Normy szacunku i ceny wykupu krajowego surowca tytoniowego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 28 stycznia 1939 r.
o normach szacunku i cenach wykupu krajowego surowca tytoniowego.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 18 marca 1932 r. o utworzeniu państwowego przedsiębiorstwa "Polski Monopol Tytoniowy" (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 240) zarządzam co następuje:
§  1.
(1)
Ustanawia się dołączoną do rozporządzenia niniejszego taryfę wykupu tytoniu krajowego, określającą zasady klasyfikowania i ustalania cen liści tytoniowych, odstępowanych przez plantatorów w myśl obowiązujących przepisów przedsiębiorstwu "Polski Monopol Tytoniowy".
(2)
Przy stosowaniu dołączonej taryfy dla ustalenia szacunku i obliczenia należności, przypadającej plantatorowi za dostarczone liście tytoniowe, należy uwzględniać przepisy §§ 2-12.
§  2.
(1)
Taryfa wykupu tytoniu obejmuje liście tytoniowe użyteczne, tj. nadające się do fabrykacji wyrobów tytoniowych.
(2)
Liście i części liści tytoniowych, zanieczyszczone obcymi domieszkami, niedojrzałe, niesuszone, zniszczone przez choroby, zmarznięte, rażone pleśnią lub w inny sposób zepsute, klasyfikuje się jako materiał nieużyteczny (nieużytek tytoniowy).
(3)
Wiązki liści tytoniowych, w których obok użytecznych liści znajduje się nieużytek, klasyfikuje się jako materiał nieużyteczny (nieużytek tytoniowy).
§  3.
Uszkodzenia mechaniczne liści tytoniowych wywierają następujący wpływ na ich klasyfikację:
a)
liście wszystkich gatunków tytoniu, objętych dołączoną do (rozporządzenia niniejszego taryfą, uszkodzone mechanicznie na powierzchni większej niż połowa ich blaszki, odbiera się w najniższej klasie danego gatunku tytoniu;
b)
liście tytoniu: Amerykan, Trapezund, Tyk - Kułak, Hercegowina, Węgierski-Ogrodowy i Virginia, uszkodzone mechanicznie na powierzchni większej niż 1/10 część, lecz mniejszej niż połowa ich blaszki, odbiera się w klasie bezpośrednio niższej od tej klasy, do której kwalifikowałyby się w stanie nieuszkodzonym;
c)
liście tytoni cygarowych klasy I i tytoniu Kentucky klasy I, uszkodzone mechanicznie w sposób uniemożliwiający ich przydatność na pokrywy, odbiera się w klasie II.
§  4.
Uszkodzenia chorobowe liści tytoniowych wywierają następujący wpływ na ich ocenę:
a)
liście wszystkich gatunków tytoniu, objętych dołączoną do rozporządzenia niniejszego taryfą, uszkodzone przez chorobę na powierzchni większej niż połowa ich blaszki, uznaje się jako materiał nieużyteczny (nieużytek tytoniowy);
b)
liście wszystkich gatunków tytoniu, objętych dołączoną do rozporządzenia niniejszego taryfą, uszkodzone przez chorobę na powierzchni większej niż 1/3 część, lecz mniejszej niż połowa ich blaszki, odbiera się w najniższej klasie danego gatunku tytoniu;
c)
liście tytoni: Amerykan, Trapezund, Tyk - Kułak, Hercegowina, Węgierski-Ogrodowy, Virginia, cygarowych i Kentucky, uszkodzone przez choroby na powierzchni nie większej niż 1/3 część ich blaszki, odbiera się w klasie bezpośrednio niższej od tej klasy, do której kwalifikowałyby się w stanie zdrowym, najwyżej jednak w klasie III;
d)
uszkodzenie chorobowe liści machorki na powierzchni nie większej niż 1/3 część ich blaszki nie wywiera wpływu na ich klasyfikację.
§  5.
Liście zaparzone i zepsute przy suszeniu klasyfikuje się jak liście uszkodzone przez choroby.
§  6.
Wilgoć w liściach tytoniowych wpływa na ich klasyfikację jak następuje:
a)
liście zawierające do 19% wilgoci klasyfikuje się jako liście normalne;
b)
liście zawierające od 19% do 25% wilgoci klasyfikuje się jako liście wilgotne w klasach, do których kwalifikowałyby się w stanie należytego wysuszenia, z potrąceniem jednak wagi nadmiaru wilgoci od ogólnego ciężaru liści;
c)
liście zawierające od 25% do 35% wilgoci klasyfikuje się jako liście mokre;
d)
liście zawierające powyżej 35% wilgoci traktuje się jako liście niesuszone i klasyfikuje się jako nieużytek tytoniowy.
