Przymusowy wykup: bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki, prosa i przetworów tych ziemiopłodów.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA APROWIZACJI I MINISTRA ROLNICTWA I DÓBR PAŃSTWOWYCH
z dnia 9 lutego 1920 r.
w przedmiocie przymusowego wykupu: bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki, prosa i przetworów tych ziemiopłodów. *

Na zasadzie art. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 1920 roku w sprawie zmiany art. 3 ustawy z dnia 18 listopada 1919 roku "O obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919/20" (Dz. Ustaw R. P. № 6, poz. 40) i art. 4, 9 i 10 ustawy 1 dnia 18 listopada 1919 r. (Dz. Ustaw R. P. № 89, poz. 485) zarządza się co następuje:
Art.  1. 1

Wszelkie nadwyżki bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki i prosa, które pozostaną u producentów, posiadających gospodarstwa powyżej 40 - tu morgów ziemi ornej, po zaspokojeniu niezbędnych własnych potrzeb spożywczych, gospodarczych i siewnych, podlegają przymusowemu wykupowi przez Państwo po cenach, wskazanych w art. A niniejszego rozporządzenia, i winny być w tym celu dostarczone przez producenta do magazynów państwowych najpóźniej do dnia 1 kwietnia 1920 r., lub wcześniej stosownie do oznaczonego przez odnośne władze terminu.

Dostarczeniu przez producentów podlegają również nadwyżki wymienionych ziemiopłodów, sprzedane, względnie zakontraktowane, przed ogłoszeniem niniejszego rozporządzenia, osobom trzecim o ile nie zostały jeszcze nabywcom dostarczone, lub też przez nich zabrane.

Przymusowemu wykupowi podlegają również: bobik, fasola, groch, peluszka, gryka i proso, a także przetwory tych ziemiopłodów, znajdujące się w ilościach ponad 5 ctr. metr. u handlujących, którzy nie zostali do tego upoważnieni przez Ministerstwo Aprowizacji, na przedstawienie miejscowych Komisji Aprowizacyjnych i u wszystkich nieproducentów i producentów zamieszkałych w miastach, o ile ilość ich przekracza 50 klg. na osobą. Owe nadwyżki ziemiopłodów winny być do dnia 1 kwietnia 1920 roku dostarczone do magazynów państwowych.

Art.  2. 2

Wytwórcy rolni, posiadający gospodarstwa o obszarze powyżej 40 - tu morgów ziemi ornej, winni do dnia 1 kwietnia 1920 roku nadesłać do Starostwa opatrzoną własnoręcznym podpisem deklarację według określonego szematu, wskazującą ilość wszystkich posiadanych ziemiopłodów i przypuszczalnie ich rozchód na pokrycie niezbędnych własnych potrzeb spożywczych, gospodarczych i siewnych, oraz ewentualną nadwyżkę posiadanego bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki i prosa.

Deklaracja ta winna zawierać dane, jakie ilości ziemiopłodów, podlegających przymusowemu wykupowi na mocy niniejszego rozporządzenia, zostały przez producentów dostarczone osobom trzecim, lub zostały przez nie zakontraktowane, z wymienieniem imienia, nazwiska, adresu nabywcy i terminu dostawy. Dotyczy się to również zakwalifikowanych i zakontraktowanych ziemiopłodów do siewu.

Wszyscy handlujący, którzy posiadają więcej niż 5 cent. metr. wymienionych w art. 1 niniejszego rozporządzenia ziemiopłodów lub ich przetworów, a nie zostali do tego upoważnieni przez Ministerstwo Aprowizacji na przedstawienie miejscowych Komisji Aprowizacyjnych, a także wszyscy nie-producenci i producenci zamieszkali w miastach, o ile ilość posiadanych przez nich ziemiopłodów, podlegających przymusowemu wykupowi na mocy niniejszego rozporządzenia, lub przetworów z nich przekracza ilość 50 klg. na osobę, winni do dnia 1 kwietnia 1920 roku złożyć do Starostwa opatrzoną własnoręcznym podpisem, według określonego szematu, deklarację wskazującą ilość i rodzaj posiadanych ziemiopłodów lub ich przetworów.

Art.  3.

