Przymusowy wykup żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa i przetworów tych zbóż.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA APROWIZACJI I MINISTRA ROLNICTWA I DÓBR PAŃSTWOWYCH
z dnia 29 stycznia 1920 r.
w przedmiocie przymusowego wykupu żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa i przetworów tych zbóż. *

Na zasadzie art. 1 "ustawy z dnia 23 stycznia 1920 r. w sprawie zmiany art. 3 ustawy z dnia 18 listopada 1919 r. o obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919,20" (Dz. Ustaw R. P. № 6, poz. 40) i art. 4, 9 i 10 ustawy z dnia 18 listopada (Dz. Ustaw R. P. № 89 poz. 485) zarządza się co następuje:
Art.  1.

Wszelkie nadwyżki żyta, pszenicy, jęczmienia i owsa, które pozostaną u producentów, posiadających gospodarstwa powyżej 40 morgów ziemi ornej, po dokonaniu świadczeń na rzecz Państwa stosownie do ustaw o obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919/20 z dnia 29 lipca (Dz. Ustaw R. P. № 64 poz. 381) i 18 listopada (Dz. Ustaw R. P. № 89 poz. 485) i po zaspokojeniu niezbędnych własnych potrzeb spożywczych, gospodarczych i siewnych, podlegają przymusowemu wykupowi przez Państwo po cenach wskazanych w art. 4 niniejszego rozporządzenia i winny być w tym celu dostarczone przez producenta do magazynów państwowych najpóźniej do dnia 1 - go kwietnia 1920 roku, lub wcześniej stosownie do oznaczonego przez odnośne władze terminu.

Dostarczaniu przez producentów podlegają również nadwyżki zbóż, sprzedane względnie zakontraktowane przed ogłoszeniem niniejszego rozporządzenia, osobom trzecim, o ile nie zostały jeszcze nabywcom dostarczone:;, lub przez nich zabrane.

Przymusowemu wykupowi podlegają również: żyto, pszenica, jęczmień i owies, a także przetwory tych zbóż, znajdujące się w ilościach ponad 5 ctr. metr. u handlujących, którzy nie zostali do tego upoważnieni przez Ministerstwo Aprowizacji, na przedstawienie miejscowych Komisji Aprowizacyjnych i u wszystkich nieproducentów i producentów zamieszkałych w miastach, o ile ilość ich przekracza 60 klgr. przetworów zbożowych, lub 80 klgr. zboża na osobę. Owe nadwyżki zboża, lub jego przetworów winny być do dnia 1 - go marca 1920 roku dostarczone do magazynów państwowych.

Art.  2. 1

Wytwórcy rolni, posiadający gospodarstwa o obszarze powyżej 40 morgów ziemi ornej winni do dnia 15 lutego 1920 r. nadesłać do Starostwa opatrzoną własnoręcznym podpisem deklarację, wskazującą ilość wszystkich posiadanych ziemiopłodów i przypuszczalny ich rozchód na pokrycie kontyngentu i niezbędnych własnych potrzeb spożywczych, gospodarczych i siewnych, oraz ewentualną nadwyżkę posiadanego żyta, pszenicy, jęczmienia i owsa. Deklaracja ta winna zawierać dane jakie ilości ziemiopłodów podlegających przymusowemu wykupowi, na mocy niniejszego rozporządzenia, zostały przez producentów dostarczone osobom trzecim lub zostały przez nie zakontraktowane, z wymienieniem imienia, nazwiska, adresu nabywcy i terminu dostawy. Dotyczy się to również zakwalifikowanych i zakontraktowanych zbóż siewnych.

Wszyscy handlujący, którzy posiadają więcej niż 5 cnt. mtr. zboża lub jego przetworów, a nie zostali do tego upoważnieni przez Ministerstwo Aprowizacji na przedstawienie miejscowych komisji aprowizacyjnych, a także wszyscy nieproducenci i producenci zamieszkali w miastach, o ile ilość posiadanych przez nich zbóż lub przetworów z nich przekracza ilość 60 kg. przetworów zbożowych, lub 80 kg. zboża winni do dnia 1 marca 1920 r. złożyć do Starostwa opatrzoną własnoręcznym podpisem deklaracją wskazującą ilość i rodzaj posiadanych artykułów zbóż i przetworów.

Art.  3.

Starosta winien w miarę, napływu od producentów deklaracji o posiadanych ziemiopłodach zwoływać posiedzenia komisji kontyngentowych w celu rozpatrzenia nadsyłanych deklaracji i ustalenia ilości podlegającego dostawie zboża.

