Ustanowienie Krzyża Zasługi Za Dzielność.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
o ustanowieniu Krzyża Zasługi za Dzielność.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 78, poz. 443) postanawiam, co następuje:
Art.  1.

Ustanawia się Krzyż Zasługi za Dzielność, jako odmianę Krzyża Zasługi celem szczególnego wyróżnienia żołnierzy wojska i marynarki wojennej, funkcjonariuszów Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego oraz funkcjonariuszów Straży Granicznej za czyny, spełnione w specjalnie ciężkich warunkach z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia w obronie prawa, nietykalności granic państwowych oraz życia i mienia obywateli.

Art.  2.
1.
Krzyż Zasługi za Dzielność posiada formę zasadniczą Srebrnego Krzyża Zasługi (art. 2 i art. 3 punkt b) ustawy z dnia 23 czerwca 1923 r. o ustanowieniu Krzyża Zasługi - Dz. U. R. P. Nr 62, poz. 458), przy czym na górnym i bocznych ramionach jego umieszczony jest napis: "Za dzielność" srebrnymi literami.
2.
Wstążka Krzyża uzupełniona jest niebiesko-zielonym (w połowie niebieskim - odcień chabrowy, w połowie zielonym) paskiem szerokości 10 milimetrów, biegnącym ukośnie od prawego górnego rogu do lewego dolnego.
3.
Wzór rysunkowy Krzyża Zasługi za Dzielność podany jest w załączniku.
Art.  3.

Krzyż Zasługi za Dzielność ma tylko jeden stopień.

Art.  4.

Krzyż Zasługi za Dzielność może być nadany tej samej osobie tylko trzy razy.

Art.  5.

Drugie i trzecie odznaczenie Krzyżem Zasługi za Dzielność wyraża się przez nałożenie na wstążkę do posiadanego już Krzyża Zasługi za Dzielność jednego względnie dwóch okuć w kształcie gładkiej matowej listewki ze srebra z polerowanymi krawędziami - szerokości pięć milimetrów.

Art.  6.

Krzyż Zasługi za Dzielność nosi się po Krzyżu Walecznych, a przed Złotym Krzyżem Zasługi.

Art.  7.
1.
Do odznaki Krzyża Zasługi za Dzielność przy pierwszym i drugim nadaniu tego odznaczenia przywiązana jest dożywotnia pensja w wysokości 200 złotych rocznie.
2.
Pierwsza pensja należy się za cały rok kalendarzowy, w którym nastąpiło odznaczenie, i wypłacana będzie jednocześnie z wydaniem odznaki. Termin płatności następnych pensyj rocznych przypada w dniu 2 stycznia.
Art.  8.

Krzyż Zasługi za Dzielność nadaje Prezes Rady Ministrów na podstawie wniosku właściwego Ministra.

Art.  9.

Prawo osoby, odznaczonej Krzyżem Zasługi za Dzielność, do pobierania pensji stwierdza się w dyplomie odznaczenia.

Art.  10.

Pozbawienie odznaki Krzyża Zasługi za Dzielność może nastąpić tylko w drodze wyroku sądowego, pozbawiającego praw obywatelskich. Wyrok sądowy, orzekający pozbawienie odznaki, łączy się z utratą prawa do pensji, związanej z odznaką.

Art.  11.

Koszty wykonania odznaki, ustanowionej niniejszym rozporządzeniem, ponosi Skarb Państwa, a odznaczeni otrzymują je bezpłatnie.

Art.  12.
1.
Krzyże Zasługi, nadane funkcjonariuszom Policji Państwowej, oficerom i szeregowym Korpusu Ochrony Pogranicza oraz funkcjonariuszom Straży Celnej na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 r. o ustanowieniu Krzyża Zasługi przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia za czyny, objęte postanowieniem art. 1 tego rozporządzenia, będą zamienione przez władzę, określoną w art. 8, na Krzyż Zasługi za Dzielność.
2.
Pierwsza pensja roczna, związana z nadaniem Krzyża Zasługi za Dzielność będzie w tych wypadkach przysługiwała za rok 1928 i ma być wypłacona w ciągu tego roku.
Art.  13.

W razie nadania Krzyża Zasługi za Dzielność w czasie między dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia a dniem 1 kwietnia 1928 r. pierwsza pensja ma być wypłacona do dnia 15 kwietnia 1928 r.

Art.  14.

Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Prezesowi Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych, Spraw Wojskowych i Skarbu, a co do wypłaty pensyj - Prezesowi Rady Ministrów i Ministrowi Skarbu.

Art.  15.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.70.475 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Ustanowienie Krzyża Zasługi Za Dzielność.
Data aktu: 07/03/1928
Data ogłoszenia: 07/08/1939
Data wejścia w życie: 15/03/1928