Uiszczanie opłat sądowych w sprawach cywilnych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 15 stycznia 1947 r.
w sprawie uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych.

Na podstawie art. 23 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 70, poz. 382) zarządzam, co następuje:
§  1.
Opłaty sądowe uiszcza się, jeżeli wysokość tych opłat nie przewyższa 1.000 zł, znaczkami sądowymi z napisem "opłata sądowa".
§  2.
Gotówką uiszcza się wszelkie opłaty, których wysokość przewyższa 1.000 zł, a także - bez względu na ich wysokość - opłaty ściągane w drodze egzekucji i kaucje kasacyjne. W braku znaczków sądowych każdą opłatę sądową można uiścić w gotówce.

Opłaty gotówkowe wpłaca się do kas sądowych.

§  3.
Opłacający opłatę sądową znaczkami sądowymi nakleja je na podaniu i na załącznikach wnoszonych do sądu. Znaczki należy naklejać na egzemplarzach przeznaczonych dla sądu. Kto opłaca na wezwanie sądu lub dodatkowo wnosi opłatę może nakleić znaczki na wezwaniu, bądź na karcie czystego papieru, podając na nim numer sprawy i swe nazwisko. Można nakleić znaczki także na odnośnym piśmie w sekretariacie właściwego wydziału (oddziału).

Opłatę za sporządzenie dokumentu, spisanie ugody lub za dokonanie innej czynności sądowej uiszcza się przez naklejenie znaczków na odpowiedniej karcie akt sprawy, stwierdzającej tę czynność; na wydanych stronie dokumentach zaznacza się wysokość pobranej opłaty. Jeżeli z czynności sądowej nie spisuje się protokołu, należy znaczki nakleić na dokumencie wydanym stronie.

Znaczki nakleja się na pierwszej stronie pisma lub załącznika jedne obok drugich lub jedne nad drugimi, w miarę możności bez odstępu.

§  4.
Opłacający znaczkami nie może ich kasować. Znaczki przez niego skasowane nie będą przyjmowane.

Znaczki kasuje sędzia lub urzędnik, upoważniony do przyjmowania pism lub do wydawania dokumentów, zaraz po otrzymaniu w sądzie pisma zaopatrzonego w znaczki.

Znaczki kasuje się kasownikiem lub przez przekreślenie na krzyż atramentem tak, aby końce kresek przechodziły na papier, na którym naklejono znaczki, przy czym na każdym z nich należy zaznaczyć datę skasowania, a obok znaczków wypisać sumę, na jaką skasowano znaczki, oraz umieścić podpis kasującego.

Przy składaniu ustnych oświadczeń znaczki nakleja na odpowiedniej karcie akt i zaraz kasuje sędzia lub urzędnik, który oświadczenie przyjął.

Każdy urzędnik obowiązany jest nakleić i skasować znaczek, jeżeli załatwiając sprawę dostrzeże znaczek nie naklejony lub nie skasowany.

Przed skasowaniem znaczków należy zbadać, czy nie są one sfałszowane lub powtórnie użyte. Jeżeli istnieje co do tego podejrzenie, nie należy znaczków kasować, natomiast bezzwłocznie zawiadomić kierownika sądu. Jeżeli kierownik uzna podejrzenie za uzasadnione, wydaje zarządzenie ponownego uiszczenia opłaty oraz wszczyna właściwe dochodzenie. Do akt sprawy dołącza się uwierzytelnione odpisy pism, na których naklejono podejrzane znaczki.

O każdym stwierdzonym fakcie użycia znaczków sfałszowanych należy zawiadomić Ministerstwo Sprawiedliwości.

§  5.
Na żądanie osoby zainteresowanej wydaje się jej bezpłatnie poświadczenie wysokości opłaty uiszczonej znaczkami.
§  6.
Znaczki sądowe sprzedają dystrybutorzy, upoważnieni w myśl przepisów obowiązujących do sprzedaży znaczków stemplowych, po cenie, która równa się wartości nominalnej znaczka.

Przepisy dotyczące sprzedaży znaczków stemplowych przez dystrybutorów oraz wysokości prowizji stosuje się odpowiednio także do sprzedaży znaczków sądowych.