§  7.
(1)
Liście mokre oraz liście o niedostatecznie wysuszonych ogonkach i nerwach głównych, lecz przydatne do użytku, klasyfikuje się:
a)
przy tytoniu Amerykan, Trapezund, Tyk - Kułak, Hercegowina, Węgierski-Qgrodowy i Virginia - najwyżej w klasie IV;
b)
przy tytoniu cygarowym i Kentucky - najwyżej w klasie III;
c)
przy machorce - w klasach, do których kwalifikowałyby się w stanie należytego wysuszenia, lecz z obniżeniem ceny wykupowej o 10%.
(2)
We wszystkich tych przypadkach potrąca się ponadto od wagi ogólnej, wagę nadmiaru wilgoci.
§  8.
(1)
Liście tytoniowe dostarczone przez plantatorów do wykupu powinny odpowiadać następującym wymogom:
a)
powinny być posortowane według jednakowych gatunków i odmian tytoniu oraz wymogów klasyfikacyjnych i powiązane w wiązki w połowie ogonków, a u gatunków tytoniu skrytoogonkowych u nasady blaszki listnej;
b)
wiązanie powinno być dokonane sznurkiem konopnym, lub lnianym, albo łykiem kukurydzowym; wiązki liści tytoniu Virginia powinny być wiązane sznurkiem lub łykiem na węzełek; wiązki liści tytoniu Kentucky mogą być wiązane liśćmi tegoż tytoniu, pod warunkiem użycia do wiązania liści zupełnie zdrowych oraz pozostawienia przy wiązaniu końców ogonków liści w wiązce, nie zakrytych paskiem liścia wiążącego;
c)
ilość liści w jednej wiązce powinna wynosić około 20 liści, niezależnie od odmiany i gatunku tytoniu.
(2)
Brak wymogów, przewidzianych w ust. (1), powoduje dla liści tytoniowych, dostarczonych do wykupu z pominięciem tych wymogów, następujące skutki dla klasyfikacji tych liści:
a)
wiązki liści, zawierające liście, kwalifikujące się do rozmaitych klas tej samej odmiany czy gatunku tytoniu, klasyfikuje się według liści najniższej klasy znajdujących się w wiązce;
b)
wiązki liści, zawierające liście tytoniowe różnych gatunków i odmian, klasyfikuje się jako liście mieszane i wykupuje się po cenie 25 gr za kilogram;
c)
liście powiązane w wiązki w sposób inny lub przy użyciu innego materiału, niż to zostało przewidziane w ust. (1), wykupuje się po cenie o 5 gr na 1 kg niższej od tej, którą należałoby zapłacić, gdyby były powiązane w sposób prawidłowy.
§  9.
(1)
Liście tytoniu Kentucky klasy I, II i III nie wędzone odbiera się po cenie o 10 gr niższej od ceny taryfowej za 1 kg.
(2)
Liście tytoniu Amerykan, Trapezund, Tyk - Kułak klasy doborowej, I, II, III i IV, oraz liście tytoniu Hercegowina, Węgierski - Ogrodowy i Virginia klasy I, II, III i IV powiązane w wiązki, lecz nie prostowane, odbiera się po cenie o 10% niższej od ceny taryfowej. Liście tytoni cygarowych klasy: I, II i III oraz machorki klasy I powiązane w wiązki, lecz nie prostowane, odbiera się po cenie o 10 gr na 1 kg niższej od ceny taryfowej.
(3)
Liście tytoniu Kentucky klasy I powiązane w wiązki, lecz nie prostowane, odbiera się w klasie II.
§  10.
