Aprowizacja na rok gospodarczy 1920/21.

USTAWA
z dnia 9 lipca 1920 r.
o aprowizacji na rok gospodarczy 1920/21.

Art.  1. 1

Wytwórcy rolni obowiązani są dostarczyć w terminach, w art. 3 wskazanych, następujące ilości zboża t. j. żyta, pszenicy, jęczmienia lub owsa ze zbiorów 1920 r.

1)
w powiatach, które ze względu na wydajność gleby i inne korzystne warunki wytwórczości zaliczone będą do pierwszej kategorji:

a) z gospodarstw, obejmujących do 30 morgów-150 kg. z morga ziemi obsianej,

b)
z gospodarstw, obejmujących od 30 - 100 morgów-200 kg. z morga ziemi obsianej,
c)
z gospodarstw, obejmujących ponad 100 morgów - 250 kg. z morga ziemi obsianej;

przyczem na każdego wytwórcę i członka jego rodziny, względnie na każdego stałego pracownika i członka jego rodziny, z pod wymiaru dostaw nakazanych zwalnia się po 1/2 morgi obsianej;

2)
w powiatach, zaliczonych z powyższych przyczyn do drugiej kategorji:
a)
z gospodarstw, obejmujących do 30 morgów - 110 kg. z morga ziemi ornej,
b)
z gospodarstw, obejmujących od 30 - 100 morgów - 160 kg. z morga ziemi obsianej,
c)
z gospodarstw, obejmujących ponad 100 morgów - 220 kg. z morga ziemi obsianej,

przyczem na każdego wytwórcą i członka jego rodziny, względnie na każdego stałego pracownika i członka jego rodziny, z pod wymiaru dostaw nakazanych zwalnia się po 3/4 morgi obsianej;

3)
w powiatach, zaliczonych z powyższych przyczyn do 3 kategorji:
a)
z gospodarstw, obejmujących do 30 morgów-90 kg. z morga ziemi obsianej,
b)
z gospodarstw, obejmujących od 30 -100 morgów -120 kg. z morga ziemi obsianej,
c)
z gospodarstw, obejmujących ponad 100 morgów - 160 kg. z morga ziemi obsianej,

przyczem na każdego wytwórcę i członka jego rodziny, względnie na każdego stałego pracownika i członka jego rodziny, z pod wymiaru dostaw nakazanych zwalnia się po 1 mordze obsianej.

W razie stwierdzonej przez Komisje, kontyngentową (art. 2) niemożności odstawienia całego kontyngentu żytem, pszenicą, jęczmieniem i owsem może wytwórca dopełnić kontyngent innemi ziemiopłodami, a mianowicie: gryką, prosem, fasolą, grochem, bobem, peluszką, soczewicą, wyką, rzepakiem ozimym i letnim, kukurydzą, łubinem i seradelą.

Za morgę obsianą uważa się każdą morgę obsianą pszenicą ozimą i jarą, żytem ozimem i jarem, owsem, jęczmieniem ozimym i jarym, grochem, gryką, prosem, fasolą, bobem, peluszką, soczewicą, wyką, rzepakiem ozimym i jarym, kukurydzą, łubinem i seradelą.

Art.  2.

Zaliczenia poszczególnych powiatów do każdej z powyższych kategorji dokona Ministerstwo Aprowizacji w porozumieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Dóbr Państwowych.

W powiatach, które ze względu na różne warunki wytwórczości nie zostaną zaliczone wyłącznie do jednej kategorji, wojewoda, a w Małopolsce Jeneralny Delegat 'Rządu, na wniosek powiatowych komisji aprowizacyjnych, ustali podział terytorjalny.

Rozkładu kontyngentu na poszczególnych wytwórców dokona władza administracyjna pierwszej instancji. W wypadkach wyjątkowych, zasługujących na szczególne uwzględnienie, może komisja kontyngentowa wyznaczony kontyngent obniżyć, względnie przesunąć termin dostawy (art. 3).

Skład oraz zakres działania komisji kontyngentowych określi rozporządzenie Ministra Aprowizacji.

Art.  3. 2

Wytwórcy rolni obowiązani są dostarczyć przypadający na nich, w myśl art. 1-go, kontyngent w następujących terminach prekluzyjnych:

a)
do 15 września 1920 r. winno być dostarczone najmniej 25°/0 kontyngentu,
b)
do 1-go stycznia 1921 roku winno być dostarczone następne 25% kontyngentu,
c)
do 1 kwietnia 1921 roku winna być dostarczona reszta kontyngentu.

Na każdy z powyższych okresów ustali Ministerstwo Aprowizacji w porozumieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Dóbr Państwowych oraz Ministerstwem Skarbu, po wysłuchaniu opinji państwowej rady aprowizacyjnej, ceny na odstawiane ziemiopłody.

Wytwórcy rolni, którzy w pewnym okresie dostarczą ziemiopłody w ilości większej, niż byli obowiązani, otrzymają w razie podwyższenia cen w następnych okresach odpowiednią dopłatą; obniżenie zaś cen w następnych okresach nie pociągnie za sobą zwrotu pobranej przez wytwórcą nadwyżki.

