Nadzór sanitarno-weterynaryjny na linji kordonu, ustanowionego przez Ministerstwo Spraw Wojskowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ROLNICTWA I DÓBR PAŃSTWOWYCH I MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH
z dnia 26 listopada 1920 r.
w przedmiocie nadzoru sanitarno-weterynaryjnego na linji kordonu, ustanowionego przez Ministerstwo Spraw Wojskowych.

Na podstawie art. 1099 i 1126 - 1148 Ust. Lek. (Zb. Praw ros. tom XIII), ustawy b. państwa austr. z dn. 29 lutego 1880 r. (Dz. Ust. P. № 37) oraz art. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 1920 r. w przedmiocie walki z księgosuszem (Dz. Ust. R. P. z 1920 r. № 94 poz. 621) jako też w uzupełnieniu rozporządzenia naszego z dnia 29 września 1920 r. w tym samym przedmiocie (Dz. Ust. R. P. z 1920 r. № 94 poz. 623) zarządzamy co następuje:
Art.  1.

Oprócz kordonu weterynaryjnego ochronnego, ustanowionego w rozporządzeniu naszem z dnia 29 września 1920 r. (Dz. Ust. R. P. № 94 poz. 623) podlega wykorzystaniu do celów walki z księgosuszem kordon Ministerstwa Spraw Wojskowych, przebiegający od południa linję rzeki Strypy, Zborów, Płuchów, Złoczów, Poczapy, Białykamień, Busk, linją Bugu do Brześcia Litewskiego (włącznie), wzdłuż toru kolejowego do Czeremchy i dalej wzdłuż linji kolejowej do Narewki Małej, następnie do przecięcia się z rzeką Narwią pod miejscowością Siemieniówką, stąd przez miejscowość Cisówka, Nowosady do Jałówki, dalej rzeką Swisłoczą do rzeki Niemna, Niemnem do Grodna (wyłącznie), stąd szosą na Augustów - Jeziorki. Kordon powyższy stanowić będzie linję nieruchomego kordonu weterynaryjnego, zabezpieczającego miejscowości, położone na zachód od tej linji, od zasilania zarazy księgosuszu.

Art.  2. 1

Zadaniem wojskowej straży kordonowej będzie ścisłe czuwanie i niedopuszczanie przekroczenia kordonu Ministerstwa Spraw Wojskowych ze strony wschodniej na zachód od tej linji przez bydło rogate, owce, kozy, oraz niedopuszczanie przewożenia i przenoszenia surowych produktów, pochodzących z tych zwierząt jako to: mięsa, łoju (z wyjątkiem topionego w zamkniętych beczkach), skór, szerści, wełny, kopyt, racic, jelit, żołądków oraz słomy, siana, ściółki, zboża w snopach i nawozu, będących własnością osób cywilnych i wojskowych.

Art.  3.

Przewozu mięsa ze sztuk, będących własnością wojska z miejscowości, leżących na wschód od linji kordonu Ministerstwa Spraw Wojskowych, wymienionego w § 1 do miejscowości położonych na zachód od tegoż kordonu dozwala się ze względu na konieczność aprowizacji wojska i niewyniszczenia kraju - jedynie przez następujące stacje wchodowe: Grodno, Czeremcha, Brześć Litewski, Dorohusk, Krasne, Zborów, Buczacz i tylko pod niżej podanemi warunkami:

1)
bydło, przeznaczone na ubój, powinno pochodzić z miejscowości wolnych od ksiegosuszu i być wolne od tej choroby;
2)
ubój ma być dokonany w obecności lekarza weterynaryjnego oddziału wojskowego miejscowości wolnej od księgosuszu;
3)
mięso takie można przewozić w stanie mrożonym, solonym, peklowanym w wagonach plombowanych;
4)
miejscami przeznaczenia t. j, stacjami odbiorczemi mogą być wyłącznie wojskowe urzędy gospodarcze lub oddziały wojskowe;
5)
każdy transport przewożonego mięsa powinien być zaopatrzony w świadectwo lekarza weterynaryjnego właściwego oddziału, stwierdzającego wyżej wymagane warunki, oraz wagę ilość i miejsce przeznaczenia.
Art.  4.

Przewozu (przepędu) bydła rogatego, owiec, kóz, przeznaczonych dla aprowizacji wojska, a pochodzących z miejscowości wolnych od księgosuszu, położonych na zachód od linji kordonowej Ministerstwa Spraw Wojskowych (art. 1) do okolic, położonych na wschód od tej linji, dozwala się tylko ze specjalnem zezwoleniem Naczelnego Komisarza do walki z księgosuszem na warunkach specjalnie w każdym wypadku przez niego określonych i wyłącznie przez wymienione w art. 3 stacje wchodowe.

Art.  5.

