Uzupełnienie rozporządzenia z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań prywatno-prawnych w stosunku do wierzytelności z pożyczek, udzielonych przez b. rosyjskie banki ziemskie oraz b. rosyjskie towarzystwo kredytowe miejskie, których zarządy miały siedzibę prawną poza granicami Państwa Polskiego.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 27 grudnia 1924 r.
uzupełniające rozporządzenie z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań prywatnoprawnych w stosunku do wierzytelności z pożyczek, udzielonych przez b. rosyjskie banki ziemskie oraz b. rosyjskie towarzystwa kredytowe miejskie, których zarządy miały siedzibę prawną poza granicami Państwa Polskiego.

Na podstawie art. 1 lit. F punkt 1, lit. E punkt 5 oraz art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1924 r. o naprawie Skarbu Państwa i poprawie gospodarstwa społecznego (Dz. U. R. P. № 71, poz. 687) oraz zgodnie z uchwałą Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1924 r. stanowią co następuje:
§  1.
Spłata pożyczek, udzielonych przez b. rosyjskie banki ziemskie oraz b. rosyjskie towarzystwa kredytowe miejskie, których zarządy miały siedzibą prawną poza granicami Państwa Polskiego, a przerachowanych na mocy rozporządzenia z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań prywatno-prawnych, jak niemniej należytości ubocznych od tych pożyczek, odbędzie się zgodnie z postanowieniami wymienionego rozporządzenia oraz statutów tych banków względnie towarzystw kredytowych miejskich, o ile niniejsze rozporządzenie nie normuje jej w sposób odmienny.
§  2.
Przewidziana w statutach tych banków względnie towarzystw kara za zwłokę wynosić będzie łącznie z odsetkami 2% miesięcznie.
§  3. 1
Zamiast przepisów zawartych w art. 121 statutu b. Banku Ziemskiego Włościańskiego (wydanie z 1912 roku) oraz w art. 72 z uwagą (wydanie z 1903 r.), art. 113 (wydanie z 1912 r.) i art. 114 (wydanie z 1906 r.) statutu b. Państwowego Ziemskiego Banku Szlacheckiego stosować należy następujące postanowienia:

"Dłużnicy b. Ziemskiego Banku Włościańskiego I b. Państwowego Ziemskiego Banku Szlacheckiego mogą przedterminowo spłacać w każdym czasie prze-rachowany na złote dług z tytułu pożyczki gotówką w całości lub części. Umorzenie i oprocentowanie przedterminowych spłat, wpłacanych poza terminami ustalonemi dla uiszczenia rat amortyzacyjnych będą obliczane przez Państwowy Bank Rolny na termin najbliższej następnej raty amortyzacyjnej. Wysokość pobieranych przy przedterminowej spłacie dodatków na pokrycie kosztów administracyjnych określają odrębne przepisy, a dodatki na utworzenie funduszu rezerwowego pobierane będą zgodnie ze statutami tych banków".

Przy parcelacji nieruchomości ziemskich, obciążonych wierzytelnościami b. Państwowego Ziemskiego Banku Szlacheckiego wraz z Odrębnym jego Wydziałem, przerachowany na złote nieumorzony kapitał tych wierzytelności oraz należne raty amortyzacyjne wraz z dodatkiem administracyjnym i odsetkami za zwłokę mogą być spłacane w całości lub w części także złotemi 41/2% listami zastawnemi Państwowego Banku Rolnego Serji I-ej, pochodzącemi z pożyczek, udzielonych nabywcom działek z parcelacji tych nieruchomości. Listy te przyjmowane będą na poczet spłaty kapitału po 100 za 100, na poczet zaś rat, dodatku administracyjnego i odsetek za zwłokę, - po kursie, ustalonym przez Ministra Skarbu.

§  4.
Funkcje, przekazane w art. 129 statutu b. Ziemskiego Banku Włościańskiego "wiejskiej i gminnej władzy", spełniać będzie władza administracyjna I instancji względnie wójt gminy.