Wytwórcom rolnym zaś, którzy w terminie nie dostarczą przepisanych ilości kontyngentu, obrachowana będzie należność za opóźnione w dostawie zboże podług cen najniższych, jakie do chwili dokonania dostawy były w roku gospodarczym 1920/21 ustanowione, prócz tego ulegną karze przewidzianej art. 6 niniejszej ustawy.

Ściąganie od opornych wyznaczonego kontyngentu odbywa się na ich koszt przy pomocy policji państwowej w obecności czynników gminnych, a w razie koniecznej potrzeby i siły zbrojnej.

W razie koniecznej potrzeby Rząd jest upoważniony do poczynienia w poszczególnych powiatach zarządzeń, przesuwających terminy i ilości dostarczyć się mających kontyngentów.

Wytwórcy rolni mają prawo wolnej dyspozycji nadwyżką zbóż kłosowych jedynie w następujących wypadkach: nadwyżką żyta i pszenicy, jeżeli cały kontyngent odstawili żytem i pszenicą, nadwyżką zaś jęczmienia i owsa, jeżeli cały kontyngent odstawili zbożem kłosowem.

Art.  4.

Prawo skupu i przechowywania ziemiopłodów, dostarczanych przez rolników, w myśl art. 1-go, na potrzeby Państwa, przysługuje wyłącznie Ministerstwu Aprowizacji, które wykonywa powyższe czynności za pośrednictwem własnych organów, lub też za pośrednictwem agentur, któremi mają być w pierwszym rzędzie organizacje samorządowe, zrzeszenia rolnicze i spółdzielcze lub w ostateczności firmy prywatne.

Art.  5.

Zezwolenia na wywóz środków żywności poza granice Państwa udzielają właściwe organy państwowe za zgodą Ministra Aprowizacji.

Przewóz wszelkich środków żywności w powiatach nadgranicznych i do powiatów nadgranicznych odbywa się w myśl przepisów, wydanych przez Ministra Aprowizacji.

Art.  6.

Przekroczenie postanowień niniejszej ustawy lub rozporządzeń, na mocy tejże ustawy wydanych, karane będzie aresztem do 6 miesięcy i grzywną do mk. 1.000.000, lub jedną z tych kar. W razie niemożności ściągnięcia grzywny należy zamienić \ą na dodatkowy areszt nie powyżej 3-ch miesięcy,

Usiłowanie i udział będzie karane narówni z dokonaniem.

Obok powyższych kar można orzec konfiskatę towarów, do których przekroczenie się odnosi, bez względu na to, czyją stanowią własność.

Ukaranie wedle tej ustawy nie przesądza ukarania za ten sam czyn, o ile on mieści w sobie znamiona czynu, w innych ustawach karą surowszą zagrożonego.

Do przeprowadzenia postępowania karnego i wydania orzeczeń powołane są władze administracyjne pierwszej instancji, które przed rozstrzygnięciem muszą wysłuchać opinji dwóch delegatów, wyznaczonych przez powiatową komisję aprowizacyjną, względnie w miastach: Warszawie, Łodzi i Lublinie przez odnośne rady miejskie, a w Krakowie i Lwowie przez przyboczne rady aprowizacyjne.

Od orzeczenia władzy administracyjnej pierwszej instancji przysługuje ukaranemu prawo odwołania się do władzy administracyjnej drugiej instancji w ciągu dni 14-tu od dnia doręczenia orzeczenia.

Od orzeczenia władzy administracyjnej 1! instancji" o ile orzeczona kara przewyższa 14 dni aresztu i 10.000 marek grzywny, lub jedną z tych kar, ukaranym przysługuje prawo. odwołania się za pośrednictwem władzy administracyjnej pierwszej instancji do Ministra Aprowizacji w ciągu dni 14 od dnia doręczenia orzeczenia.

Wniesienie rekursu ma moc wstrzymującą wykonanie orzeczenia karnego, aż do prawomocnego rozstrzygnięcia w toku instancji w tym wypadku, jeżeli opinja wyżej wymienionych delegatów lub jednego z nich jest sprzeczna z orzeczeniem władzy administracyjnej i instancji.

Jeśli orzeczoną została kara aresztu, choćby zgodnie z opinją delegatów, to areszt może być wykonany dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Grzywny oraz konfiskaty przypadają na Skarb Państwa.

Art.  7.

Przy Ministerstwie Aprowizacji utrzymuje się nadal, jako stały organ doradczy państwowa rada aprowizacyjna, składająca się z 30 członków, w tem 10 posłów sejmowych, 10 przedstawicieli miast i ośrodków przemysłowych i 10 przedstawicieli zrzeszeń rolniczych. Postów wyznacza Sejm, zaś. resztę członków powołuje Rada Ministrów na wniosek Ministra Aprowizacji. W całej państwowej radzie aprowizacyjnej połowę głosów winni mieć przedstawiciele wytwórców, drugą przedstawiciele spożywców.

