Udzielanie instytucjom upoważnień do wykonywania parcelacji nieruchomości ziemskich, oraz nadzór i zasady postępowania tych instytucyj.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA REFORM ROLNYCH
z dnia 19 stycznia 1927 r.
o udzielaniu instytucjom upoważnień do wykonywania parcelacji nieruchomości ziemskich, oraz o nadzorze i o zasadach postępowania tych instytucyj.

Na mocy punktu f ust. B art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o zakresie działania Ministra Reform Rolnych (Dz. U. R. P. № 90, poz. 706) oraz w myśl art. 62 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z r. 1926 № 1, poz. 1) zarządzam co następuje:
§  1.
1)
Wymaganego w ustawie z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej upoważnienia do zawodowego wykonywania parcelacji nieruchomości ziemskich udziela instytucjom i odwołuje Minister Reform Rolnych.
2)
Upoważnienie może być udzielone na obszarze właściwości terytorjalnej jednego lub kilku okręgowych urzędów ziemskich. Minister Reform Rolnych może zażądać, aby instytucja upoważniona, utworzyła w siedzibie wszystkich lub niektórych okręgowych urzędów ziemskich, objętych upoważnieniem, odrębne filje (oddziały), powołane do decyzji i prawnego występowania we wszystkich sprawach parcelacyjnych, wykonywanych przez instytucje w danym okręgu.
3)
O udzieleniu instytucji upoważnienia, zmianie jego treści lub odwołaniu będzie ogłoszone w Monitorze Polskim na koszt instytucji.
§  2.
Instytucja, ubiegająca się o upoważnienie parcelacyjne, winna udowodnić:
a)
że akt prawny jej istnienia (statut) przewiduje przeprowadzanie parcelacji w myśl obowiązujących ustaw i rozporządzeń oraz zastrzega osobom, uprawnionym przez Ministra Reform Rolnych, prawo udziału w posiedzeniach wszystkich organów instytucji;
b)
że dla wypełnienia powyższego zadania posiada dostateczne podstawy organizacyjne, fachowe i finansowe, które Minister Reform Rolnych oceniać będzie w każdym przypadku indywidualnie.
§  3.
Jeżeli majątek własny instytucji nie zabezpiecza dostatecznie wobec urzędów ziemskich, wobec nabywców parcel oraz wobec właścicieli parcelowanych nieruchomości należytego przeprowadzenia podejmowanej parcelacji, może Minister Reform Rolnych zażądać złożenia przez instytucję na czas trwania parcelacji, niezależnie od gwarancyj zastrzeżonych w dotyczących parcelacji umowach komisowych, specjalnej gwarancji w postaci wyłączonego z obrotu danej instytucji kapitału, kaucji w odpowiednich papierach procentowych, zabezpieczenia hipotecznego, albo określonej poręki innej odpowiedniej instytucji finansowej lub samorządowej, uzależniając od wysokości i rodzaju złożonej gwarancji ogólny obszar gruntów, na którym instytucja może jednocześnie prowadzić parcelację.
§  4.
Instytucja, upoważniona do przeprowadzania parcelacji, obowiązana jest:
a)
przestrzegać ściśle postanowień ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej oraz będących z nią w związku rozporządzeń i przepisów;
b)
udzielać organom Ministerstwa Reform Rolnych wglądu we wszelkie akta i księgi, a zarazem udzielać wszelkich potrzebnych wyjaśnień i sprawozdań tak w biurach instytucji, jak i na miejscu parcelacji;
c)
zawiadamiać osoby, wskazane przez Ministra Reform Rolnych, o posiedzeniach wszystkich organów instytucji przynajmniej na 3 dni przed terminem tych posiedzeń z podaniem porządku dziennego; w razie spóźnionego doręczenia zawiadomienia osobom tym służy prawo żądania odroczenia posiedzenia lub zdjęcia z porządku dziennego niektórych spraw;
d)
prowadzić rachunkowość według wskazówek Ministerstwa Reform Rolnych.
§  5. 1
1)
Udzielanie przewidzianych w art. 62 ustawy o wykonaniu reformy rolnej zezwoleń na przeprowadzenie parcelacji nieruchomości ziemskiej oraz zatwierdzanie projektów parcelacji należy do powiatowych urzędów ziemskich, właściwych wedle położenia nieruchomości.
2)
Zezwolenie na parcelację ma być udzielone w terminie i pod rygorami, przewidzianemi w art. 64 ustawy o wykonaniu reformy rolnej.
3)
Jeżeli instytucja nie złożyła gwarancji w rozumieniu § 3 niniejszego rozporządzenia, może powiatowy urząd ziemski oprócz innych warunków, określonych w art. 62 ustawy o wykonaniu reformy rolnej - uzależnić udzielenie zezwolenia od złożenia przez instytucję kaucji na zabezpieczenie kosztów przeprowadzenia przez urząd ziemski lub Państwowy Bank Rolny parcelacji w myśl art. 63 ustawy o wykonaniu reformy rolnej. Kaucja, obliczana w stosunku do ilości hektarów parcelowanego obszaru wedle norm, określonych przez Ministra Reform Rolnych, ma być złożoną w Państwowym Banku Rolnym w listach zastawnych tego Banku według ich nominalnej wartości. Wysokość kaucji nie uszczupla prawa poszukiwania oznaczonych wyżej kosztów na całym majątku instytucji wedle istotnej wysokości tych kosztów. Zwrot kaucji nastąpi po przepisaniu na rzecz parcelacyjnych nabywców tytułów własności gruntów w stanie wolnym od obcych długów i ciężarów.
