Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego "Film Polski".

DEKRET
z dnia 13 listopada 1945 r.
o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego "Film Polski".

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Tworzy się przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą "Film Polski", zwane w dalszych artykułach w skróceniu przedsiębiorstwem.

Art.  2.

Siedzibą władz naczelnych przedsiębiorstwa jest miasto stołeczne Warszawa.

Art.  3.
(1)
Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest:
1.
zakładanie i prowadzenie wytwórni taśmy filmowej i papierów fotograficznych,
2.
zakładanie i prowadzenie wytwórni filmów,
3.
sprzedaż i wynajem filmów polskich w kraju i za granicą oraz kupno i wynajem filmów zagranicznych dla kraju,
4.
zakładanie i prowadzenie wytwórni sprzętu kinotechnicznego,
5.
zakładanie i prowadzenie teatrów świetlnych oraz publiczne wyświetlanie filmów.
(2)
Ponadto do zadań przedsiębiorstwa należy:
1.
stosowanie filmu jako środka informacji, wychowania społecznego oraz upowszechnienia oświaty i kultury,
2.
szerzenie kultury filmowej w społeczeństwie,
3.
współpraca z ośrodkami kinematografii za granicą oraz
4.
kształcenie fachowców filmowych.
Art.  4.
(1)
Działalność określoną w art. 3 ust. (1) pkt 1 i 3 przedsiębiorstwo wykonuje na prawach wyłączności.
(2)
Poza przedsiębiorstwem "Film Polski" mogą zakładać i prowadzić teatry świetlne oraz publicznie wyświetlać filmy związki samorządu terytorialnego, organizacje polityczne, związki zawodowe, instytucje społeczne i kulturalno-oświatowe.
(3)
Koncesji (ust. 2) udziela Minister Informacji i Propagandy.
Art.  5.

Przedsiębiorstwo jest osobą prawną, prowadzoną według zasad handlowych z uwzględnieniem potrzeb Państwa i interesu społecznego na podstawie rocznych budżetów i planów finansowo-gospodarczych, które podlegają zatwierdzeniu Ministra Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  6.

Przedsiębiorstwo użytkuje i zarządza majątkiem nieruchomym oddanym mu protokolarnie przez Skarb Państwa. Przedsiębiorstwo może nabywać majątek nieruchomy na własność Skarbu Państwa, zatrzymując go w swym użytkowaniu. Majątek ruchomy przedsiębiorstwa wyodrębnia się protokolarnie z ogólnego majątku Skarbu Państwa i przekazuje przedsiębiorstwu na własność. Przedsiębiorstwo może we własnym imieniu nabywać i zbywać majątek ruchomy, tudzież zaciągać zobowiązania.

Art.  7.

Przedsiębiorstwo ma prawo dokonywania krótko- i długoterminowych operacyj kredytowych, przy czym te ostatnie wymagają zgody Ministra Skarbu. Długoterminowe operacje, które mają obciążać majątek nieruchomy, mogą być dokonywane na podstawie upoważnień ustawowych.

Art.  8.

Za zobowiązania zaciągnięte przez przedsiębiorstwo, niezależnie od odpowiedzialności przedsiębiorstwa jego majątkiem, jest odpowiedzialny Skarb Państwa do wysokości wartości całego majątku nieruchomego, użytkowanego i zarządzanego przez przedsiębiorstwo, o ile stanowi on własność Skarbu Państwa.

Art.  9.

Bilans, rachunek strat i zysków oraz podział czystego zysku przedsiębiorstwa zatwierdza Minister Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu. Bilans oraz rachunek strat i zysków należy przedłożyć do zatwierdzenia w ciągu trzech miesięcy po ukończeniu roku operacyjnego. Rok operacyjny przedsiębiorstwa odpowiada rokowi budżetowemu Państwa.

Art.  10.

Przedsiębiorstwo opłaca wszystkie podatki państwowe oraz samorządowe, które obowiązują przedsiębiorstwa prywatne.

Art.  11.

Zwierzchni nadzór nad działalnością przedsiębiorstwa sprawuje Minister Informacji i Propagandy, działający w zakresie tranzakcji z za granicą w porozumieniu z Ministrem Żeglugi i Handlu Zagranicznego. Prawo kontroli w zakresie finansowym służy również Ministrowi Skarbu.

Art.  12.

Na czele przedsiębiorstwa stoi dyrektor naczelny, który sprawuje ogólne kierownictwo przedsiębiorstwem, reprezentuje je na zewnątrz i jest odpowiedzialny za jego prowadzenie. Dyrektora naczelnego i jego zastępców powołuje i zwalnia Minister Informacji i Propagandy. Dyrektor naczelny i jego zastępcy nie są urzędnikami państwowymi.

Art.  13.

Dla wykonywania nadzoru nad działalnością przedsiębiorstwa powołuje się radę nadzorczą. Rada nadzorcza składa się z przewodniczącego i dziesięciu członków. Przewodniczącego powołuje i zwalnia Minister Informacji i Propagandy; członków, po jednym, mianują Ministrowie: Obrony Narodowej, Administracji Publicznej, Skarbu, Oświaty, Przemysłu, Kultury i Sztuki, Żeglugi i Handlu Zagranicznego, Odbudowy, Spraw Zagranicznych oraz Rolnictwa i Reform Rolnych.

Art.  14.

