Regulamin wyborów do rady zakładowej i wyborów delegata.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 7 maja 1945 r.
o regulaminie wyborów do rady zakładowej i wyborów delegata.

Na podstawie art. 13 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. R. P. Nr 8, poz. 36) zarządzam, co następuje:

I.

Postanowienia ogólne.

§  1.
Przez artykuły powołane w rozporządzeniu niniejszym bez bliższego omówienia należy rozumieć artykuły dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. R. P. Nr 8, poz. 36).
§  2.
Wybory członków rady zakładowej lub delegata zarządza się:
1)
celem ukonstytuowania pierwszych rad zakładowych,
2)
z upływem ustawowej kadencji rady zakładowej lub delegata (art. 10 i 11),
3)
gdy liczba członków rady zakładowej spadnie poniżej ustawowej (art. 7) i nie można uzupełnić jej w trybie przewidzianym w art. 19,
4)
w razie rozwiązania rady zakładowej lub usunięcia delegata (art. 20 i 21) albo odwołania delegata (art. 17 ust. 2).
§  3.
W wypadkach objętych punktem 4 § 2 wybory przeprowadzą się w trybie ustalonym dla pierwszych wyborów do rad zakładowych (art. 14).

II.

Komisja wyborcza.

§  4.
Przewodniczący komisji wyborczej zwołuje jej posiedzenia (art. 14).
§  5.
Do zadań komisji wyborczej lub kierownika wyborów (art. 15) należy przygotowanie i kierownictwo wyborami, w szczególności:
1)
oznaczenie terminu wyborów,
2)
ustalenie wykazu wyborców,
3)
ustalenie liczby członków rady zakładowej (art. 7),
4)
ustalenie list kandydatów lub poszczególnych kandydatur stosownie do przepisu art. 9 ust. 2,
5)
kierownictwo zebraniem wyborczym,
6)
obliczanie głosów i podział mandatów,
7)
ogłoszenie wyniku wyborów,
8)
wydanie zaświadczeń, stwierdzających wybór na członków rady zakładowej lub na stanowisko delegata.
§  6.
Uchwały komisji wyborczej zapadają zwykłą większością głosów. Przewodniczący posiada prawo głosu na równi z członkami komisji.
§  7.
Ogłoszenia o wyborach, podpisane przez członków komisji wyborczej lub przez kierownika wyborów, podaje się do wiadomości pracowników przez wywieszenie w zakładach pracy w miejscu widocznym.

Odpis ogłoszenia należy bezzwłocznie doręczyć obwodowemu inspektorowi pracy.

§  8.
(1)
Komisja wyborcza zarządza, natychmiast po jej powołaniu wybory rady zakładowej, które odbędą się najpóźniej w 3 tygodnie od dnia jej powołania.
(2)
Kierownik wyborów zarządza w ciągu trzech dni po swym powołaniu wybory delegata, które odbędą się w ciągu tygodnia od dnia ich zarządzenia.
(3)
Termin wyborów podaje się natychmiast po jego ustaleniu do wiadomości wyborców.
§  9.
Komisja wyborcza lub kierownik wyborów ustala wykaz osób uprawnionych do głosowania na podstawie spisu pracowników, zatrudnionych w danym zakładzie pracy (art. 9 ust. 1).
§  10.
W ogłoszeniu o terminie wyborów komisja wyborcza lub kierownik wyborów wzywa wyborców do przedstawiania w terminie trzydniowym od dnia tego wezwania list kandydatów na członków rady zakładowej i ich zastępców, lub kandydatów na delegata i jego zastępców, podając zarazem do wiadomości pracowników liczbę członków rady zakładowej, jaką należy wybrać (art. 7).

III.

Listy kandydatów.