Przewozu paszy suchej, jako to: siana, słomy i zboża w snopach na zachód od linji kordonu Ministerstwa Spraw Wojskowych, Naczelny Komisarz do walki z ksiągosuszem może dozwolić tylko wyjątkowo i to zarówno koleją, jak zaprzęgami końskiemi, wyłącznie dla celów aprowizacji wojska na warunkach specjalnie przez niego w każdym wypadku określonych.

Art.  6.

Na linji kordonu Ministerstwa Spraw Wojskowych na stacjach wchodowych (art. 3) właściwe czynności urzędowe przekazuje się wojskowym lub cywilnym państwowym, specjalnie do tego delegowanym lekarzom weterynaryjnym. Z lekarzami tymi na punktach stacji wchodowych współdziałać będzie policja i interwenjować w każdym wypadku, o ile tego zajdzie potrzeba.

Art.  7.

O nadejściu transportów, wymienionych w artykułach 2, 3 i 5 należy bezzwłocznie powiadamiać lekarza weterynaryjnego, którego obowiązkiem jest natychmiast sprawdzić legalność świadectwa pochodzenia oraz przeprowadzić kontrolę transportu. Na dowód, że wszystkie wyżej wymienione warunki zostały wykonane, lekarz czyni adnotację na temże świadectwie i kładzie na niem własnoręczny podpis.

Art.  8.

Transporty wojskowe bydła rogatego, owiec i kóz, które pomimo zakazu nadejdą ze stacji wchodowej, powinny być wyładowane, poddane bezzwłocznie oględzinom weterynaryjnym, poczem zwierzęta chore i podejrzane o księgosusz należy odstawić pod konwojem na specjalnie w tym celu urządzone w pobliżu stacji kolejowej grzebowisko i tam po zabiciu wraz z pociętą skórą zniszczyć. Natomiast zdrowe sztuki, niegorączkujące, pochodzące z takich transportów, powinny być przy zachowaniu odpowiednich środków ostrożności odstawione pod konwojem do prowizorycznie w tym celu urządzonego miejsca uboju w pobliżu stacji wchodowej i tam natychmiast poddane ubojowi.

Mięso z takich sztuk - o ile okaże się po zabiciu przydatne do spożycia - można dopuścić do spożycia i transportu po uprzedniem nasoleniu (zapeklowaniu) przez przeciąg dwóch tygodni lub też po ugotowaniu. Gotowanie lub peklowanie powinno się odbyć na stacji wchodowej pod nadzorem lekarza weterynaryjnego. Żołądki i kiszki wraz z treścią pokarmową podlegają zniszczeniu.

Art.  9.

Wszystkie wagony użyte do przewozu zwierząt i produktów zwierzęcych muszą być na stacjach wchodowych odkażane. Nawóz z wagonów, po wywiezieniu go na pole w pobliżu stacji wchodu, powinien być układany w sterty (kupy), przykryty ziemią i pozostawiany do wyjałowienia przez samozagrzanie się na przeciąg conajmniej trzech miesięcy.

Art.  10.

Wszelkie bydło rogate, owce i kozy, wprowadzone wbrew zakazowi przez linję kordonową, straż kordonowa obowiązana jest zatrzymać i zawiadomić o tem lekarza weterynaryjnego w najbliższej stacji wchodowej.

Aż do przybycia lekarza weterynaryjnego zatrzymany transport zwierząt należy izolować pod dozorem straży wojskowej, o ile zaś transport ten należy do osób cywilnych, a zwierzęta okażą się zdrowe, to należy go na koszt właściciela cofnąć napowrót na wschód poza linję kordonu i tam w porozumieniu z właściwemi władzami powiatowemi i komunalnemi poddać ubojowi. Natomiast wojskowe bydło rogate, owce i kozy po zabiciu należy oddawać za pokwitowaniem najbliższym wojskowym zakładom gospodarczym.

Art.  11.

W transportach, przemycanych przy stwierdzeniu księgosuszu lub podejrzenia tegoż, należy ze zwierzętami choremi i podejrzanemi o księgosusz, jak również ze sztukami zdrowemi, niegorączkującemi postąpić analogicznie, jak do art. 8, przyczem - o ile chodzi o bydło ludności cywilnej a po zabiciu sztuk zdrowych mięso okaże się zdatne do spożycia, -to po uprzedniem porozumieniu się z władzami powiatowemi lub komunalnemi mięso takie ma być w miejscu uboju sprzedane ludności cywilnej lub dla wojska w drodze przetargu publicznego.

Koszty odstawienia zwierząt do miejsca uboju, zabicia i przetargu należy pokrywać z kwoty, uzyskanej ze sprzedaży mięsa i innych części użytkowych, a resztę tej kwoty złożyć do depozytu właściwego sądu pierwszej instancji. Z mięsem sztuk zdrowych, będącem własnością wojska należy postąpić, jak wskazane w art. 8 i oddać je następnie najbliższym wojskowym zakładom gospodarczym.

