Przepisy wprowadzające prawo małżeńskie majątkowe.

DEKRET
z dnia 29 maja 1946 r.
Przepisy wprowadzające prawo małżeńskie majątkowe.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  I.
§  1.
Z dniem wejścia w życie prawa małżeńskiego majątkowego tracą moc dotychczasowe przepisy w przedmiotach prawem tym objętych.
§  2.
W szczególności tracą moc przepisy wymienione w artykułach następnych wraz ze wszystkimi późniejszymi zmianami i uzupełnieniami.
Art.  II.

Uchyla się:

  1)
art. 182-230 kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego;
  2)
art. 818, 905, 1081-1100, 1595, 2208 i 2254 - 2256 kodeksu Napoleona;
  3)
art. 1653-1658 ustawy postępowania cywilnego z 1864 r., utrzymane w mocy art. XVII § 1 pkt 12 przepisów wprowadzających kodeks postępowania cywilnego;
  4)
art. XVII § 1 pkt 2 przepisów wprowadzających kodeks postępowania cywilnego:
  5)
art. XII przepisów wprowadzających kodeks handlowy.
Art.  III.

Uchyla się:

  1)
§§ 1217-1247 i 1255-1262 kodeksu cywilnego austriackiego;
  2)
ustawę z dnia 25 lipca 1871 r. o konieczności nadawania niektórym czynnościom prawnym formy aktu notarialnego (Dz. u. p. austr. Nr 76).
Art.  IV.

Uchyla się:

  1)
§§ 1362-1563 kodeksu cywilnego niemieckiego;
  2)
§§ 305 ust. 2, 739-745, 774, 860, 861 i 1001 ustawy o postępowaniu cywilnym z 1877 r.;
  3)
§§ 45, 99, 161 i 162 ustawy z dnia 17 maja 1898 r. w sprawach sądownictwa niespornego w brzmieniu obwieszczenia z dnia 20 maja 1898 r. (Dz. u. Rzeszy str. 339 i 771);
  4)
art. XXVI przepisów wprowadzających kodeks handlowy.
Art.  V.

Uchyla się: art. 109-117, 978 i 1001-1008 tomu X cz. 1 Zwodu Praw.

Art.  VI.

W prawie upadłościowym (Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 93, poz. 834) wprowadza się zmiany następujące:

  1)
art. 52 otrzymuje brzmienie:

"Art. 52. Jeżeli małżonkowie w czasie trwania związku małżeńskiego zawrą majątkową umowę małżeńską, roszczenia z takiej umowy mogą być uwzględnione tylko wówczas, gdy była ona zawarta wcześniej niż na dwa lata przed dniem ogłoszenia upadłości.";

  2)
po rozdziale III działu II tytułu II wprowadza się nowy rozdział IIIa w brzmieniu:

"Rozdział III a.

Wpływ ogłoszenia upadłości na stosunki majątkowe między małżonkami.

Art. 52a. § 1. W razie upadłości jednego z małżonków, jeżeli między nimi ustanowiona była ogólna wspólność majątkowa lub wspólność dorobku, majątek wspólny należy do masy upadłości.

§ 2. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, gdy na zasadzie majątkowej umowy małżeńskiej wspólność ograniczona została do oznaczonej części majątku".

Art.  VII.

Uchyla się: art. VIII, IX, X, XIII § 1, XVII i XX przepisów wprowadzających prawo upadłościowe (Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 93, poz. 835).

Art.  VIII. 1

 W sprawach przewidzianych w art. 8, 20, 44 i 45 prawa małżeńskiego majątkowego sąd orzeka w postępowaniu niespornym.

Art.  IX.

  2  (uchylony).

Art.  IX1.

  3

§  1.
 Do działu majątku wspólnego małżonków stosuje się odpowiednio przepisy dekretu o postępowaniu spadkowym.
§  2.
W postępowaniu tym sąd rozstrzyga także o tym, czy majątek jest osobistym lub dorobkowym majątkiem małżonka
Art.  X.

Prawo małżeńskie majątkowe stosuje się do powstałych po jego wejściu w życie stosunków majątkowych między małżonkami, chociażby zawarli oni małżeństwo przed tym dniem, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaczej.

Art.  XI.
§  1.
Małżonkowie, którzy przed dniem wejścia w życie prawa małżeńskiego majątkowego nie zawarli majątkowej umowy małżeńskiej, podlegają przewidzianemu w tym prawie ustrojowi ustawowemu dopiero po upływie roku od wejścia jego w życie.
§  2.
Według tej daty ocenia się stosunki majątkowe małżeńskie zależne od czasu powstania ustroju ustawowego.
Art.  XII.

Małżonkowie, którzy przed upływem czasu, przewidzianego w artykule poprzedzającym, zawrą majątkową umowę małżeńską, podlegają prawu małżeńskiemu majątkowemu z dniem zawarcia umowy.

Art.  XIII.
§  1.
Na żądanie jednego z małżonków, którzy nie zawarli majątkowej umowy małżeńskiej, zgłoszone przed upływem roku od wejścia w życie prawa małżeńskiego majątkowego, sąd ustanowi w zamian ustroju dotychczasowego ustrój rozdzielności.
§  2.
W tym przypadku przepisy prawa małżeńskiego majątkowego stosuje się od dnia prawomocności orzeczenia sądowego.
§  3.
Orzeczenie wydaje sąd w trybie postępowania niespornego.
§  4.
Od wniosku o ustanowienie ustroju rozdzielności oraz od zażalenia na postanowienie, kończące postępowanie w instancji, i od skargi kasacyjnej w takich sprawach pobiera się wpis stały w wysokości 1.000 zł. - Poza tym stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach sądowych.
Art.  XIV.
§  1.
Do istniejących w chwili wejścia w życie prawa małżeńskiego majątkowego majątkowych umów małżeńskich stosuje się nadal przepisy prawa dotychczasowego.
§  2.
Małżonkowie mogą jednak przez majątkową umowę małżeńską zmienić dotychczasowy ustrój ustawowy lub umowny na inny stosownie do przepisów prawa małżeńskiego majątkowego.
Art.  XV.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Art.  XVI.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 października 1946 r.

1 Art. VIII zmieniony przez art. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 1949 r. (Dz.U.49.32.240) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 lipca 1949 r.
2 Art. IX uchylony przez art. 122 ust. 2 pkt 7 dekretu z dnia 6 grudnia 1946 r. - Przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.46.70.382) z dniem 1 stycznia 1947 r.
3 Art. IX1 dodany przez art. 177 dekretu z dnia 8 listopada 1946 r. o postępowaniu spadkowym (Dz.U.46.63.346) z dniem 1 stycznia 1947 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.31.197

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Przepisy wprowadzające prawo małżeńskie majątkowe.
Data aktu: 29/05/1946
Data ogłoszenia: 17/07/1946
Data wejścia w życie: 01/10/1946