Państwowe bezzwrotne stypendia dla studentów politechnik krajowych oraz wydziałów matematyczno-przyrodniczych i prawnych uniwersytetów krajowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU
z dnia 11 września 1948 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Oświaty o państwowych bezzwrotnych stypendiach dla studentów politechnik krajowych oraz wydziałów matematyczno-przyrodniczych i prawnych uniwersytetów krajowych.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 18 marca 1933 r. o państwowych stypendiach oraz innych formach pomocy dla młodzieży szkół wyższych (Dz.U. R. P. Nr 25, poz. 207) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ustanawia się bezzwrotne stypendia dla niezamożnych studentów politechnik krajowych oraz wydziałów matematyczno-przyrodniczych i prawnych uniwersytetów krajowych, obywateli polskich, którzy zobowiążą się po ukończeniu studiów wstąpić do służby w Głównym Urzędzie Miar lub urzędach mu podporządkowanych.
2.
Stypendium może być przyznane studentowi zdolnemu i pilnemu.
3.
Prawo pierwszeństwa do przyznania stypendium przysługuje:
a)
byłym uczestnikom walki zbrojnej,
b)
osobom zasłużonym w pracy społecznej i w odbudowie gospodarczej kraju,
c)
osobom, które wykazały ofiarność w zdobywaniu wiedzy, a pochodzą ze środowiska, które miało utrudniony dostęp do kultury.
§  2.
Stypendia będą wypłacane z sum wnoszonych corocznie do budżetu Administracji Miar.
§  3.
Na wniosek Dyrektora Głównego Urzędu Miar Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Oświaty określa, w ramach ustalonych na ten cel kredytów budżetowych, na każdy rok szkolny liczbę stypendiów oraz wysokość stypendium dla jednego studenta.
§  4.
1.
Stypendium przyznaje Minister Przemysłu i Handlu na wniosek Dyrektora Głównego Urzędu Miar, zgłoszony po zasięgnięciu opinii właściwej rady wydziałowej uczelni.
2.
Wykaz przyznanych na dany rok akademicki stypendiów przesyła się do Ministerstwa Oświaty.
§  5.
1.
Stypendium przyznaje się na okres jednego roku akademickiego lub na okres pozostały do jego końca i płatne będzie z góry w ratach miesięcznych. Za rok akademicki uważa się czas od 1 października do 30 września następnego roku.
2.
Nie później niż na jeden miesiąc przed upływem każdego roku akademickiego stypendysta może ubiegać się o przedłużenie prawa pobierania stypendium na następny rok akademicki, aż do ukończenia normalnego biegu studiów.
§  6.
1.
Student ubiegający się o stypendium powinien złożyć podanie do Głównego Urzędu Miar załączając:
a)
dokumenty, z których wynika posiadanie obywatelstwa polskiego,
b)
zaświadczenie o stanie zdrowia,
c)
zaświadczenie o stanie majątkowym,
d)
dowód przyjęcia na wyższą uczelnię, a w przypadku, gdy ubiegający się o stypendium uczęszcza do uczelni przynajmniej przez jeden semestr, zaświadczenie o postępach w nauce,
e)
oświadczenie, że nie korzysta z innych form pomocy państwowej i społecznej oraz że nie trudni się pracą zarobkową, która by przeszkadzała w studiach albo że zaprzestanie korzystać z innych form pomocy i zarobkowania z chwilą uzyskania stypendium,
f)
oświadczenie o zobowiązaniu się do służby w Głównym Urzędzie Miar lub w urzędach mu podporządkowanych,
g)
w razie niepełnoletności ubiegającego się- oświadczenie rodziców lub opiekunów o przejęciu materialnej odpowiedzialności za niego z tytułu udzielonego stypendium w przypadku konieczności zwrotu stypendium,
h)
jeżeli zachodzą warunki, przewidziane w § 1 ust. 3, zaświadczenia odnośnych władz państwowych bądź organizacyj, wydane przez organa lokalne, a poświadczone przez wojewódzkie lub też właściwe władze nadrzędne tych organizacji.