Producenci, którzy przedstawią dowody o zakwalifikowaniu do siewu przez odpowiednie instytucje (na ziemiach b. zaboru rosyjskiego Sekcja nasienna C. T. R. w Małopolsce Komisje nasienne przy Małopolskiem Towarzystwie Rolniczem w Krakowie i Lwowie) posiadanych przez nich zbóż, lub o zakontraktowaniu zboża przez osoby, lub instytucje, upoważnione do skupu zboża siewnego przez Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych, a na terenie Małopolski przez Inspektoraty Okręgowe w Krakowie i Lwowie, zwolnieni są od dostawy takichże ilości zboża, podlegają jednak przepisom zawartym w art. 5 niniejszego rozporządzenia.

Starosta, żądając od producentów na podstawie art. 1 niniejszego rozporządzenia dostawy zboża winien ich zawiadomić na dwa tygodnie przed terminem dostawy.

Art.  4.

Za dostarczone na podstawie niniejszego rozporządzenia żyto, pszenicę, jęczmień i owies płacone będą właścicielom następujące ceny:

za 100 klgr. żyta, jęczmienia, owsa Mk. 250.-

za 100 klgr. pszenicy Mk. 315.- loco Magazyn Urzędu Zbożowego, lub wagon stacja kolejowa.

Ceny powyższe odnoszą się do zbóż doborowej jakości, niezawierających więcej niż 3% zanieczyszczenia.

Przy wyższym procencie zanieczyszczenia i gorszym gatunku cena ulegnie odpowiedniej zniżce.

Na przetwory ze zbóż wyszczególnionych w. art. 1 niniejszego rozporządzenia, Urząd Zbożowy określi ceny na podstawie wymienionych w niniejszym artykule cen na zboże. Ceny na przetwory zbożowe znajdować się będą na miejscu widocznem we wszystkich magazynach agentur Urzędu Zbożowego.

Art.  5.

Znajdujące się u producentów, posiadających gospodarstwa o obszarze powyżej 40 morgów ziemi ornej, żyto, pszenica, jęczmień i owies, o ile stanowią oryginalny materjał siewny, nie podlegają postanowieniom zawartym w niniejszem rozporządzeniu.

Na jare zboże siewne dostarczone przez producentów rolnikom na zlecenie Starostwa, jak również osobom i instytucjom upoważnionym do skupu zboża siewnego przez Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych, a na terenie Małopolski przez Inspektoraty Okręgowe w Krakowie i Lwowie ustanawia się ceny następujące:

Na jare żyto i pszenicę, jęczmień i owies trzech pierwszych odsiewów o 30% wyższe od cen wskazanych w art. 4 - ym niniejszego rozporządzenia.

Na zboże dalszych dwóch odsiewów o 20% wyższe od cen wskazanych w art. 4 - ym niniejszego rozporządzenia.

Producenci, którzy zwolnieni zostali od dostawy zboża do magazynów państwowych z powodu zakwalifikowania lub zakontraktowania go jako siewnego, winni do dnia 1 - go czerwca przedstawić Starostwu dowody o jego właściwem zużytkowaniu.

Art.  6.

Przewóz żyta, pszenicy, jęczmienia i owsa, a także przetworów tych zbóż w ilości ponad 1 klgr. kolejami i statkami, odbywać się może jedynie za każdorazowem zaświadczeniem Starostwa, że zboże to jest nadkontyngentowe i przymusowemu wykupowi nie podlega.

Art.  7.

Winni przekroczenia przepisów zawartych w niniejszem rozporządzeniu podlegają karom przewidzianym w art. 10 - ym ustawy z dnia 18 listopada 1919 "O obrocie ziemiopłodami w roku gospodarczym 1919/20." (Dz. Ustaw Rzplitej №89 poz. 485).

Art.  8.

Rozporządzenie niniejsze staje się prawomocnem z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

* Z dniem 17 marca 1920 r. nin. rozporządzenie pozostaje w mocy z tem, że zarządzenia zawarte w tym rozporządzeniu, a dotyczące producentów posiadających gospodarstwa o obszarze powyżej 40 morgów ziemi ornej, stosować się mają również do producentów, posiadających gospodarstwa o obszarze 25 do 40 mórg ziemi ornej, przyczem termin złożenia przez ostatnich deklaracji, ustalony zostaje na dzień 1 kwietnia 1920 roku, a ostateczny termin dostawy ziemiopłodów na dzień 20 kwietnia 1920 roku, zgodnie z art. 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1920 r. (Dz.U.20.23.135).
1 Art. 2 zmieniony przez obwieszczenie Ministrów Aprowizacji i Rolnictwa i Dóbr Państowych z dnia 6 lutego 1920 r. w sprawie sprostowania błędów w Rozporządzeniu o przymusowym wykupie żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa i przetworów tych zbóż (Dz. Ustaw Nr. 10, poz. 58) (Dz.U.20.11.66).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.10.58

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przymusowy wykup żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa i przetworów tych zbóż.
Data aktu: 29/01/1920
Data ogłoszenia: 06/02/1920
Data wejścia w życie: 06/02/1920