Przymusowe ujawnianie zapasów i wykup przedmiotów powszedniego użytku.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 7 marca 1921 r.
w sprawie przymusowego ujawniania zapasów i wykupu przedmiotów powszedniego użytku.

Na zasadzie artykułu 2 ustawy z dnia 2 lipca 1920 r. o zwalczaniu lichwy wojennej (Dz. Ust. Rz. P. z r. 1920, № 67 poz. 449) zarządza się co następuje:
§  1.
Władze administracyjne lub władze komunalne miejskie i wiejskie sporządzą za pozwoleniem lub z polecenia Ministra Aprowizacji spisy zapasów przedmiotów powszedniego użytku posiadanych przez wytwórców, przetwórców, handlujących oraz osoby lub instytucje, które przechowują takie zapasy na rachunek osób trzecich.

Na skutek należycie ogłoszonego (§ 4) nakazu władz administracyjnych lub komunalnych, osoby i instytucje, posiadające rzeczone zapasy, będą obowiązane składać wymienionym władzom deklaracje o ich posiadaniu; przechowujący te zapasy na rachunek osób trzecich powinni nadto wskazać w deklaracji właścicieli lub osoby, uprawnione do rozporządzenia temi zapasami.

§  2.
Władze administracyjne lub komunalne miejskie lub wiejskie zarządzą za zezwoleniem lub z polecenia Ministra Aprowizacji przymusowy wykup zapasów przedmiotów powszedniego użytku. Artykuły nabyte w ten sposób należy rozsprzedać bez pysków spożywcom.
§  3.
Za artykuły przymusowo wykupione będą płacone ceny, określone przez władze administracyjne I-ej instancji, nie wyższe od cen maksymalnych, prawnie ustanowionych,

O ile cen maksymalnych dla danego artykułu niema, ustala je władza administracyjna I-ej instancji, w której obrębie znajduje się ujawnione zapasy, po wysłuchaniu stron i opinii Komisji do badania cen, a gdzie tych Komisja niema - po wysłuchaniu 2-ch rzeczoznawców przedstawicieli danej gałęzi przemysłu, względnie handlu. Ma rzeczoznawców władza administracyjna powoła osoby nieposzlakowane i dobrej opinji.

Od decyzji władzy administracyjnej I-ej instancji przysługuje właścicielowi zapasów w ciągu trzech dni od dnia ogłoszenia decyzji prawo wniesienia odwołania za pośrednictwem władzy administracyjnej I-ej instancji do władzy administracyjnej II-ej instancji.

Od decyzji władzy administracyjnej II-ej instancji w ciągu 14 tu dni od dnia doręczenia decyzji przysługuje właścicielowi zapasów prawo wniesienia odwołania za pośrednictwem władzy administracyjnej I-ej instancji do Ministra Aprowizacji, który rozstrzyga ostatecznie.

Podanie odwołania do władz administracyjnych wyższych instancji nie ma mocy wstrzymującej.

Decyzja władzy administracyjnej zapaść musi w ciągu dni 5-ciu od zgłoszenia żądania, względnie wniesienia odwołania.

Zapłata powinna być uiszczona najdalej w ciągu dni 14-tu od oznaczenia ceny przez władzę administracyjną I-ej instancji.

§  4.
Ogłoszenie nakazu ujawnienia i zgłoszenia zapasów powinno być podane do wiadomości publicznej przez władze administracyjne, względnie komunalne w drodze publicznego obwieszczenia najmniej na tydzień przed upływem ostatecznego terminu zgłoszenia.
§  5.
Niezgłoszenie zapasów w terminie, względnie zgłoszenie niezupełne lub fałszywe, a także wszelkie próby uchylenia się od obowiązku sprzedaży tych zapasów właściwym władzom, ulegną karze w mysi § 7-go niniejszego rozporządzenia.

Niezależnie od tej kary winny może być pociągnięty do odpowiedzialności karnosądowej na mocy postanowień ustawy z dnia 2 go lipca 1920 r. o zwalczaniu lichwy wojennej (Dz. Ust. Rz. P. z 1920 r. № 67, poz. 449).

§  6.
We wszystkich wypadkach nadmiernego gromadzenia zapasów przedmiotów powszedniego użytku, poza wypadkami przestępstw, ulegających karze, w myśl ustawy o zwalczaniu lichwy wojennej, władze administracyjne lub za ich pośrednictwem władze komunalne przedstawiać będą Ministrowi Aprowizacji wnioski o zarządzenie przymusowego wykupu.
§  7.
Winni przekroczenia niniejszego rozporządzenia i wydanych na jego podstawie zarządzeń, karani będą na zasadzie art. 4 ustawy z dn. 2/VII 1920 r. (Dz. Ust. Rz. P. z r. 1920 № 67, poz. 449) przez władze administracyjne I-ej instancji, zaś w miastach: Warszawie, Lublinie, Krakowie, Lwowie, Łodzi, Siedlcach, Radomiu, Kielcach, Będzinie - przez Okręgowe Urzędy walki z lichwą.
§  8.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Ministrowi Aprowizacji i Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
§  9.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.23.127

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przymusowe ujawnianie zapasów i wykup przedmiotów powszedniego użytku.
Data aktu: 07/03/1921
Data ogłoszenia: 12/03/1921
Data wejścia w życie: 12/03/1921