§  7.
Również kasy sądowe mogą sprzedawać znaczki sądowe.

Właściwe kasy urzędów skarbowych wydawać będą sądom zaliczki w znaczkach sądowych za urzędowym pokwitowaniem odbioru bez pobrania w zamian gotówki.

Wysokość zaliczek w znaczkach sądowych dla poszczególnych podległych mu sądów z oznaczeniem kasy urzędu skarbowego, z którego zaliczka ma być pobierana, ustala prezes sądu apelacyjnego w porozumieniu z dyrektorem izby skarbowej.

Sądy pobierają przyznane im w znaczkach zaliczki w całości jednorazowo, a za gotówkę, uzyskaną ze sprzedaży znaczków, nabywają dalszy ich zapas na podstawie odpowiedniego zapotrzebowania. Sądy, w których siedzibie nie ma kasy urzędu skarbowego, wpłacają powyższą gotówkę za pośrednictwem Pocztowej Kasy Oszczędności na konto czekowe kasy urzędu skarbowego, wskazując na odwrotnej stronie blankietów nadawczych kategorie i ilość żądanych znaczków. Kasa urzędu skarbowego wysyła znaczki pocztą w dniu otrzymania wyciągu z konta czekowego zawierającego wpłaconą sumę.

Wykupywanie znaczków w zamian za uzyskaną ze sprzedaży znaczków gotówkę winno odbywać się przynajmniej raz na miesiąc, a w każdym razie w dniu, w którym wspomniana gotówka przewyższa połowę przyznanej kasie sądowej zaliczki w znaczkach.

Znaczki sądowe, przekazane kasie sądowej celem sprzedaży, oraz uzyskaną z ich sprzedaży gotówkę przechowuje się w odpowiedniej teczce w szafie (kasie) żelaznej, przeznaczonej do przechowywania gotowizny kasy sądowej, i uwzględnia się przy codziennym przeliczeniu kasy sądowej. Wysokość zaliczki w znaczkach oraz codzienny stan zapasu znaczków i gotówki odnotowuje się w zwykłym zeszycie, który pozostaje w powyższej teczce.

Znaczki sądowe, wycofane z obiegu, jako też znaczki uszkodzone sąd zwraca właściwej kasie urzędu skarbowego, który w zamian wydaje sądowi inne znaczki na sumę, równającą się ogólnej sumie znaczków zwróconych.

§  8.
Gotówkę, wpłaconą za znaczki przez kasy sądowe i przez dystrybutorów do kas skarbowych, zarachowuje się na dochód budżetu Ministerstwa Sprawiedliwości.
§  9.
Ministerstwo Sprawiedliwości ogłasza w Monitorze Polskim i w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Sprawiedliwości opis znaczków sądowych puszczonych w obieg, jako też o wycofaniu znaczków z obiegu.
§  10.
Znaczki sądowe na zamówienie Ministerstwa Sprawiedliwości sporządza Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych i dostarcza cały nakład tych znaczków do Ministerstwa Skarbu (Referat Znaków Wartościowych).

Ministerstwo Sprawiedliwości odpis zamówienia znaczków sądowych przesyła do wiadomości Ministerstwa Skarbu.

§  11.
Zaopatrywanie kas urzędów skarbowych w znaczki sądowe odbywa się w trybie przewidzianym dla znaczków stemplowych.

Kasy urzędów skarbowych obowiązane są czuwać nad posiadaniem dostatecznego zapasu znaczków oraz należytym jego zawczasu uzupełnieniem.

§  12.
Ministerstwo Skarbu (Referat Znaków Wartościowych) w terminie ośmiodniowym po upływie każdego miesiąca przesyła Ministerstwu Sprawiedliwości odpisy dzienników przychodu i rozchodu znaczków sądowych za ubiegły miesiąc.
§  13.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Jednocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1934 r. w sprawie uiszczania opłat sądowych (Dz. U. R. P. Nr 109, poz. 971).

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.5.29

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Uiszczanie opłat sądowych w sprawach cywilnych.
Data aktu: 15/01/1947
Data ogłoszenia: 25/01/1947
Data wejścia w życie: 25/01/1947