Wykonanie rozporządzenia Rady Obrony Państwa o ustanowieniu "Krzyża Walecznych".

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH
z dnia 30 września 1920 r.
w przedmiocie wykonania rozporządzenia Rady Obrony Państwa o ustanawianiu "Krzyża Walecznych".

Na podstawie art. 10 rozporządzenia Rady Obrony Państwa o ustanowieniu "Krzyża Walecznych" (Dz. Ust. R. P. z 1920 r. № 87 poz. 572) zarządzam co następuje:
§  1.
"Krzyżem Walecznych" nagradzać można czyny męstwa i odwagi, dokonane w boju przez oficerów i szeregowych:
a)
po ogłoszeniu niniejszego rozporządzenia;
b)
w czasie od dn. I listopada 3918 r. do dnia ogłoszenia niniejszych przepisów.

Nagradzanie czynów, dokonanych po ogłoszeniu niniejszego rozporządzenia.

§  2.
W myśl art. 5 rozporządzenia Rady Obrony Państwa a na mocy rozkazu Naczelnego Wodza prawo nadawania "Krzyża Walecznych", aż do odwołania udziela się:
a)
w stosunku do oficerów -... dowódcom armji i wyższym dowódcom;
b)
w stosunku do szeregowych - dowódcom dywizji, brygad jazdy, brygad rezerwowych piechoty, dowódcom grup taktycznych sformowanych czasowo na prawach dywizji, oraz. wyższym dowódcom.

Nadanie "Krzyża Walecznych", przez dowódców upoważnionych, w myśl niniejszego paragrafu, uważa się za warunkowe, aż do zatwierdzenia przez Wodza Naczelnego.

§  3.
Do stawiania wniosków o odznaczenie "Krzyżem Walecznych", uprawniony jest:
a)
w stosunku do oficerów-oficer, bezpośrednio przełożony w czasie spełnienia czynu, zakwalifikowanego do nagrodzenia,
b)
w stosunku do szeregowych - dowódca kompanji lub oddziału równorzędnego, względnie dowódca równorzędnego plutonu lub oddziału równorzędnego, o ile jest oficerem.
§  4.
Do stawiania wniosków w myśl § 3 uprawniony jest również oficer, nie będący przełożonym szeregowego lub oficera przedstawionego do odznaczenia, o ile był świadkiem dokonanego czynu. W tym wypadku wniosek powinien być podpisany przez drugiego naocznego świadka bez różnicy stopnia wojskowego.
§  5.
Wnioski, sporządzone według załączonego wzoru, oficer stawiający wniosek, przesyła przez dowództwo macierzystej kompanji i bataljonu lub oddziału równorzędnego do dowództwa macierzystego pułku, które-przesyła wnioski z osobną dla każdej akcji bojowej drogą służbową, do dowództwa uprawnionego w myśl § 2, celem warunkowego nadania "Krzyża Walecznych".
§  6.
Wszyscy przełożeni obowiązani są do wyczerpującego zaopinjowania wniosków i jaknajszybszego ich załatwiania.
§  7.
Dowództwo, uprawnione w myśl § 2, ogłasza nazwiska odznaczonych w rozkazie dziennym i wystawia odznaczonemu legitymacją według następującego wzoru:

___________________________________________________________________________

DOWÓDZTWO N. N. № legitymacji ..........

LEGITYMACJA.

................................ N. N. ............................................................................................................

oddział ................................................................ ma prawo do noszenia "Krzyża Walecznych"

z (........................................................................................................), nadanego mu rozkazem

№ ............................................. D-wa...........................................................................................

z dn. .................................................... za .................................................... (krótkie oznaczenie

czynu nagrodzonego) ...................................................................................................................

Podpis Dowódcy .........................................

Zatwierdzenie nadania nastąpiło Dekretem Naczelnego Wodza № ............................................

ogłoszonego w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia ....................

Podpis .........................................

___________________________________________________________________________

§  8.
Przy stawianiu wniosków i nadawaniu Krzyża po raz drugi, trzeci i czwarty, obowiązują analogiczne przepisy, z tem, że każdorazowo należy wystawiać nową legitymacją, odbierając lub innym sposobem unieważniając poprzednią.
§  9.
W wyjątkowych wypadkach, gdy natychmiastowe odznaczenie na polu walki dla dobrego przykładu jest wskazane, oficer, uprawniony dostawienia wniosku, może uczynić to telegraficznie lub telefonicznie i następnie złożyć wniosek na piśmie.
§  10.
Celem uskutecznienia formalności, potrzebnych do zatwierdzenia nadania "Krzyża Walecznych" przez Wodza Naczelnego, dowództwo dywizji lub dowództwo armji przesyła po uskutecznionej akcji w całości wykazy według załączonego wzoru wprost do Adjutantury Generalnej Naczelnego Wodza. Do tych wykazów należy załączyć odpowiednie wnioski.
§  11.
Po zatwierdzeniu Nadania Krzyża przez Wodza Naczelnego Adjutantura Generalna Wodza Naczelnego przesyła dekret zatwierdzający wraz z wnioskami celem ogłoszenia do Ministerstwa Spraw Wojskowych. Wnioski, dotyczące szeregowych i oficerów mających przydział pułkowy, przesyła się na przechowanie do właściwego oddziału zapasowego.

Wnioski, dotyczące oficerów, zatrzymuje się w ministerstwie Spraw Woskowych.

§  12.
Gdzie stosunki bojowe na to pozwolą, należy przy nadawaniu odznaczenia zachować odpowiedni ceremonjał.

