Ustanawianie delegatów rządowych przy poszczególnych samorządach i innych związkach prawno-publicznych.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 22 grudnia 1924 r.
o ustanawianiu delegatów rządowych przy poszczególnych samorządach i innych związkach prawno-publicznych.

Na podstawie punktu 4 lit. D. art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 3 i lipca 1924 r. o naprawia Skarbu Państwa i poprawie gospodarstwa społecznego (Dz. U. R. P. № 71, poz. 687) oraz zgodnie z uchwalą Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1924 r. zarządzam co następuje:
§  1.
W razie stwierdzenia przy wykonywaniu przepisanego ustawami państwowego nadzoru nad gospodarką poszczególnych związków komunalnych i innych związków prawno-publicznych gospodarki bez budżetu lub prawidłowej rachunkowości, opóźnienia w ułożeniu budżetu, pominięcia w budżecie wydatków obowiązkowych, nieprawidłowego wykonywania budżetu, obciążenia płatników ponad istotną konieczność, pomieszczenia w budżecie wydatków nie wynikających z istotnej potrzeby, nieprawidłowego zarządu majątkiem własnym lub powierzonym, obciążenia związku wskutek nieracjonalnego zaciągania długów, zatrudnienia, zbyt licznego lub kosztownego personelu, zawarcia oczywiście niekorzystnych umów, niezgodnej z przepisami obowiązującemi lokaty gotówki i t. p. nieprawidłowości wewnętrznej administracji gospodarczej - tego rodzaju wadliwość uprawnia do ustanowienia przy tych związkach delegata rządowego.
§  2.
Delegata rządowego, a w miarę potrzeby także jego zastępców, ustanawia Minister Skarbu w porozumieniu z właściwymi ministrami bądź bezpośrednio, bądź przez władze skarbowe II instancji, które działać będą w porozumieniu z właściwemi władzami administracyjnemi II instancji w granicach udzielonych im upoważnień.
§  3.
Delegat rządowy, ustanowiony przy związku komunalnym, względnie innym związku prawno-publicznym, w myśl postanowień poprzednich paragrafów, ma prawo wstrzymać każdy wydatek nieprzewidziany w budżecie lub niezgodny z przepisami o gospodarce finansowej samorządów.
§  4.
Związek komunalny, względnie inny związek prawno-publiczny, przy którym ustanowiony został delegat rządowy, jest obowiązany od chwili objęcia urzędowania przez delegata rządowego aż do chwili jego odwołania podawać do wiadomości delegatowi przed uskutecznieniem te wszystkie wydatki, które delegat oznaczy.
§  5.
Delegat rządowy może w związku komunalnym, względnie innym związku prawno-publicznym, przy którym został ustanowiony, przeprowadzać czynności, które uzna za konieczna do wykonania swego zadania (§ 3).

W szczególności delegat rządowy może:

a)
przeprowadzać rewizją całokształtu gospodarki i majątku związku, oraz wszystkich przedsiębiorstw, zakładów i instytucyj, stanowiących własność związku lub przezeń administrowanych, dzierżawionych lub dotowanych,
b)
przeglądać wszelkie akty, dokumenty, zapiski i księgi uchwał organów związku, oraz badać na miejscu wszystkie biura, zakłady, instytucje i cały majątek ruchomy i nieruchomy związku,
c)
żądać wyjaśnień od wszystkich organów związku,
d)
być obecnym z głosem doradczym na wszystkich posiedzeniach organów uchwalających i wykonawczych związku, o których powinien być w czas powiadomiony,
e)
przeprowadzać wszelkie innego rodzaju czynności, która uzna za konieczne dla zbadania celowości wydatków,
f)
powoływać do pomocy w swych czynnościach rzeczoznawców, określając ich uprawnienia w granicach zakresu własnych atrybucyj oraz ustalając wysokość ich wynagrodzenia.

Czynności wymienione w p. a), wykonywa delegat rządowy w porozumieniu z właściwą władzą nadzorczą. W razie różnic zdań pomiędzy delegatem rządowym a właściwą władzą nadzorczą związku ostateczna decyzja należy do Ministra Skarbu, działającego w porozumieniu z właściwym ministrem.

Związek komunalny, względnie inny związek prawno-publiczny, przy którym ustanowiony został delegat rządowy, jest obowiązany udzielać delegatowi na żądanie tegoż wszelkich informacyj, dotyczących działalności związku, oraz zezwolić delegatowi na przeprowadzenie wyżej określonych czynności.

§  6.
Przeciwko zarządzeniom delegata rządowego przysługuje związkowi, którego te zarządzenia dotyczą, prawo wniesienia przedstawienia do tej władzy, przez którą delegat został ustanowiony.

Przeciwko decyzji władz II instancji przysługuje prawo odwołania się do Ministra Skarbu, który rozstrzyga w porozumieniu z właściwymi ministrami.

Decyzja Ministra Skarbu w przypadku powyższym, jak również w przypadku wniesienia doń w I instancji przedstawienia, jest ostateczna w toku postępowania administracyjnego.

Zarówno przedstawienie jak i odwołanie powinno być wniesione w ciągu dni 14 od dnia zawiadomienia 6 zarządzeniu delegata względnie o decyzji władzy, wydanej na skutek wniesionego przedstawienia.

Wniesienie przedstawienia, względnie odwołania nie ma mocy wstrzymującej zarządzenie delegata.

§  7.
Wydatki, związane z ustanowieniem delegata rządowego, pokrywa w całości ten związek, przy którym delegat został ustanowiony.
§  8.
Minister Skarbu, względnie władze skarbowe II instancji określą przy mianowaniu delegatów rządowych terminy i formę sprawozdań, które składać mają delegaci, jak również ustalą wysokość wynagrodzenia delegatów rządowych, oraz ewentualnych ich zastępców.
§  9.
Niniejsze rozporządzenie nie narusza innych uprawnień władz nadzorczych w stosunku do związków komunalnych i innych związków prawno-publicznych przewidzianych w innych ustawach i rozporządzeniach.
§  10.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrowi Skarbu w porozumieniu z właściwymi ministrami.
§  11.
Rozporządzenia niniejsze wchodzi w życia z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.113.1002

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ustanawianie delegatów rządowych przy poszczególnych samorządach i innych związkach prawno-publicznych.
Data aktu: 22/12/1924
Data ogłoszenia: 30/12/1924
Data wejścia w życie: 30/12/1924