4)
Powiatowy urząd ziemski odmówi zezwolenia na parcelację, gdyby zezwolenie to ograniczało lub uniemożliwiało zastosowanie do danej nieruchomości ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej, oraz może odmówić zezwolenia, gdy obejmowany do parcelacji obszar łącznie z nierozparcelowanym dotychczas przekracza normę, według której instytucja udzieliła gwarancji w myśl § 3 niniejszego rozporządzeń.
5)
Organom Ministerstwa Reform Rolnych służy prawo dokonywania nadzoru w każdym stadium prac parcelacyjnych instytucji upoważnionej.
§  6. 2
1)
Przedstawiony przez instytucję do zatwierdzenia projekt parcelacji winien zawierać co najmniej podział objektu parcelowanego na poszczególne działki z zachowaniem przepisów art. 47, 50 i cz. 1 art. 60 tejże ustawy i ze wskazaniem obszaru, cen i przeznaczenia kolonji i parcel.
2)
Zgłaszane przy projekcie lub w toku wykonywania parcelacji wykazy nabywców zatwierdza powiatowy urząd ziemski w terminach i pod rygorami, wskazanemi w art. 64 ustawy o wykonaniu reformy rolnej, przyczem dotyczące tego zatwierdzenia orzeczenia prezesa okręgowego urzędu ziemskiego są ostateczne.
3)
Przed hipotecznem przeniesieniem na nabywców prawa własności obowiązana jest instytucja przedłożyć powiatowemu urzędowi ziemskiemu sporządzone zgodnie z obowiązującemi przepisami dowody pomiarowe.
§  7. 3
1)
Instytucje upoważnione obejmują do parcelacji nieruchomości albo komisowo, albo przez nabycie na własność.
2)
Ostateczna umowa komisowa może być zawartą dopiero po uzyskaniu zezwolenia na parcelację danej nieruchomości i zgodnie z warunkami tego zezwolenia.
3)
Zezwolenia na nabycie nieruchomości ziemskiej udzieli właściwy urząd ziemski po uzyskaniu przez instytucją zezwolenia na parcelacją danej nieruchomości.
§  8. 4
(uchylony).
§  9.
1)
Minister Reform Rolnych może w drodze corocznych zarządzeń ustalać wysokość zysku i kosztów administracyjnych instytucyj upoważnionych. Wszelkie nadwyżki zysków ponad normy, ustalone przez Ministra Reform Rolnych, winny być przez instytucję przelane do kapitałów rezerwowych tej instytucji.
2)
O ile instytucja przekroczy oznaczone przez Ministra Reform Rolnych normy zysku lub kosztów administracyjnych, to będą do niej zastosowane rygory, przewidziane w § 10.
§  10.
W razie uchybienia przez instytucję postanowieniom ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej lub niniejszego rozporządzenia oraz wszelkim w związku z niemi będącym przepisom, może Minister Reform Rolnych wstrzymać czasowo wydawane instytucji zezwoleń na parcelacje, oraz ograniczyć lub odwołać już wydane upoważnienie do wykonywania parcelacji.
§  11.
1)
Upoważnienia do przeprowadzania parcelacji nieruchomości ziemskich, udzielone instytucjom na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, zachowują swoją moc w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia; po tym dniu zezwolenia na parcelację (§ 5) instytucjom tym nie będą udzielane na podstawie dotychczasowych upoważnień.
2)
W celu uzyskania nowych upoważnień na podstawie niniejszego rozporządzenia wspomniane instytucje winny przedłożyć Ministerstwu Reform Rolnych dowody, iż odpowiadają warunkom §§ 1 i 2 niniejszego rozporządzenia.
§  12.
W razie utraty przez instytucją upoważnienia niedokończone przez nią prace parcelacyjne mogą być przez tę instytucję prowadzone dalej tylko za zgodą właściciela nieruchomości ziemskiej i na jego wyłączną odpowiedzialność.
§  13.
Rozporządzanie niniejsze wchodzi w życie w dniu ogłoszenia; równocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ziemskiego z dnia 30 listopada 1922 r., wydane w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, o warunkach udzielania instytucjom upoważnienia do przeprowadzania parcelacji nieruchomości (majątków) ziemskich oraz o sposobie jej prowadzenia (Dz. U. R. P. № 112, poz. 1024).
1 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 września 1932 r. (Dz.U.32.92.796) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 1932 r.
2 § 6 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 września 1932 r. (Dz.U.32.92.796) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 1932 r.
3 § 7 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 września 1932 r. (Dz.U.32.92.796) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 1932 r.
4 § 8 uchylony przez § 4 rozporządzenia Ministra Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrami: Rolnictwa,Skarbu i Sprawiedliwości z dnia 17 września 1931 r. w sprawie opłat za nadzór nad parcelacją. (Dz.U.31.87.686) z dniem 15 października 1931 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1927.28.229

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Udzielanie instytucjom upoważnień do wykonywania parcelacji nieruchomości ziemskich, oraz nadzór i zasady postępowania tych instytucyj.
Data aktu: 19/01/1927
Data ogłoszenia: 25/03/1927
Data wejścia w życie: 25/03/1927