Uprawnienia służby folwarcznej, tracącej pracę w związku ze zniesieniem służebności.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 16 lutego 1928 r.
o uprawnieniach służby folwarcznej, tracącej pracę w związku ze zalesieniem służebności.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje:
Art.  1.
1)
Służbie folwarcznej, która traci pracę w związku z wydzieleniem gruntów jako wynagrodzenia za służebności, zniesione w trybie rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 lutego 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr. 10, poz. 74 i 75), służą uprawnienia, ustalone w niniejszem rozporządzeniu.
2)
Oznaczone w rozporządzeniu niniejszem uprawnienia służą tym pracownikom rolnym, których uznaje się za stalą służbę folwarczną w rozumieniu ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1926 r. Nr. 1, poz. 1).
Art.  2.

Jeżeli jako wynagrodzenie za zniesione służebności wydziela się część lub cały obszar gruntów ornych poszczególnej jednostki gospodarczej (folwarku), a jednocześnie ulegają parcelacji użytki rolne dziedziny służebnej, z której wydziela się to wynagrodzenie, to służba folwarczna tracąca pracę wskutek omawianego wydzielenia gruntów ornych winna być traktowana narówni z tą służbą folwarczną, która traci pracę wskutek parcelacji (art. 45, 72, 73 i 74 ustawy o wykonaniu reformy rolnej).

Art.  3.
1)
Jeżeli mimo prowadzenia parcelacji, oznaczonej w art. 2 służbie folwarcznej nie zaproponowano nabycia działek, lub też jeżeli oznaczona w art. 2 parcelacja nie jest przeprowadzana, wówczas da służby tej mieć będą analogiczne zagłosowanie postanowienia cz. 2, 3, 5 i 6 art. 44 ustawy o wykonaniu reformy rolnej.
2)
Prawo do jednorazowej odprawy służy tracącej pracę służbie folwarcznej tylko wówczas gdy obszar wydzielonych za zniesione służebności gruntów ornych przekracza 15 ha.
Art.  4.

Jeżeli, jako wynagrodzenie za zniesione służebności ma być wydzielona z jednostki gospodarczej tylko część obszaru gruntów ornych, odpowiadająca warunkom cz. 2 art. 3, to jako tracącą pracę przyjmuje się maksymalnie ilość służby folwarcznej, ustaloną na podstawie stosunku obszaru gruntów ornych, wydzielonego za służebności, do ogólnego obszaru gruntów ornych, przed zniesieniem służebności, z zaokrągleniem ułamków na ciężar obszaru pozostałego.

Art.  5.

Oznaczone w art. 3 odprawy mogą być zakredytowane i zaliczkowo pokryte przez urzędy ziemskie na czas nie dłuższy jak 5 lat. Warunki udzielania kredytu i stopę procentową ustali rozporządzenie Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Reform Rolnych.

Art.  6.

Orzekanie w sporach o wypłacenie jednorazowej odprawy należy do właściwych sądów cywilnych.

Art.  7.

Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrowi Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości.

Art.  8.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie również do tych przypadków zniesienia służebności, gdy objecie w posiadanie wynagrodzenia nastąpiło po dniu 1 lipca 1927 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1928.18.159

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Uprawnienia służby folwarcznej, tracącej pracę w związku ze zniesieniem służebności.
Data aktu: 16/02/1928
Data ogłoszenia: 24/02/1928
Data wejścia w życie: 24/02/1928