Dla sprawowania kontroli nad prawidłowością gospodarki finansowej przedsiębiorstwa powołuje się komisję rewizyjną, złożoną z przewodniczącego i dwóch członków, których powołuje i zwalnia Minister Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  15.

Przewodniczący oraz członkowie rady nadzorczej i komisji rewizyjnej otrzymują za udział w posiedzeniach diety z funduszów przedsiębiorstwa w wysokości ustalonej przez Ministra Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  16.

Dla nadawania ogólnego kierunku programowanego działalności przedsiębiorstwa powołuje się Radę Filmową, złożoną z przedstawicieli nauki, literatury i sztuki, organizacji społecznych i politycznych oraz związków samorządowych.

Art.  17.

Dla wykonywania zadań przedsiębiorstwa określonych w art. 3 ust. (2) tworzy się w ramach organizacyjnych przedsiębiorstwa Instytut Filmowy.

Art.  18.

Organizację i zakres działania Rady Filmowej oraz Instytutu Filmowego, tryb powoływania ich członków, zakres działania i uprawnień rady nadzorczej i komisji rewizyjnej, tudzież zasady przyjmowania i zwalniania pracowników przedsiębiorstwa określi statut organizacyjny, zatwierdzony uchwałą Rady Ministrów na wniosek Ministra Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  19.

W postępowaniu sądowym i sądowo-administracyjnym zastępuje przedsiębiorstwo Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach ogólnie obowiązujących przepisów o działalności Prokuratorii.

Art.  20.
(1)
Osoby fizyczne i prawne, które są właścicielami, sprawują zarząd lub posiadają na terenie Rzeczypospolitej Polskiej:
1.
wytwórnie wymienione w art. 3 ust. (1) pkt 1,
2.
aparatury do wyświetlania filmów, z wyjątkiem aparatów amatorskich na wąską taśmę poniżej 35 mm szerokości,
3.
surowce i półfabrykaty służące do wyrobu taśmy filmowej,
4.
taśmy filmowe naświetlone i nienaświetlone,
5.
budynki i sale o przeważającym charakterze teatrów świetlnych,

obowiązane są w ciągu dni trzydziestu od dnia wejścia w życie niniejszego dekretu zgłosić przedsiębiorstwu cały wymieniony w niniejszym artykule majątek, składając jednocześnie jego szczegółowy opis.

(2)
Obowiązek zgłoszenia dotyczy również osób fizycznych i prawnych, które po dniu wejścia w życie niniejszego dekretu staną się właścicielami, zarządcami lub posiadaczami majątku wymienionego w ust. (1) z tym, że trzydziestodniowy termin zgłoszenia biegnie od dnia nabycia własności, objęcia zarządu lub posiadania majątku.
(3)
Obowiązek zgłoszenia nie dotyczy majątku już zarządzanego lub użytkowanego przez Państwo.
Art.  21.
(1)
Osoby wymienione w art. 20 z wyjątkiem tych, które uzyskają koncesję w trybie art. 4 ust. (2), obowiązane są na żądanie przedsiębiorstwa zgłoszony majątek sprzedać albo też wynająć lub wydzierżawić przedsiębiorstwu.
(2)
Sprzedaży, wynajęciu lub wydzierżawieniu (ust. 1) ulegają te tylko budynki lub sale, które mają przeważający charakter teatrów świetlnych.
(3)
W braku porozumienia co do charakteru budynku lub sali oraz co do warunków umowy wymienionej w ust. (1) spór rozstrzyga komisja rozjemcza.
(4)
Orzeczenie komisji rozjemczej jest ostateczne i ma skutki prawne prawomocnego wyroku sądowego.
(5)
Skład i tryb postępowania komisji rozjemczej oraz zasady, na jakich komisja rozjemcza będzie dokonywała szacunku i ustalała inne warunki umowy, określi Minister Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrami: Skarbu, Administracji Publicznej, Przemysłu, Odbudowy oraz Pracy i Opieki Społecznej.
Art.  22.

Likwidacja przedsiębiorstwa następuje na podstawie uchwały Rady Ministrów, przy czym cały jego majątek przechodzi na własność Skarbu Państwa. Szczegółowe przepisy dotyczące likwidacji wyda Minister Informacji i Propagandy w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  23.

Kto wbrew przepisowi art. 4 zakłada i prowadzi wytwórnie taśmy filmowej, zakłada i prowadzi teatry świetlne oraz publicznie wyświetla filmy, sprzedaje, nabywa lub wynajmuje filmy polskie w kraju i za granicą albo sprzedaje, nabywa lub wynajmuje filmy zagraniczne w kraju, podlega karze aresztu do roku i grzywny albo jednej z tych kar. Sąd orzeka nadto przepadek wymienionych przedmiotów.

Art.  24.

Kto nie dopełni obowiązku wskazanego w art. 20 niniejszego dekretu podlega karze aresztu do sześciu miesięcy i grzywny albo jednej z tych kar. Sąd może orzec nadto przepadek majątku podlegającego zgłoszeniu.

Art.  25.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Informacji i Propagandy w porozumieniu z innymi interesowanym Ministrami.

Art.  26.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Równocześnie tracą moc wszelkie przepisy w przedmiotach unormowanych niniejszym dekretem.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.55.308

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego "Film Polski".
Data aktu: 13/11/1945
Data ogłoszenia: 15/12/1945
Data wejścia w życie: 15/12/1945