§  11. 1
Lista kandydatów zawiera co najmniej podwójną liczbę kandydatów w stosunku do liczby członków rady zakładowej danego zakładu pracy, stosownie do przepisu art. 7.
§  12.
Przy zgłaszaniu kandydatów należy podać: 1) imię i nazwisko kandydata, 2) wiek, 3) stanowisko w zawodzie, 4) okres pracy w danym zakładzie pracy, 5) nazwę organizacji zawodowej, do której kandydat należy, 6) datę wstąpienia do organizacji zawodowej, poświadczoną przez tę organizację, 7) miejsce zamieszkania i 8) oświadczenie kandydata, że w razie wyboru przyjmie mandat członka rady zakładowej lub delegata.
§  13.
(1)
Listę kandydatów podpisują w zakładach pracy, zatrudniających: od 21 do 100 pracowników - co najmniej 5 wyborców, od 101 - 500 pracowników - co najmniej 10 wyborców, powyżej 500 pracowników co najmniej 30 wyborców.
(2)
Jedną spośród osób podpisujących listę wskazuje się jako męża zaufania listy. W braku tej wskazówki mężem zaufania jest pierwszy z podpisanych.
§  14.
Zadaniem męża zaufania listy jest porozumiewanie się z komisją wyborczą we wszystkich sprawach, dotyczących uczestnictwa zwolenników danej listy w wyborach.
§  15.
Komisja wyborcza winna sprawdzić, czy osoby, figurujące na zgłoszonych listach kandydatów, lub poszczególne kandydatury posiadają bierne prawo wyborcze stosownie do przepisu art. 9 ust. 2.
§  16.
(1)
Jeśli poszczególne kandydatury lub listy kandydatów nie odpowiadają przepisom § 13 niniejszego rozporządzenia oraz warunkom, przewidzianym w art. 9 ust. 2, chyba że Minister Pracy i Opieki Społecznej zezwolił na odstępstwa od tych warunków, komisja wyborcza lub kierownik wyborów wzywają ogłaszających poszczególne kandydatury lub męża zaufania listy do usunięcia dostrzeżonych braków, wyznaczając na to trzydniowy okres czasu.
(2)
W razie nie usunięcia braków w terminie, komisja wyborcza lub kierownik wyborów stwierdzają nieważność listy lub poszczególnych kandydatur.
§  17.
Komisja wyborcza opatruje zgłoszone listy kolejnymi numerami w miarę ich zgłaszania.
§  18.
Najpóźniej na 3 dni przed dniem wyborów komisja wyborcza lub kierownik wyborów podaje do wiadomości pracowników ustalone kandydatury lub ważnie zgłoszone listy kandydatów.
§  19. 2
Jeżeli złożono tylko jedną listę ważną, wybory odbywają się imiennie na kandydatów, a mandaty przypadają kandydatom w kolejności uzyskanej przez nich liczby głosów.

IV.

Kartki wyborcze.

§  20. 3
Kartki wyborcze winny zawierać w razie głosowania na listę kandydatów - tylko wypisany numer listy, a w razie głosowania na poszczególne kandydatury, w przypadku złożenia tylko jednej listy ważnej (§ 19) lub przy wyborach delegata, nazwiska i imiona kandydatów, za którymi wyborca się oświadcza.
§  21. 4
Kartki wyborcze są nieważne: 1) gdy zawierają dopiski prócz numeru listy lub - w razie wyboru poszczególnych kandydatów w przypadku złożenia tylko jednej listy ważnej (§ 19), bądź przy wyborze, delegata - dopiski przy nazwiskach kandydatów, 2) gdy są nieczytelne lub nie wskazują niewątpliwie na jedną z ważnie zgłoszonych list lub na jedną z ważnie zgłoszonych kandydatur.

V.

Głosowania.

§  22.
Przed przystąpieniem do głosowania komisja wyborcza sprawdza, czy urna wyborcza jest pusta, poczem urnę pieczętuje i zamyka. Od tej chwili aż do ukończenia głosowania urny otwierać nie wolno.
§  23.
Urna winna stać w widocznym miejscu. Wyborcy głosują osobiście przez wrzucenie do urny kartki wyborczej w kopercie lub zwiniętej tak, by pismo nie było widocznie.
§  24.
Bezpośrednio po zakończeniu głosowania, przewodniczący komisji wyborczej opróżnia urnę i komisja przystępuje w obecności mężów zaufania list do obliczania głosów.
§  25.
O ważności kartek wyborczych zakwestionowanych przez któregokolwiek z członków komisji, rozstrzyga komisja większością głosów. Powziętą decyzję wnosi się do protokółu.

VI.

Podział mandatów.

§  26.
Po ustaleniu ilości głosów ważnie oddanych na każdą listę komisja wyborcza przystępuje do podziału mandatów.
§  27.
Podział mandatów odbywa się następująco: łączną sumę głosów ważnie oddanych na wszystkie ważnie zgłoszone listy kandydatów dzieli się przez liczbę członków rady zakładowej, ustaloną przez komisję wyborczą dla danego zakładu pracy. Otrzymana w ten sposób liczba bez ułamka jest dzielnikiem wyborczym. Każda lista otrzymuje tyle mandatów, ile razy dzielnik wyborczy mieści się w liczbie głosów ważnie oddanych na daną listę, przy czym ułamków nie uwzględnia się. Jeżeli po tym podziale pozostaną wolne mandaty, dzieli się ilość głosów, uzyskaną przez każdą listę, przez liczbę mandatów już jej przyznanych, powiększoną o jeden. Tej liście, która wykaże najwyższy iloraz, licząc wraz z ułamkiem, przyznaje się dalszy mandat.

