Wymiana not, dotyczących układu polsko-niemieckiego w przedmiocie wymiaru sprawiedliwości.

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE.
z dnia 20 września 1920 r.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych podaje niniejszem do wiadomości, że w dniu 30 września b. r. wystosował Wyższy Tajny Radca Sprawiedliwości, Dr. Crusen, pełnomocnik niemiecki w sprawie układów polsko-niemieckich o przejęciu wymiaru sprawiedliwości do polskich pełnomocników Pod-Sekretarza Stanu p. Seydy i Szefa Departamentu p. Prądzyńskiego notą, zawierającą interpretację pewnych postanowień podpisanego d. 20 września b. r. w Poznaniu polsko-niemieckiego Układu w przedmiocie przejęcia wymiaru sprawiedliwości. Treść wspomnianej noty została przez pełnomocników polskich przyjętą do wiadomości z zaznaczeniem zgody Rządu Polskiego na proponowaną interpretację, o czem oficjalnie zawiadomiony został pełnomocnik niemiecki notą z d. 23 października b. r. Tenor wymienionych not załącza się.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  1

(Przekład).

NIEMIECKI PEŁNOMOCNIK

dla zawarcia układu pomiędzy Rzeszą Niemiecką i Rzeczpospolitą Polską w przedmiocie przejęcia wymiaru sprawiedliwości.

Berlin W. 8. d. 30 września 1920.

Wielce Szanowny Panie Podsekretarzu Stanu!

Wielce Szanowny Panie Szefie Departamentu!

Nawiązując do uskutecznionego w dniu 20 września b. r. podpisania niemiecko-polskiego układu w przedmiocie przejęcia wymiaru sprawiedliwości, mam zaszczyt oznajmić Panom w imieniu Niemieckiego Rządu co następuje:

1)
Rząd Rzeszy Niemieckiej jest zgodny z Rządem Rzeczypospolitej Polskiej w tem, że jako "właściwość wyłączną" po myśli § 4, ustępu 2 artykułu 1 powołanego układu, rozumie się tylko właściwość rzeczową.
2)
Rząd Rzeszy Niemieckiej jest także zgodny z Rządem Rzeczypospolitej Polskiej w tem, iż wraz z przewidzianą w § 9 ustępie 2 artykułu 3 układu zmianą w nadzorze państwowym nad fideikomisem, przechodzi także prawo do przeprowadzenia zmian prawa materjalnego, w stosunku do tychże fideikomisów, atoli z zastrzeżeniem praw obu Rządów do wydania lub wzajemnego ułożenia przed lub przy zawarciu układu o zmianie nadzoru państwowego, osobnych przepisów w przedmiocie rozdzielenia majątku fideikomisowego.
3)
Obie strony układające się są zgodne w tem, że wymienione na wstępie § 8 artykułu 2 układu ograniczenie, wyklucza zastosowanie postanowienia jedynie w odniesieniu do tych skazanych, przeciw którym postępowanie karne zawisło dopiero po chwili przejścia wymiaru sprawiedliwości. Postanowienie winno być zresztą stosowane-zgodnie z dotychczasową praktyką-także w odniesieniu do tych. skazanych, którzy w chwili przejęcia wymiaru sprawiedliwości byli już prawomocnie skazani.
4)
Rząd Rzeszy Niemieckiej suponuje zgodę Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, odnosząc postanowienie § 4 artykułu 4 układu, na czas aż do przejścia wymiaru sprawiedliwości, tylko do oświadczeń tych osób, które przebywały w czasie, w którym dane oświadczenie miało być złożone, nie tylko po drugiej stronie [późniejszej granicy, ale zarazem po drugiej stronie linji bojowej lub demarkacyjnej.

Pozwalam sobie najuprzejmiej prosić o możliwie spieszne potwierdzenie odbioru tej noty, oraz o wyrażenie zgody Panów z zapatrywaniem w nocie wyrażonem.

