Przymusowy wykup ziemniaków na obszarach b. zaboru rosyjskiego i b. zaboru austrjackiego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA APROWIZACJI I MINISTRA ROLNICTWA I DÓBR PAŃSTWOWYCH
z dnia 27 lutego 1920 r.
w przedmiocie przymusowego wykupu ziemniaków na obszarach b. zaboru rosyjskiego i b. zaboru austrjackiego.

Na mocy art. 1 ustawy z dnia 20 lutego 1920 r. w sprawie zmiany art. 3 ustawy z dnia 18 listopada 1919 r. o obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919/20 (Dziennik Ustaw R. P. z 1920 r. № 19, poz. 94) oraz art. 6 i 9 ustawy z dn. 18 listopada 1919 r. o obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919/20 (Dziennik Ustaw R. P. № 83, poz. 485), zarządza się niniejszem co następuje:
Art.  1.

Wszelkie zapasy ziemniaków znajdujące się u:

1)
producentów, posiadających gospodarstwa powyżej 25 morgów ziemi ornej - po odliczeniu ilości, niezbędnych do pokrycia własnych potrzeb spożywczych i siewnych,
2)
nieproducentów, o ile przewyższają one zapotrzebowanie spożywcze właściciela, oraz współzamieszkałych z nim członków rodziny i domowników, licząc po 2 ctr. mtr. na osobę,
3)
handlujących, jeżeli przekraczają 10 ctr. mtr.

podlegają przymusowemu wykupowi.

Przymusowemu wykupowi podlegają również wszelkie ilości ziemniaków, sprzedane przez producentów, nieproducentów lub handlujących przed dniem ogłoszenia niniejszego rozporządzenia, a nie dostarczone do tegoż dnia nabywcom.

Art.  2.

Wszyscy producenci, posiadający więcej niż 25 morgów ziemi ornej, winni najdalej do dnia 20 - go marca 1920 roku nadesłać do odnośnego Starostwa opatrzoną własnoręcznym podpisem deklarację, wykazującą ogólna ilość posiadanych ziemniaków, jak również przypuszczalny rozchód tychże na pokrycie niezbędnych własnych potrzeb spożywczych i siewnych. Wszyscy nieproducenci, posiadający zapasy ziemniaków w ilościach, przekraczających 2 ctr. mtr. na współzamieszkałego członka rodziny i domownika, jakoteż wszyscy handlujący, posiadający więcej, niż 10 ctr. mtr. ziemniaków, winni również najdalej do dnia 20 - go marca 1920 r. złożyć w odnośnem Starostwie, względnie u Komisarza Ministerstwa Aprowizacji przy Magistracie odnośnego miasta, opatrzoną własnoręcznym podpisem deklarację, wykazującą ogólną ilość posiadanych ziemniaków.

Art.  3.

Do zakupu ziemniaków, podlegających w myśl art. 1 niniejszego rozporządzenia przymusowemu wykupowi, uprawniony jest Państwowy Urząd Ziemniaczany oraz instytucie lub osoby, posiadające zezwolenie Ministerstwa Aprowizacji na uskutecznienie zakupu.

Starostom przysługuje prawo zezwalania na zakup ziemniaków w ilościach, nieprzekraczających 100 ctr. mtr., tylko w obrębie własnego powiatu.

Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych, względnie instytucje lub osoby przez Ministerstwo to upoważnione, mogą nabywać ziemniaki, winny jednakże zawiadamiać o dokonanych zakupach Ministerstwo Aprowizacji, oraz odnośnych Starostów.

Art.  4.

Przewóz ziemniaków kolejami i statkami odbywać się może po upływie dni 14 od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia jedynie na podstawie listów przewozowych lub certyfikatów, wystawionych na zlecenie Ministerstwa Aprowizacji lub Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych, o ile tyczy się to sadzeniaków, przez Państwowy Urząd Ziemniaczany, a poświadczonych przez Starostę powiatu, z którego wywóz ma nastąpić.

Przewóz ziemniaków furmankami jest wolny, to zn. nie wymaga żadnych zaświadczeń.

Art.  5.

Prawo magazynowania ziemniaków przysługuje:

1)
Państwowemu Urzędowi Ziemniaczanemu;
2)
instytucjom lub osobom, które otrzymały od Ministerstwa Aprowizacji lub od Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych zezwolenie na zakup;
3)
handlującym w ilościach, nieprzekraczających 10 ctr. mtr., względnie w ilościach większych w razie uzyskania odpowiedniej koncesji od miejscowego Starosty lub od Komisarza Ministerstwa Aprowizacji przy magistracie odnośnego miasta.
Art.  6.

