.18.144) zmieniającej nin. ustawę z dniem 28 lutego 1951 r.
2 Art. 12 zmieniony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 1951 r. (Dz.U.51.18.144) zmieniającej nin. ustawę z dniem 28 lutego 1951 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1950.16.138

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Ustawa skarbowa na rok 1950.
Data aktu: 07/03/1950
Data ogłoszenia: 20/04/1950
Data wejścia w życie: 20/04/1950, 01/01/1950