Przy nadawaniu Krzyża należy posługiwać się następującą formułą: "Poruczniku (kapralu) NN, w nagrodę za męstwo, okazane w walce z nieprzyjacielem w obronie Ojczyzny (.data i miejsce czynu..) - Wódz Naczelny nadaje Ci "Krzyż Walecznych" (po raz drugi, trzeci, czwarty).

§  13.
Nadanie Krzyża osobie, przeciwko której wytoczono dochodzenie sądowe, może mieć "miejsce tylko w drodze wyjątku na uzasadniony wniosek przełożonego dowództwa i z zezwolenia Naczelnego Wodza.

Nagradzanie czynów, dokonanych po 1 listopada 1918 r.

§  14.
Przy stawianiu wniosków o nagradzanie czynów, dokonanych przed ogłoszeniem tego rozporządzenia lecz po 1 listopada 1918 r. obowiązują analogiczne przepisy, zawarte w artykułach poprzednich.
§  15.
Prawo do nadawania "Krzyża Walecznych" mają dowódcy, wymienieni w § 2 oraz Naczelne Dowództwo.

Nadanie Krzyża uważać należy za warunkowe, aż do zatwierdzenia przez Wodza Naczelnego.

§  16.
Wniosek o nadanie "Krzyża Walecznych" powinien być podpisany, prócz wnioskodawcy, przez dwóch naocznych świadków czynu bez różnicy stopnia wojskowego.

Gdy wnioskodawca nie może uzyskać podpisów dwóch naocznych świadków, nadanie Krzyża może nastąpić jedynie po zasięgnięciu opinji:

a)
o ile chodzi o czyny dokonane w czasie istnienia dywizji i armji - tych dowódców kategorj:, wymienionych w § 2, którzy sprawowali komendo; w chwili spełnienia czynu;
b)
o ile chodzi o czyny, dokonane w czasie, w którym armje i dywizje jeszcze nie istniały - ówczesnych dowódców grup taktycznych dla szeregowych, a dowódców grup operacyjnych dla oficerów.
§  17.
Pod wzglądem przesyłania wykazów do Adjutantury Generalnej Wodza Naczelnego obowiązują analogicznie przepisy § 10.

Przepisy ogólne.

§  18.
Czynu bojowego służącego za podstawą wniosku o odznaczenie Orderem "Virtuti Militari", lub nagrodzonego już tym Orderem, nie można nagradzać "Krzyżem Walecznych".
§  19.
Dowództwa arniji zarządzą we własnym zakresie działania perjodyczne, szczególnie po ukończeniu większych akcji bojowych, składanie wykazów co do ilości Krzyżów nadawanych przez poszczególne podległe dowództwa dywizji celem kontroli, czy nie zachodzą zbyt wielkie różnice w ilości odznaczonych oficerów i szeregowych, przy uwzględnieniu udziału i sukcesu każdej dywizji we właściwej akcji.

Tam, gdzie w liczbie odznaczonych zachodzą nieuzasadnione różnice, dowództwo armji zarządza odpowiednie kroki celem jednolitego oceniania czynów przez podwładne dowództwa.

§  20.
Naczelne Dowództwo celem analogicznej kontroli zarządza składanie odpowiednich wykazów przez dowództwa armji w miarę uznania.
§  21.
Wszystkie dowództwa obowiązane są prowadzić ścisłą i szczegółową ewidencją wszystkich osób odznaczonych "Krzyżem Walecznych".
§  22.
Każde dowództwo armji po przygotowaniu zapasu krzyżów otrzymuje odpowiednio do liczby w skład tej armji wchodzących dywizji piechoty, brygad jazdy, rezerwowych brygad piechoty, oraz grup taktycznych zastosowaną ilość krzyżów oraz blankietów, wniosków i legitymacji, które dzieli odpowiednio do stanu bojowego między poszczególne dywizje dowództwa równorzędne, pozostawiając przy dowództwie armji odpowiedni zapas celem rozdziału pomiędzy nowe jednostki.
§  23.
W razie wyczerpania zapasu krzyżów należy przesiać zapotrzebowanie do Naczelnego Dowództwa, używając w tym celu załączonego wzoru.
§  24.
Nadawanie "Krzyża Walecznych" rozpoczyna się niezwłocznie po ogłoszeniu niniejszego rozporządzenia.

Wzór Nr 1. - 3.

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

Zmiany w prawie

Senat poprawia reformę orzecznictwa lekarskiego w ZUS

Senat zgłosił w środę poprawki do reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Zaproponował, aby w sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe było orzekanie w drugiej instancji przez grupę trzech lekarzy orzeczników. W pozostałych sprawach, zgodnie z ustawą, orzekać będzie jeden. Teraz ustawa wróci do Sejmu.

Grażyna J. Leśniak 10.12.2025
Co się zmieni w podatkach w 2026 roku? Wciąż wiele niewiadomych

Mimo iż do 1 stycznia zostały trzy tygodnie, przedsiębiorcy wciąż nie mają pewności, które zmiany wejdą w życie w nowym roku. Brakuje m.in. rozporządzeń wykonawczych do KSeF i rozporządzenia w sprawie JPK VAT. Część ustaw nadal jest na etapie prac parlamentu lub czeka na podpis prezydenta. Wiadomo już jednak, że nie będzie dużej nowelizacji ustaw o PIT i CIT. W 2026 r. nadal będzie można korzystać na starych zasadach z ulgi mieszkaniowej i IP Box oraz sprzedać bez podatku poleasingowy samochód.

Monika Pogroszewska 10.12.2025
Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.119.790

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie rozporządzenia Rady Obrony Państwa o ustanowieniu "Krzyża Walecznych".
Data aktu: 30/09/1920
Data ogłoszenia: 31/12/1920
Data wejścia w życie: 31/12/1920