Ceny na ziemniaki, podlegające w myśl art. 1 niniejszego rozporządzenia przymusowemu wykupowi, tak od producentów, jak od handlujących i nieproducentów, ustanawia się w sposób następujący:

a)
w powiatach: Kaliskim, Kolskim, Konińskim, Kutnowskim, Łęczyckim, Nieszawskim, Płockim, Słupeckim, Tureckim i Włocławskim

Mk. 45 za 100 klg loco miejsce zmagazynowania,

b)
w powiatach: Błońskim, Brzezińskim, Buskim, Ciechanowskim, Częstochowskim, Gostynińskim, Grójeckim, Iłżeckim, Jędrzejowskim, Krasnostawskim, Lipnowskim, Łaskim, Lubartowskim, Lubelskim, Łowickim, Łódzkim, Miechowskim, Mińsko-Mazowieckim, Mławskim, Opatowskim, Opoczyńskim, Ostrowskim, Pińczowskim, Piotrkowskim, Płońskim, Puławskim, Radomskim, Radomskowskim, Radzymińskim, Rawskim, Rypińskim, Sandomierskim, Sieradzkim, Sierpeckim, Sochaczewskim, Skierniewickim, Warszawskim, Wieluńskim i Włoszczowskim

Mk. 65 za 100 klg. loco miejsce zmagazynowania,

c)
w powiatach: Augustowskim, Będzińskim, Bielskim, Białostockim, Bialskim, Biłgorajskim, Chełmskim, Garwolińskim, Hrubieszowskim, Janowskim, Kieleckim, Kolneńskim, Koneckim, Konstanty-nowskim, Kozienickim, Łomżyńskim, Łukowskim, Makowskim, Olkuskim, Ostrołęckim, Przasnyskim, Pułtuskim, Radzyńskim, Sejneńskim, Sokołowskim, Siedleckim, Sokolskim, Suwalskim, Szczuczyńskim, Tomaszowskim, Węgrowskim, Włodawskim, Wysoko-Mazowieckim, Zamojskim, oraz we wszystkich powiatach Małopolski

Mk. 90 za 100 klg. loro miejsce zmagazynowania.

Za sadzeniaki, zakwalifikowane przez Sekcję Nasienną Centralnego Towarzystwa Rolniczego, w Małopolsce zaś przez Komisję Nasienną Małopolskiego Tow. Rolniczego w Krakowie, względnie Towarzystwa Gospodarczego we Lwowie, pobierać wolno ceny wyższe o 30% od cen powyżej wskazanych.

Sprzedawców obowiązuje dostawa ziemniaków do miejsc odbioru wskazanych przez odnośnych Starostów.

Za dostawę ziemniaków do miejsc odbioru sprzedawcy uprawnieni są do pobierania wynagrodzenia w wysokości marki jednej od 1 - go ctr. mtr. i 1 - go klm.

Art.  7.

Rozporządzenie niniejsze uchyla rozporządzenie Ministerstwa Aprowizacji z dnia 12 sierpnia 1919 r. w sprawie wprowadzenia wolnego handlu ziemniakami (Monitor Polski z dnia 13 sierpnia 1919 roku № 181).

Wywóz ziemniaków poza granice Państwa, jak i do obszarów, podległych Komisarzowi Generalnemu dla Ziem Wschodnich, jest wzbroniony.

Zezwolenia na wywóz ziemniaków poza granice Państwa mogą być w drodze wyjątku uzyskane w Państwowej Komisji Wywozu i Przywozu za zgodą Ministerstwa Aprowizacji.

Zezwolenia na wywóz do Ziem podległych Komisarzowi Generalnemu dla Ziem Wschodnich wydaje Ministerstwo Aprowizacji.

Art.  8.

Winni niestosowania się do rozporządzenia niniejszego podlegają karom, przewidzianym w art. 10 ustawy z dnia 18 listopada 1919 roku o obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919/20 (Dziennik Ustaw R. P. r. 1919 № 89, poz. 485).

Art.  9.

Rozporządzenie niniejsze uzyskuje moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw R. P.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.20.108

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przymusowy wykup ziemniaków na obszarach b. zaboru rosyjskiego i b. zaboru austrjackiego.
Data aktu: 27/02/1920
Data ogłoszenia: 04/03/1920
Data wejścia w życie: 04/03/1920