Przewodniczącym państwowej rady aprowizacyjnej jest z urzędu Minister Aprowizacji, który ma prawo powoływać na posiedzenia rady rzeczoznawców z głosem doradczyni.

Art.  8.

W powiatach przy staroście, a w miastach przy prezydencie, względnie burmistrzu, w gminach przy wójcie, powołuje się jako organy doradcze komisje aprowizacyjne, wyłonione z odpowiednich organów samorządowych.

Skład oraz zakres działania tych komisji określi osobna instrukcja, którą wyda Minister Aprowizacji w porozumieniu 2 Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Art.  9.

Ustawa niniejsza uzyskuje moc obowiązującą z dniem ogłoszenia a Dzienniku Ustaw.

Art.  10.

W stosunku do ziemiopłodów., pochodzących ze zbiorów przed 1920 r., obowiązują przepisy ustawy z dnia 18 listopada 1919 r.: "O obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919/20" (Dz. Ust. z r. 1919 Nr 89 poz. 485) oraz ustawy z dnia 20 lutego 1920 r. (Dz. Ust. z 1920 r. Nr 19 poz. 94.)

Art.  11.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Aprowizacji w porozumieniu z właściwymi ministrami.

Art.  12.

Ustawa niniejsza nie obowiązuje na obszarach b. dzielnicy pruskiej, dla której wprowadza się sekwestr na pszenicę, żyto, jęczmień, owies, groch i mieszanki, w skład których wchodzi jeden z powyższych ziemiopłodów.

Terminy dostaw na ziemiach b. dzielnicy pruskiej ustalają się na:

dla

I-ej

raty do

15 września 1920 r.

"

II-ej

"

1 stycznia 1921 r.

"

III-ej

"

1 kwietnia 1921 r.

Przepisy wykonawcze oraz wysokość norm dostaw w każdym ze wskazanych powyżej terminów wyda i określi Ministerstwo b. Dzielnicy Pruskiej za zgodą Ministra Aprowizacji.

SPROSTOWANIE.

W № 56 Dziennika Ustaw z dnia 15 lipca 1920 r. poz. 348 w ustawie z d. 9 lipca 1920 r. o aprowizacji na rok gospodarczy 1920/21 w art. 1 ustęp 2 a słowo "ornej", należy zastąpić przez słowo: "obsianej".

1 Art. 1 zmieniony przez art. 1 rozporządzenia z dnia 22 września 1920 r. (Dz.U.20.92.606) zmieniającego nin. ustawę z dniem 29 września 1920 r.
2 Art. 3:

- zmieniony przez art. 2 rozporządzenia z dnia 22 września 1920 r. (Dz.U.20.92.606) zmieniającego nin. ustawę z dniem 29 września 1920 r.

Z dniem 2 października 1920 r. terminy prekluzyjne dostaw kontyngentu zostają przesunięte, a mianowicie:

1) termin 1 stycznia 1921 r., wskazany pod literą b) na dzień 15 października 1920 roku, do którego to dnia winno być dostarczone 50% ogólnego wymiaru kontyngentu;

2) termin 1 kwietnia 1921 r., wskazany pod literą c) na dzień 15 listopada 1920 r., do którego to dnia winno być dostarczone pozostałe 50% kontyngentu.

W razie koniecznej potrzeby mogą władze administracyjne dla celów wojskowych nakładać na poszczególne powiaty obowiązek odstawy przypadającego kontyngentu przed upływem terminów w poprzednim ustępie wskazanych, zgodnie z art. 1 rozporządzenia z dnia 27 września 1920 r. Przesunięcie terminów dostaw kontyngentu, wyznaczonego art. 1 nin. (Dz.U.20.94.620).

Zmiany w prawie

Senat poprawia reformę orzecznictwa lekarskiego w ZUS

Senat zgłosił w środę poprawki do reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Zaproponował, aby w sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe było orzekanie w drugiej instancji przez grupę trzech lekarzy orzeczników. W pozostałych sprawach, zgodnie z ustawą, orzekać będzie jeden. Teraz ustawa wróci do Sejmu.

Grażyna J. Leśniak 10.12.2025
Co się zmieni w podatkach w 2026 roku? Wciąż wiele niewiadomych

Mimo iż do 1 stycznia zostały trzy tygodnie, przedsiębiorcy wciąż nie mają pewności, które zmiany wejdą w życie w nowym roku. Brakuje m.in. rozporządzeń wykonawczych do KSeF i rozporządzenia w sprawie JPK VAT. Część ustaw nadal jest na etapie prac parlamentu lub czeka na podpis prezydenta. Wiadomo już jednak, że nie będzie dużej nowelizacji ustaw o PIT i CIT. W 2026 r. nadal będzie można korzystać na starych zasadach z ulgi mieszkaniowej i IP Box oraz sprzedać bez podatku poleasingowy samochód.

Monika Pogroszewska 10.12.2025
Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.56.348

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Aprowizacja na rok gospodarczy 1920/21.
Data aktu: 09/07/1920
Data ogłoszenia: 15/07/1920
Data wejścia w życie: 15/07/1920