2.
Termin i sposób składania podań poda Główny Urząd Miar co rok do wiadomości studentów za pośrednictwem władz uczelni.
§  7.
1.
W okresie pobierania stypendium stypendysta nie może pobierać innego stypendium, nie może bez zgody Głównego Urzędu Miar korzystać z pomocy pieniężnej z innych źródeł państwowych, samorządowych lub społecznych, ani podejmować się pracy o charakterze zarobkowym, która przeszkadzałaby w studiach.
2.
W okresie pobierania stypendium stypendysta powinien odbyć corocznie praktykę wakacyjną w Głównym Urzędzie Miar lub w urzędach mu podporządkowanych albo w zakładzie, który mu będzie wskazany przez Główny Urząd Miar. Praktyka jest płatna, lecz w jej okresie wysokość stypendium zmniejsza się do połowy. Czas trwania praktyki wakacyjnej nie może być krótszy od jednego miesiąca i dłuższy od dwóch miesięcy i będzie oznaczony corocznie przez Dyrektora Głównego Urzędu Miar.
§  8.
Program studiów akademickich, należących do wolnego wyboru studenta, powinien on uzgodnić z Dyrektorem Głównego Urzędu Miar.
§  9.
1.
W terminie trzymiesięcznym od daty ukończenia studiów stypendysta obowiązany jest zawiadomić o tym Główny Urząd Miar i przystąpić do pracy w wyznaczonym mu przez ten Urząd terminie.
2.
Po objęciu służby stypendysta obowiązany jest do pozostawania w niej przez czas, odpowiadający półtorakrotnemu okresowi pobierania stypendium, nie krócej jednak niż przez 3 lata.
§  10.
W wyjątkowych przypadkach Dyrektor Głównego Urzędu Miar może zwolnić stypendystę częściowo lub całkowicie od obowiązku odbycia służby, o której mowa w § 9 ust. 2, a także odroczyć rozpoczęcie tej służby poza termin przewidziany w przepisach § 9.
§  11.
1.
W razie niezastosowania się stypendysty do przepisów §§ 7, 8 i 9 ust. 1 stypendysta obowiązany jest zwrócić kwoty pobrane z tytułu stypendium z odsetkami ustawowymi po potrąceniu kwot umorzonych w przypadku częściowego odbycia służby lub zwolnienia z niej.
2.
Do umorzenia części stypendium zalicza się półroczami okres służby, lecz co najmniej roczny.
3.
Kwoty pobrane z tytułu stypendium podlegają zwrotowi w terminie sześciu miesięcy od:
a)
daty utraty prawa pobierania stypendium,
b)
końca terminu przewidzianego w § 9 ust. 1,
c)
chwili utraty prawa do zajmowania stanowisk w urzędach państwowych lub rezygnacji ze stanowiska.
4.
Należne a nie uiszczone w terminie kwoty stypendialne wraz z odsetkami i kosztami ściągnięte będą w trybie egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych.
§  12.
W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie Minister Przemysłu i Handlu na wniosek Dyrektora Głównego Urzędu Miar może zwolnić stypendystę od obowiązku zwrotu kwot pobranych z tytułu stypendium w całości lub w części albo zezwolić na zwrot tych kwot w terminie późniejszym.
§  13.
Instrukcja wydana przez Dyrektora Głównego Urzędu Miar określi tryb postępowania w sprawach dotyczących przyznania i wypłaty stypendium, ewidencji stypendystów, kontroli wypłaconych stypendiów oraz terminów i zasad odbywania praktyk wakacyjnych.
§  14.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.47.352

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Państwowe bezzwrotne stypendia dla studentów politechnik krajowych oraz wydziałów matematyczno-przyrodniczych i prawnych uniwersytetów krajowych.
Data aktu: 11/09/1948
Data ogłoszenia: 07/10/1948
Data wejścia w życie: 07/10/1948