Michał Culepa

Nauczycielom przysługują oprcz wynagrodzenia za pracę także szczeglne świadczenia pieniężne o charakterze socjalnym. W pierwszej kolejności należy do nich nauczycielski dodatek mieszkaniowy.

Dodatek motywacyjny jest kolejnym elementem wynagrodzenia nauczyciela. Zgodnie ze swą nazwą, ma on zachęcać nauczycieli do podnoszenia kwalifikacji, dbałości o lepszą jakość pracy. Przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 K.N. upoważnia organ prowadzący szkołę do określenia w drodze regulaminu: wysokości stawek dodatku motywacyjnego, szczegółowych warunków jego przyznawania. W tak wskazanym upoważnieniu nie mieści się kompetencja organu do uregulowania zasad cofania dodatku motywacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 kwietnia 2006 r., IV SA/Wr 274/05, Orzecz. w Sprawach Sam. 2006/3/79). W praktyce oznacza to, że organ prowadzący nie ma prawa ustalania przypadków, których zaistnienie oznacza utratę prawa do dodatku motywacyjnego.

Komentarz szczegółowo omawia pojęcie płacy nauczycielskiej, jako wynagrodzenia ze stosunku pracy. Tekst koncentruje się na ukazaniu składników wynagrodzenia nauczycielskiego oraz na określeniu podstaw prawnych.

Urlop wypoczynkowy jako urlop płatnyZ każdym stosunkiem pracy, bez względu na sposób jego nawiązania, łączy się ściśle prawo do urlopu wypoczynkowego. Urlop wypoczynkowy to okres niewykonywania pracy i usprawiedliwionej nieobecności, za który przysługuje wynagrodzenie, ustalone zgodnie z przepisami prawa pracy. Urlopy nauczycielskie są uregulowane wyłącznie w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm. dalej K.N.). Wobec faktu, że regulacja ta ma charakter kompleksowy, przeważnie nie można wobec nauczycieli stosować przepisów Kodeksu pracy (od tej reguły istnieją jednak wyjątki, dotyczące zwłaszcza nauczycieli placówek nieferyjnych).

Dodatek za wysługę lat (niekiedy określany też jako dodatek stażowy) jest jednym z podstawowych składnikw wynagrodzenia nauczycielskiego, ma on charakter obligatoryjny. Zgodnie z art. 33 ust. 1 Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674) dodatek ten przyznawany jest od 4 roku pracy, w wysokości 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy rok pracy. W praktyce oznacza to, że najniższa stawka dodatku stażowego to 4%. Maksymalna wysokość dodatku stażowego to 20% wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek stażowy, tak jak wynagrodzenie zasadnicze, podlega wypłacie miesięcznie z gry (uchwała Sądu Najwyższego z 26 czerwca 1985 r., III PZP 23/85, OSNC 1986/1-2/8).

Spośrd wielu świadczeń przysługujących pracownikom od pracodawcy jednym z ważniejszych jest odprawa. Przysługuje ona pracownikowi z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych w przepisach prawa są nimi np. zwolnienia grupowe, ale też i przejście na emeryturę lub rentę.

Typowe wypowiedzenie stosunku pracy, przypominające wypowiedzenie określone w Kodeksie pracy dotyczy praktycznie tylko nauczycieli zatrudnionych na podstawie umów o pracę, tj. nauczycieli kontraktowych albo nauczycieli mianowanych i dyplomowanych zatrudnionych w niepełnym wymiarze zajęć. W przypadku nauczycieli placówek, w których nie są przewidziane ferie szkolne, okres wypowiedzenia liczy się od złożenia wypowiedzenia, na zasadach ogólnych.

Przeniesienie w stan nieczynny jest szczególnym uprawnieniem nauczyciela, z którego może skorzystać w sytuacji, gdy następuje częściowa likwidacja szkoły lub innej placówki oświatowej w której jest zatrudniony.

Podstawy nawiązania stosunku pracy Nauczyciele, jako odrębna grupa zawodowa, mają uregulowany status pracowniczy w przepisach szczeglnych ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z pźn. zm. dalej K.N.). Jedynie w ograniczonym zakresie, w sprawach ze stosunku pracy, nieuregulowanych przepisami ustawy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy, zgodnie z art. 91c ust. 1 K.N. W kwestii podstaw zatrudnienia istotne znaczenie mają więc przepisy Karty Nauczyciela. Zasadniczymi podstawami nawiązania stosunku pracy jest w przypadku nauczycieli: umowa o pracę, mianowanie. Stosunek pracy na powyższych podstawach nawiązuje z nauczycielem dyrektor szkoły, na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez nauczyciela kwalifikacjami oraz zgodnie z posiadanym przez nauczyciela stopniem awansu zawodowego (art. 11 K.N.).