Utworzenie urzędu Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza do walki z epidemjami, grożącemi Państwu klęską powszechną.

USTAWA
z dnia 14 lipca 1920 r.
o utworzeniu urzędu Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza do walki z epidemjami, grożącemi Państwu klęską powszechną.

Art.  1.

Gdy szerzące się choroby zakaźne, obejmując wielkie obszary, grożą kląska powszechną, a szczególnie te, które z zewnątrz zagrażają Państwu (jak dżuma, cholera, tyfus plamisty), może Rada Ministrów na wniosek Ministra Zdrowia Publicznego powołać do życia osobny urząd Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza z nadzwyczajnemi pełnomocnictwami na czas trwania chorób zakaźnych, jednak nie dłuższy jak jeden rok.

Naczelnik Państwa mianuje Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza na przedstawienie Prezydenta Ministrów zgodnie z wnioskiem Ministra Zdrowia Publicznego.

Art.  2.

Minister Zdrowia Publicznego przekazuje Naczelnemu Nadzwyczajnemu Komisarzowi kompetencje swe w zakresie walki z epidemjami, w art. 1 wymienionemi, wynikające z przepisów ustawy w przedmiocie zwalczania chorób zakaźnych oraz innych chorób, występujących nagminnie, z dnia 25 lipca 1919 r. (Dz. Ust. Nr 67 poz. 402).

Art.  3.

Ponadto Nadzwyczajny Komisarz upoważniony jest: a) do zajmowania w razie koniecznej potrzeby pomieszczeń w nieruchomościach: 1) rządowych w porozumieniu z Ministrami, w których zarządzie te nieruchomości się znajdują, oraz 2) należących do instytucji publicznych tak samorządowych jak społecznych i osób prywatnych za wynagrodzeniem, które oznaczą odpowiednie komisje szacunkowe; skład tych komisji określi oddzielne rozporządzenie Prezydenta Ministrów;

b)
do mobilizowania w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu i użytkowania każdego źródła wytwórczości w Państwie dla produkcji środków i materjałów, potrzebnych do zwalczania epidemji;
c)
do wydawania powszechnie obowiązujących rozporządzeń w dziedzinie zwalczania epidemji;
d)
do mianowania nadzwyczajnych komisarzy dla poszczególnych obszarów w Państwie i w miarę potrzeby przekazywania części swych kompetencji.

Wykonywanie czasowych budowli na potrzeby zwalczania epidemji nie podlega kontroli Ministra Robót Publicznych.

Art.  4.

Naczelny Nadzwyczajny Komisarz zdaje sprawę ze swoich czynności na Radzie Ministrów i bierze udział w obradach Rady Ministrów w sprawach, dotyczących zakresu swego działania.

Art.  5.

Potrzeby Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza w zakresie walki z epidemjami mają być uwzględniane przed potrzebami innych działów administracji państwowej narówni z potrzebami armji w polu.

Władze państwowe, cywilne i wojskowe oraz samorządowe obowiązane są do niezwłocznego udzielania pomocy, zapewniającej sprawne funkcjonowanie instytucji podległych Naczelnemu Nadzwyczajnemu Komisarzowi.

Art.  6.

W razie stwierdzonego braku sił lekarskich oraz lekarskich sił pomocniczych, technicznych i innych fachowych drogą dobrowolnych zgłoszeń Naczelny Nadzwyczajny Komisarz ma prawo:

1)
powołać do świadczeń osobistych lekarskie siły oraz lekarskie siły pomocnicze, techniczne i inne fachowe, do 42-go r. życia, niepowołane do służby wojskowej, niezależnie od miejsca ich zamieszkania,
2)
korzystać z lekarzy i sił pomocniczych, wojskowych, przydzielonych przez Ministerstwo Spraw Wojskowych na wniosek Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza,
3)
korzystać z sił lekarskich, którym jako nie obywatelom Państwa Polskiego nie przysługuje prawo wykonywania praktyki lekarskiej.

Lekarze, zaliczeni jako urzędnicy państwowi lub stali pełnopłatni urzędnicy samorządowi, mogą być powoływani jedynie w porozumieniu z ich odpowiednią władzą.

Wszyscy powołani do świadczeń osobistych korzystają z wszelkich praw i przywilejów w otrzymywaniu wynagrodzenia, jakie przysługują powołanym w czasie wojny do służby wojskowej i pełniącym swe obowiązki w armji w polu.

Powołani do świadczeń osobistych od dnia wstąpienia na służbę aż do czasu jej ukończenia zostają ubezpieczeni na wypadek niezdolności do pracy na skutek służby na ich korzyść osobistą, na wypadek śmierci na korzyść ich najbliższej rodziny, będącej na ich utrzymaniu, na sumę, równoznaczną z pobieranemi przez nich pełnemi poborami w stosunku rocznym. Do czasu wydania ustawy o emeryturach wdowy, o ile nie wstąpią w powtórne związki małżeńskie, otrzymają połowę płacy pobieranej przez męża; na każde dziecko doliczać się będzie 10% tejże płacy do wieku, przewidzianego przy określaniu dodatku drożyźnianego dla urzędników państwowych.

Reklamacje w poszczególnych przypadkach rozstrzyga Min. Zdrowia Publicz. w porozumieniu z Naczelnym Nadzwyczajnym Komisarzem. Zgłoszenie reklamacji nie wstrzymuje powołania.

Art.  7.

Upoważnia się Ministra Skarbu do wydatkowania sum, niezbędnych na potrzeby Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza w ramach zatwierdzonego przez Radę Ministrów budżetu urzędu Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza.

Art.  8.

Winni przekroczenia rozporządzeń Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza podlegają w drodze administracyjnej karnej do wysokości 10.000 marek grzywny lub 3 miesięcy aresztu, względnie grzywny i aresztu łącznie.

Art.  9.

Wykonanie niniejszej ustawy poleca się Prezydentowi Ministrów.

Zmiany w prawie

Senat poprawia reformę orzecznictwa lekarskiego w ZUS

Senat zgłosił w środę poprawki do reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Zaproponował, aby w sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe było orzekanie w drugiej instancji przez grupę trzech lekarzy orzeczników. W pozostałych sprawach, zgodnie z ustawą, orzekać będzie jeden. Teraz ustawa wróci do Sejmu.

Grażyna J. Leśniak 10.12.2025
Co się zmieni w podatkach w 2026 roku? Wciąż wiele niewiadomych

Mimo iż do 1 stycznia zostały trzy tygodnie, przedsiębiorcy wciąż nie mają pewności, które zmiany wejdą w życie w nowym roku. Brakuje m.in. rozporządzeń wykonawczych do KSeF i rozporządzenia w sprawie JPK VAT. Część ustaw nadal jest na etapie prac parlamentu lub czeka na podpis prezydenta. Wiadomo już jednak, że nie będzie dużej nowelizacji ustaw o PIT i CIT. W 2026 r. nadal będzie można korzystać na starych zasadach z ulgi mieszkaniowej i IP Box oraz sprzedać bez podatku poleasingowy samochód.

Monika Pogroszewska 10.12.2025
Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.61.388

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Utworzenie urzędu Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza do walki z epidemjami, grożącemi Państwu klęską powszechną.
Data aktu: 14/07/1920
Data ogłoszenia: 24/07/1920
Data wejścia w życie: 08/08/1920