Zamiast przepisów, zawartych w art. 130, 133 i 134 statutu tego banku, stosować należy następujące postanowienia:

"W razie nieuiszczenia należności bankowej w terminie, ustalonym dla wpłacania rat amortyzacyjnych (art. 120 statutu b. Banku Włościańskiego), przez związane solidarną odpowiedzialnością z tytułu pożyczki, udzielonej przez b. Ziemski Bank Włościański, gromadę wiejską, wiejskie jednostki zbiorowe lub spółkę bankową - Państwowy Bank Rolny jest władny ściągnąć nieuiszczoną należność przez władzę administracyjną I instancji względnie wójta gminy w trybie, przewidzianym w art. 126 statutu b. Banku Włościańskiego; w razie zaś nie uiszczenia takiej-że należności przez dłużnika bankowego, nie związanego solidarną odpowiedzialnością, - Państwowy Bank Rolny jest władny ściągnąć tę należność w trybie, przewidzianym dla egzekucji bezspornych należności skarbowych.

W obu powyższych wypadkach zamiast ściągania nieuiszczonej bieżącej należności w oznaczonych wyżej trybach Państwowemu Bankowi Rolnemu przysługuje prawo ściągnąć przedterminowo cały dług w trybie, przewidzianym w aneksie VI do art. 134 statutu b. Banku Włościańskiego (wydanie z 1912 r.)".

§  5.
Zamiast przepisów, zawartych w art. 73 statutu b. Państwowego Ziemskiego Banku Szlacheckiego (wydanie z 1903 r.), stosować należy następujące postanowienia:

"W razie nieuiszczenia w terminie, wskazanym w art. 66 statutu b. Państwowego Ziemskiego Banku Szlacheckiego (wydanie z 1903 r.), rat amortyzacyjnych względnie należytości ubocznych z tytułu przerachowanych na mocy rozporządzenia z dnia 14 maja 1924 r. (Dz. U. R. P. № 42, poz. 441) pożyczek, Państwowy Bank Rolny jest władny przedterminowo ściągnąć całkowity dług w trybie, przewidzianym w aneksie do art. 78 powyższego statutu".

§  6.
Dłużnicy banków i towarzystw, wymienionych w § 1, obowiązani są uiszczać przerachowane, na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 maja 1924 r. (Dz. U. R. P. № 42, poz. 441), raty amortyzacyjne z tytułu pożyczek, udzielonych przez powyższe instytucje przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, niezależnie od ujawnienia wyniku przerachowania w księgach wieczystych w terminach statutowych i w wysokości, obliczone) przez te instytucje i podanej do wiadomości dłużników w wezwaniach płatniczych. Założenie przez dłużnika sprzeciwu co do prawidłowości obliczenia należności nie zwalnia go od obowiązku uiszczenia jej w terminie. Nadpłacone kwoty, w razie ostatecznego uznania słuszności sprzeciwu bądź przez instytucje, bądź przez orzeczenie sądowe, winny być zarachowane na poczet najbliższych rat amortyzacyjnych.
§  7.
Do listów zastawnych, emitowanych przez banki względnie towarzystwa, wymienione w § 1, nie stosuje się przepisów §§ 12-15 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z d. 14 maja 1924 r. oprze' rachowaniu zobowiązań prywatno-prawnych.
§  8.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Ministrowi Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
§  9.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 3 zmieniony przez art. 1 rozp. z mocą ustawy z dnia 24 października 1934 r. (Dz.U.34.94.844) zmieniającej nin. rozporządzenie z dniem 28 października 1934 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.115.1025

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Uzupełnienie rozporządzenia z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań prywatno-prawnych w stosunku do wierzytelności z pożyczek, udzielonych przez b. rosyjskie banki ziemskie oraz b. rosyjskie towarzystwo kredytowe miejskie, których zarządy miały siedzibę prawną poza granicami Państwa Polskiego.
Data aktu: 27/12/1924
Data ogłoszenia: 31/12/1924
Data wejścia w życie: 31/12/1924