O ile po zabiciu okaże się, że zwierzę jest chore lub podejrzane o księgosusz, to należy je wraz z pociętą skórą zniszczyć, a miejsce uboju poddać dokładnemu odkażeniu.

Art.  12.

Skóry zwierząt chorych i podejrzanych o księgosusz należy niszczyć. Skóry ze zdrowych zwierząt należy składać do beczek lub kadzi z płynem dezenfekcyjnym, a mianowicie z 3% roztworem kwasu karbolowego lub kreoliny na przeciąg 24 godzin, poczem pocechować, nasolić i oddać urzędowo upoważnionemu odbiorcy.

Art.  13.

Produkty zwierzęce, wyszczególnione w art. 2 oraz siano, słoma i zboże w snopach, przemycone wbrew zakazowi przez linję kordonową ze wschodu na zachód od tej linji z ominięciem stacji wchodu, powinny być przez straż kordonową zatrzymane, cofnięte na wschód poza kordon i w drodze publicznego przetargu sprzedane ludności cywilnej lub wojsku, uzyskaną zaś stąd kwotę należy złożyć do depozytu sądowego. O ile produkty takie stanowią własność wojskową, to należy cofnąć je na wschód i przekazywać najbliższym wojskowym zakładom gospodarczym.

Art.  14.

Powyższe ograniczenia nie dotyczą mleka i jego przetworów (śmietana, masło, ser) o ile wprowadzający wykaże się poświadczeniem wójta (sołtysa) gminy, że odpowiedni produkt pochodzi z miejscowości wolnej od księgosuszu.

Art.  15.

Wszelka komunikacja kołowa może odbywać się wyłącznie wozami niewyściełanemi słomą, sianem lub innemi produktami dającemi się zużytkować do skarmiania bydła.

Art.  16.

Konie i świnie mogą być przepuszczane tylko kolejami przez stacje wchodowe, przyczern transport musi być zaopatrzony w świadectwo wojskowego lub cywilnego państwowego lekarza weterynaryjnego albo właściwej władzy miejscowej, że zwierzęta pochodzą z miejscowości wolnej od księgosuszu. Na stacji wchodowej transport podlega oględzinom lekarza weterynaryjnego, - przyczem z wagonów usuwa się wszelkie zapasy paszy objętościowej.

Art.  17.

O każdym wypadku zatrzymania transportu bydła rogatego, owiec, kóz i innych przedmiotów, wymienionych w artykułach 2 i 5, jak również o wypadkach zarządzonego zniszczenia zwierząt lub przedmiotów, należy sporządzać specjalny protokuł, podpisany przez interweniującego lekarza weterynaryjnego, jak również zawiadomić o tem bezzwłocznie Naczelnego Komisarza do walki z księgosuszem oraz właściwego wojewódzkiego inspektoratu weterynaryjnego.

Art.  18.

Sprawy osób cywilnych, winnych przekroczenia zakazu wprowadzenia (przewozu) żywego bydła rogatego, owiec, kóz, surowych produktów pochodzenia zwierzęcego i wyżej wspomnianych gatunków paszy, należy wraz z odpisem protokułu niezwłocznie przekazać właściwemu sądowi do ukarania, a w wypadkach przemycania bydła i takich samych przedmiotów, stanowiących własność wojska, zwracać się do przełożonej władzy wojskowej o pociągnięcie winnych do odpowiedzialności.

Art.  19.

W każdym wątpliwym wypadku interwenjujący lekarz weterynaryjny powinien bez zwłoki zwracać się do właściwego wojewódzkiego inspektora weterynaryjnego, który niezwłocznie wydaje stosowne zarządzenia.

1 Z dniem 6 kwietnia 1921 r. do surowych produktów, pochodzących ze zwierząt przeżuwających, a mianowicie: bydła rogatego, owiec, i kóz, których transport na zachód od tej linji jest wzbroniony, zalicza się także kości w stanie nieprzerobiony m i rogi, zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 19 marca 1921 r. uzupełniające rozporządzenia z dn. 29 września 1920 r. w przedmiocie walki z i z dn. 26 listopada 1920 w przedmiocie nadzoru sanitarno weterynaryjnego na linji kordonu, ustanowionego przez Ministerstwo Spraw Wojskowych (Dz.U.21.31.190).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.114.757

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Nadzór sanitarno-weterynaryjny na linji kordonu, ustanowionego przez Ministerstwo Spraw Wojskowych.
Data aktu: 26/11/1920
Data ogłoszenia: 16/12/1920
Data wejścia w życie: 31/12/1920