Proszę przyjąć, Panie Podsekretarzu Stanu i Panie Szefie Departamentu, zapewnienia mego wysokiego szacunku.

Wyższy Tajny Radca Sprawiedliwości.

Do Polskich Pełnomocników dla zawarcia układu pomiędzy Rzeszą Niemiecką i Rzecząpospolitą Polską w przedmiocie przejęcia wymiaru sprawiedliwości, Pana Podsekretarza Stanu Dr. Seydy i Pana Szefa Departamentu Dr. Prądzyńskiego w Poznaniu.

ZAŁĄCZNIK  2

Ministerstwo byłej dzielnicy

pruskiej, departament sprawiedliwości.

Poznań, dnia 23 października 1920 r.

Liczb. dz. 4 Ib 31751/20.

Pełnomocnicy Polscy dla zawarcia

układu polsko-niemieckiego

w przedmiocie przejęcia wymiaru sprawiedliwości.

Wielce Szanowny Panie Wyższy Tajny Radco Sprawiedliwości!

Potwierdzamy jak najuprzejmiej odbiór noty Jaśnie Wielmożnego Pana z dnia 30 września 1920 - I 19304a - przesłanej nam razem z pismem p. Niemieckiego Generalnego Konsula w Poznaniu z dnia 22 października 1920 i mamy zaszczyt donieść, że przyjmujemy z zadowoleniem do wiadomości, że Rząd Niemiecki zgodził się na interpretacją umowy, wyłuszczoną w punkcie 1 i 2 noty, a oświadczamy zgodą Rządu Polskiego co do interpretacji nadanej umowie przez Rząd Niemiecki w kwestjach wyłuszczonych w punkcie 3 i 4 noty.

Zechciej Pan, Panie Wyższy Tajny Radco Sprawiedliwości, przyjąć wyrazy naszego wysokiego poważania.

Do

Niemieckiego Pełnomocnika dla zawarcia układu polsko-niemieckiego w przedmiocie przyjęcia wymiaru sprawiedliwości P. Wyższego Tajnego Radcy Sprawiedliwości

Zmiany w prawie

Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Przekształcanie umów B2B dołoży pracy sądom

Resort pracy nie podjął nawet próby oszacowania, jak reklasyfikacja umów cywilnoprawnych i B2B na umowy o pracę wpłynie na obciążenie sądów pracy i długość postępowań sądowych. Tymczasem eksperci wyliczyli, że w wariancie skrajnym, zakładającym 150 tys. nowych spraw rocznie, skala powstałych zaległości rośnie do ponad 31 miesięcy dodatkowej pracy lub koniecznego zwiększenia zasobów sądów o 259 proc. Sprawa jest o tyle ważna, że na podobnym etapie prac są dwa projekty ustaw, które – jak twierdzą prawnicy – mogą zwiększyć obciążenie sądów.

Grażyna J. Leśniak 25.11.2025
MZ znosi limit tzw. nadwykonań świadczeń udzielanych osobom do 18. roku życia - projekt przyjęty przez rząd

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym - poinformował w środę rzecznik rządu Adam Szłapka. Przygotowana przez resort zdrowia propozycja zakłada, że Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł w 2025 r. otrzymać dodatkowo około 3,6 mld zł z Funduszu Medycznego. MZ chce również, by programy inwestycyjne dla projektów strategicznych były zatwierdzane przez ministra zdrowia, a nie jak dotychczas, ustanawiane przez Radę Ministrów. Zamierza też umożliwić dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez gminy w całości ze środków Funduszu Medycznego.

Grażyna J. Leśniak 19.11.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.120.796

Rodzaj: Oświadczenie rządowe
Tytuł: Wymiana not, dotyczących układu polsko-niemieckiego w przedmiocie wymiaru sprawiedliwości.
Data aktu: 20/09/1920
Data ogłoszenia: 31/12/1920
Data wejścia w życie: 15/01/1921