Starosta winien w miarę napływu od producentów deklaracji o posiadanych ziemiopłodach zwoływać posiedzenia Komisji Kontygentowych, w celu rozpatrzenia nadsyłanych deklaracji i ustalenia ilości podlegających dostawie ziemiopłodów.

Producenci, którzy przedstawią dowody o zakwalifikowaniu do siewu przez odpowiednie instytucje (na ziemiach b. zaboru rosyjskiego Sekcja nasienna C. T. R., w Małopolsce Komisje nasienne przy Małopolskiem Towarzystwie Rolniczem w Krakowie i Lwowie) posiadanych przez nich ziemiopłodów, lub o zakontraktowaniu ziemiopłodów przez osoby lub instytucje, upoważnione do skupu ziemiopłodów do siewu przez Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych, a na terenie Małopolski przez Inspektoraty Okręgowe pomocy rolnej w Krakowie i Lwowie, zwolnieni są od dostawy takiejże ilości ziemiopłodów, winni jednak do dnia 1 czerwca przestawić Starostwu dowody o ich właściwern zużytkowaniu.

Starosta, żądając od producentów na podstawie art. 1 niniejszego rozporządzenia dostawy ziemiopłodów, winien ich zawiadomić na dwa tygodnie przed terminem dostawy.

Art.  4.

Za podlegające przymusowemu wykupowi na podstawie niniejszego rozporządzenia ziemiopłody płacone będą właścicielom następujące ceny:

za 100 klg. grochu, gryki 600 Mk.

za 100 klg. fasoli 900 Mk.

za 100 klg. prosa 525 Mk.

za 100 klg. bobiku 435 Mk.

za 100 klg. peluszki 400 Mk. loco magazyn

Urzędu Zbożowego lub wagon stacja kolejowa.

Ceny powyższe odnoszą się do ziemiopłodów doborowej jakości, nie zawierających więcej niż 3% zanieczyszczenia.

Przy wyższym procencie zanieczyszczenia i gorszym gatunku cena ulegnie odpowiedniej zniżce.

Na przetwory ziemiopłodów, wyszczególnionych w art. 1 niniejszego rozporządzenia, Urząd Zbożowy określi ceny na podstawie wymienionych w niniejszym art. cen na ziemiopłody. Ceny na przetwory ziemiopłodów znajdować się będą na miejscu widocznem we wszystkich magazynach agentur Urzędu Zbożowego.

Art.  5.

Przewóz bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki i prosa, a także przetworów tych ziemiopłodów w ilości ponad 1 klg. kolejami i statkami odbywać się może jedynie za każdorazowem zaświadczeniem Starostwa, że ziemiopłody te lub ich przetwory przymusowemu wykupowi nie podlegają.

Art.  6.

Winni przekroczenia przepisów, zawartych w niniejszem rozporządzeniu, podlegają karom, przewidzianym w art. 10 ustawy z dnia 18 listopada 1919 r. "o obrocie ziemiopłodami w roku Gospodarczym 1919/1920" (Dz. Ustaw Rzpltej P. № 89, poz. 485).

Art.  7.

Rozporządzenie niniejsze staje się prawomocne z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

* Niniejsze rozporządzenie utrzymuje swą moc obowiązującą, z tem, że zarządzenia zawarte w powyższym rozporządzeniu, a dotyczące producentów posiadających gospodarstwa o obszarze powyżej 40 morgów ziemi ornej, stosować się mają również do producentów, posiadających gospodarstwa o obszarze 25 do 40 mórg ziemi ornej, przyczem termin złożenia przez ostatnich deklaracji, przewidzianych art. 2 powyższych rozporządzeń, ustalony zostaje na dzień 1 kwietnia 1920 roku, a ostateczny termin dostawy ziemiopłodów, przewidziany art. 1 tychże rozporządzeń - na dzień 20 kwietnia 1920 roku, zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1920 r. (Dz.U.20.23.135) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 marca 1920 r.
1 Art. 1 zmieniony przez obwieszczenie z dnia 13 marca 1920 r. (Dz.U.20.23.142).
2 Art. 2 zmieniony przez obwieszczenie z dnia 13 marca 1920 r. (Dz.U.20.23.142).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.18.89

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przymusowy wykup: bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki, prosa i przetworów tych ziemiopłodów.
Data aktu: 09/02/1920
Data ogłoszenia: 29/02/1920
Data wejścia w życie: 29/02/1920