Sposób oznaczania w księdze hipotecznej (gruntowej) nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej i sposób składania i przechowywania w sądzie wniosków oraz dokumentów dotyczących takich nieruchomości.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 10 sierpnia 1946 r.
o sposobie oznaczania w księdze hipotecznej (gruntowej) nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej i o sposobie składania i przechowywania w sądzie wniosków oraz dokumentów dotyczących takich nieruchomości.

Na podstawie art. 6 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. R. P. Nr 39, poz. 233) zarządzam, co następuje:
§  1.
Powołane w rozporządzeniu niniejszym bez bliższego oznaczenia artykuły odnoszą się do dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. R. P. Nr 39, poz. 233).
§  2.
Działki nadane w trybie dekretu z dnia 6 września 1944 r. w przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) oznacza się przez uwidocznienie opisu granic (art. 3):
1)
na obszarze mocy obowiązującej kodeksu Napoleona i tomu X cz. 1 Zwodu Praw - w dziale pierwszym wykazu hipotecznego;
2)
na obszarze mocy obowiązującej kodeksu cywilnego austriackiego - w oddziale pierwszym karty stanu majątkowego (rybryka: "oznaczenie parcel");
3)
na obszarze mocy obowiązującej kodeksu cywilnego niemieckiego - w spisie posiadłości (rybryka 7).
§  3.
Jeżeli działki nadane nie wyczerpują całego obszaru nieruchomości, z której zostały odłączone, należy w wykazie hipotecznym (wykazie księgi gruntowej) tej nieruchomości uwidocznić opis granic pozostałego obszaru, stosując odpowiednio przepisy § 2.
§  4.
Do nieruchomości oznaczonych przez opis granic nie stosuje się przepisów o uzgadnianiu księgi gruntowej z katastrem.
§  5.
W przypadku, gdy księga hipoteczna (gruntowa) uległa zniszczeniu lub nie jest urządzona (art. 4), sąd właściwy do prowadzenia księgi hipotecznej (gruntowej) zarządza w miejsce wpisu złożenie zgłoszonego wniosku wraz z dokumentami.
§  6.
Na obszarze mocy obowiązującej kodeksu cywilnego austriackiego i niemieckiego złożenie wniosku, dotyczącego nadanej działki, wraz z dokumentami następuje również w tym przypadku, gdy księga gruntowa istnieje, jednak brak w niej wykazu nieruchomości, z której została odłączona.
§  7.
Na obszarze mocy obowiązującej kodeksu cywilnego austriackiego do złożenia wniosku wraz z dokumentami stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia z dnia 26 marca 1916 r. o sądowym składaniu dokumentów celem nabycia praw rzeczowych na nieruchomościach i budowach, nie wpisanych do ksiąg gruntowych (Dz. u. p. aust. Nr 87), na obszarze mocy obowiązującej kodeksu Napoleona, tomu X cz. 1 Zwodu Praw i kodeksu cywilnego niemieckiego przepisy poniższe:
1)
Dla każdej nieruchomości zakłada się oddzielne akta; założenie ich następuje z chwilą zgłoszenia wniosku o wpis.
2)
Do akt należy składać wszelki pisma, dotyczące nieruchomości, a zwłaszcza wniosek urzędu ziemskiego wraz z dokumentami oraz postanowienie sądu o ich złożeniu. W karcie przeglądowej (§ 131 regulaminu ogólnego wewnętrznego urzędowania sądów apelacyjnych, okręgowych i grodzkich - Dz. U. R. P. z 1932 r. Nr 110, poz. 905) należy zaznaczyć krótką treść pisma i kartę akt.
3)
Jeżeli dla nieruchomości, z której odłączono działkę, akta już zostały założone, zakłada się dla tej działki oddzielne akta i składa się do nich wniosek wraz z dokumentami oraz postanowienie sądu o złożeniu, czyniąc o tym wzmiankę w aktach nieruchomości, z której działkę odłączono.
4)
Każde założenie akt wpisuje się do repertorium "Dh" (załącznik). Sygnatura akt odpowiadać powinna przepisowi § 123 powołanego w pkt 2 regulaminu ogólnego.
5)
Właścicieli nieruchomości wpisuje się do ogólnego skorowidza właścicieli, przy czym należy odwołać się do akt zamiast do księgi hipotecznej (gruntowej).
6)
Poza tym do spraw o złożenie wniosku wraz z dokumentami stosuje się odpowiednio obowiązujące na poszczególnych obszarach prawnych przepisy o postępowaniu hipotecznym.
§  8.
Dokument, stwierdzający prawo własności nabywcy działki (art. 4 ust. 1), należy wydawać według następującego wzoru:

dnia ................

"Sąd ................ w .................

Nr Dh ......................

Zaświadcza się, że w aktach Dh .......... Sądu .................

w .......................... złożony został wniosek powiatowego

urzędu ziemskiego w ................. z dnia ...................

Nr ......................... wraz z dokumentami stwierdzającymi

nabycie przez.................................................

nieruchomości.................................................

(działki z nieruchomości......................................)

położonej w gminie ............................................

i opisanej w powyższych aktach. Nabycie nastąpiło w trybie

dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy

rolnej (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 3, poz. 13). Złożenie wniosku

wraz z dokumentami ma skutek wpisu prawa własności do księgi

hipotecznej (gruntowej).

Pieczęć. Podpis Sędziego".

§  9.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Załącznik

Repertorium "Dh"

Nr porządkowy Data założenia akt Oznaczenie nieruchomości Właściciel nieruchomości Data postanowienia sądu o złożeniu Data wydania dokumentu stwierdzającego prawo własności Uwagi
1 2 3 4 5 6 7

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.39.235

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób oznaczania w księdze hipotecznej (gruntowej) nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej i sposób składania i przechowywania w sądzie wniosków oraz dokumentów dotyczących takich nieruchomości.
Data aktu: 10/08/1946
Data ogłoszenia: 30/08/1946
Data wejścia w życie: 30/08/1946