(1)
Przyznaje się plantatorom tytoniu 10% dodatek do cen wykupu tytoniu:
a)
przy tytoniu Amerykan, Trapezund i Tyk - Kułak w klasie doborowej, I, II, III i IV - za staranne i dbałe rozsortowanie liści w wiązkach i belikach według zbiorów, treści i kolorów oraz w klasie V za staranne i dbałe rozsortowanie liści w partiach;
b)
przy tytoniu Hercegowina w klasie I, II, III i IV - za staranne i dbałe rozsortowanie liści w wiązkach i belikach według zbiorów i kolorów oraz w klasie V za staranne i dbałe rozsortowanie liści w partiach;
c)
przy tytoniu Węgierski - Ogrodowy w klasie I, II, III i IV za staranne i dbałe rozsortowanie liści w wiązkach według kolorów oraz w klasie V za staranne i dbałe rozsortowanie liści w partiach;
d)
przy tytoniu Virginia w klasie. I, II, III i IV - za staranne i dbałe rozsortowanie liści w wiązkach według treści i kolorów oraz w klasie V za staranne i dbałe rozsortowanie liści w partiach;
e)
przy tytoniu cygarowym i Kentucky w klasie: I, II i III - za staranne i dbałe rozsortowanie liści w wiązkach według treści, wielkości i koloru, oraz w klasie IV za staranne i dbałe rozsortowanie liści w partiach;
f)
przy machorce w klasie I - za staranne i dbałe rozsortowanie liści w wiązkach według wielkości i treści oraz w klasie II za staranne i dbałe rozsortowanie liści w partiach.
(2)
Premie za sortowanie przyznaje się jedynie przy surowcach, zawierających najwyżej 22°/o wilgoci.
§  1.
(1)
Liście wszystkich gatunków tytoniu, objętych dołączoną do rozporządzenia niniejszego taryfą, z częściami łodyg przy ogonkach odbiera się po cenie o 10 gr niższej od cepy taryfowej za 1 kg.
(2)
Niezależnie od obniżenia ceny wykupu potrąca się z wagi odbieranych liści wagę łodyg w wiązkach.
§  12.
(1)
Plantator otrzymuje należność za liście odrostowe, uznane za użyteczne, tylko wtedy, gdy zostały one wyprodukowane za osobnym zezwoleniem.
(2)
Liście odrostowe uważa się za materiał użyteczny, o ile są dojrzałe, zdrowe, wysuszone, sortowane i wiązane w wiązki.
(3)
Liście odrostowe, nie odpowiadające wyżej wskazanym wymogom, oraz liście odrostowe, wyprodukowane bez zezwolenia, klasyfikuje się jako nieużytek tytoniowy.
(4)
Liście odrostowe, wyprodukowane za osobnym zezwoleniem oraz uznane za materiał użyteczny, odbiera się niezależnie od gatunku tytoniu po cenie 25 gr za 1 kg.
§  13.
(1)
Cena za 1 kg nasienia tytoniowego dojrzałego, czystego, zdrowego, wyprodukowanego na zasadzie osobnego zezwolenia, o energii kiełkowania nie mniejszej niż 40% oraz o sile kiełkowania nie mniejszej niż 90% ustala się: dla tytoniu Amerykan, Trapezund, Tyk-Kułak, Hercegowina, Węgierski - Ogrodowy i tytoni cygarowych na 12 zł, dla tytoniu Virginia na 20 zł, dla tytoniu Kentucky na 15 zł, dla Machorki na 10 zł.,
(2)
Cenę za nasiona tytoniowe dojrzałe zdrowe, czyste, o energii kiełkowania nie mniej niż 40% oraz o sile kiełkowania od 70 do 90% oblicza się w stosunku do wartości nasienia o energii kiełkowania nie mniej niż 40% oraz o sile kiełkowania 90%.
(3)
Nasiona tytoniowe o energii kiełkowania mniejszej niż 40% lub o sile kiełkowania mniejszej niż 70% klasyfikuje się jako nieużytek tytoniowy.
(4)
Przez energię kiełkowania rozumie się ilość nasion kiełkujących w okresie 5 dni (120 godzin), przez siłę kiełkowania ilość nasion kiełkujących w okresie 14 dni (336 godzin).
§  14.
Surowiec tytoniowy, dostarczony przez plantatorów, którym Dyrekcja Polskiego Monopolu Tytoniowego zleciła dokonanie prób przygotowania surowca z pominięciem wymogów, dotyczących prostowania, wędzenia i wiązania liści, będzie odbierany tak, jakby tym wymogom zadośćuczyniono.
§  15.
Rozporządzenie niniejsze stanowi podstawę do wydawania orzeczeń szacunkowych i obliczania należności, przypadającej plantatorom od przedsiębiorstwa "Polski Monopol Tytoniowy" za tytoń, wyprodukowany w okresie kampanii uprawy tytoniu w roku 1939.
§  16.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

Taryfa wykupu tytoniu krajowego.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.13.74

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Normy szacunku i ceny wykupu krajowego surowca tytoniowego.
Data aktu: 28/01/1939
Data ogłoszenia: 20/02/1939
Data wejścia w życie: 20/02/1939