W ten sposób postępuje się aż do rozdziału wszystkich mandatów pomiędzy listy.

Jeżeli parę list ma równe prawo do tego samego mandatu, rozstrzyga los, wyciągnięty przez przewodniczącego komisji wyborczej.

Przykład: Zakład pracy wybiera 9 członków rady zakładowej.

Uprawnionych do głosowania 100 osób.

Zgłoszono 3 listy ważne.

Lista Nr 1 otrzymała 45 głosów ważnych
" " 2 " 25 " "
" " 3 " 20 " "
razem 90 głosów
Ustalamy dzielnik wyborczy:
90 : 9 = 10
Dzielnik wyborczy - 10.

Podział mandatów między listy:

Lista Nr 1 otrzymuje 45 : 10 = 4 mandaty
" " 2 " 25 : 10 = 2 "
" " 3 " 20 : 10 = 2 "
razem 8 mandatów

Pozostaje 1 mandat wolny.

Lista Nr 1 otrzymuje 45 : 5 = 9
" " 2 " 25 : 3 = 8⅓
" " 3 " 20 : 3 = 6⅔

dziewiąty mandat otrzymuje - lista Nr 1.

Wynik ostateczny:

Lista Nr 1 otrzymuje 5 mandatów
" " 2 " 2 mandaty
" " 3 " 2 "
§  28.
Mandaty uzyskane przez poszczególne listy przypadają kandydatom danej listy w kolejności zajmowanego miejsca na liście.

VII.

Protokół wyborczy.

§  29. 5
Przewodniczący komisji wyborczej lub kierownik wyborów bezpośrednio po ustaleniu wyniku wyborów sporządza protokół, który zawiera: datę, czas trwania oraz miejsce wyborów, liczbę uprawnionych do głosowania, liczbę głosujących, liczbę oddanych nieważnych kart do głosowania, liczbę ważnie oddanych głosów na poszczególne kandydatury lub na poszczególne listy kandydatów, imię i nazwisko, wiek i miejsce zamieszkania wybranych członków rady zakładowej lub delegata.
§  30.
Do protokółu dołącza się zgłoszenia kandydatów albo listy kandydatów, karty obliczenia, kartki wyborcze (ważne i unieważnione). Protokół wyborczy wraz z załącznikami przewodniczący komisji wyborczej lub kierownik wyborów przekazuje nowo wybranej radzie zakładowej lub delegatowi.

VIII.

Ustalenie wyników wyborów.

§  31.
Po ustaleniu treści protokółu, komisja wyborcza lub kierownik wyborów ogłasza wynik wyborów, poczem wydaje każdemu z wybranych członków rady zakładowej lub delegatowi zaświadczenie, podpisane przez członków komisji wyborczej lub przez kierownika wyborów, stwierdzające wybór.
§  32.
Komisja wyborcza winna najpóźniej po upływie tygodnia od dnia wyborów zwołać nowo wybraną radę zakładową. W wypadku gdy wybierany jest delegat, nowo wybrany delegat winien rozpocząć swą działalność najpóźniej po upływie tygodnia od dnia wyborów.
§  33.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 20 maja 1945 r.
ZAŁĄCZNIKI
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

Zawiadomienie.

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

Wykaz ważnie zgłoszonych list kandydatów na członków Rady Zakładowej:

ZAŁĄCZNIK  Nr 3

Wykaz ważnie zgłoszonych kandydatur na delegata:

ZAŁĄCZNIK  Nr 4

Protokół wyborczy

ZAŁĄCZNIK  Nr 5

Ogłoszenie wyników wyborów

ZAŁĄCZNIK  Nr 6 6

(skreślony).

ZAŁĄCZNIK  Nr 7

1 § 11 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 1945 r. (Dz.U.45.26.161) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 9 sierpnia 1945 r.
2 § 19 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 lipca 1945 r. (Dz.U.45.26.161) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 9 sierpnia 1945 r.
3 § 20 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 1945 r. (Dz.U.45.26.161) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 9 sierpnia 1945 r.
4 § 21 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 31 lipca 1945 r. (Dz.U.45.26.161) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 9 sierpnia 1945 r.
5 § 29:

- zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 31 lipca 1945 r. (Dz.U.45.26.161) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 9 sierpnia 1945 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 31 lipca 1945 r. (Dz.U.45.26.161) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 sierpnia 1945 r.

6 Załącznik nr 6 skreślony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 31 lipca 1945 r. (Dz.U.45.26.161) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 9 sierpnia 1945 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.18.105

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Regulamin wyborów do rady zakładowej i wyborów delegata.
Data aktu: 07/05/1945
Data ogłoszenia: 12/05/1945
Data wejścia w życie: 20/05/1945