Wycofanie z obiegu na terytorium Państwa Polskiego waluty Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.

DEKRET
z dnia 13 stycznia 1945 r.
o wycofaniu z obiegu na terytorium Państwa Polskiego waluty Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz 1) Rada Ministrów postanawia a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Dopuszczona czasowo (art. 3 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 24 sierpnia 1944 r. o emitowaniu biletów skarbowych, Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 11) do obrotu pieniężnego na terytorium Państwa Polskiego waluta Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, przestaje być z dniem 15 lutego 1945 r. prawnym środkiem płatniczym na obszarze Państwa Polskiego.

Art.  2.
(1)
Osoby fizyczne i prawne, mające miejsce zamieszkania względnie siedzibę na obszarze Państwa Polskiego, winny posiadaną przez siebie walutę Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, wymienić w urzędach skarbowych na bilety skarbowe z napisem "Narodowy Bank Polski", w czasie od 15 stycznia do 14 lutego 1945 r.
(2)
Osobom wojskowym w służbie czynnej wymiany dokonywać będą także płatnicy jednostki wojskowej, do której wojskowy przynależy.
Art.  3.

Wymiana waluty Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich na walutę złotową, nastąpi po kursie 1 rubel = 1 złoty.

Art.  4.
(1)
Kto po dniu 14 lutego 1945 r. posiada, przyjmuje lub puszcza w obieg walutę Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich podlega karze grzywny do wysokości złotych 1.000.000.
(2)
Ponadto sąd orzeka przepadek zakwestionowanej waluty, będącej przedmiotem przestępstwa.
(3)
Do orzekania o przestępstwach wymienionych w niniejszym artykule właściwe są sądy okręgowe.
Art.  5.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrom: Skarbu, Obrony Narodowej i Sprawiedliwości - każdemu w zakresie jego działania.

Art.  6.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem 15 stycznia 1945 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.2.5

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Wycofanie z obiegu na terytorium Państwa Polskiego waluty Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Data aktu: 13/01/1945
Data ogłoszenia: 15/01/1945
Data wejścia w życie: 15/01/1945