Upamiętnienie Marii Dąbrowskiej w 60. rocznicę śmierci

UCHWAŁA
SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 21 maja 2025 r.
w sprawie upamiętnienia Marii Dąbrowskiej w 60. rocznicę śmierci

19 maja 2025 r. mija 60 lat od śmierci Marii Dąbrowskiej - jednej z najwybitniejszych polskich pisarek XX w. Jej twórczość, obejmująca powieści, opowiadania, eseje oraz dzienniki, do dziś porusza kolejne pokolenia czytelników i badaczy.

Maria Dąbrowska urodziła się 6 października 1889 r. w Russowie pod Kaliszem. Pochodziła z rodziny o tradycjach patriotycznych. Studiowała nauki przyrodnicze, ekonomię i socjologię na uniwersytetach w Lozannie i Brukseli, a po powrocie do kraju zaangażowała się w działalność społeczną i literacką. Jej najważniejsze dzieła to czterotomowa powieść "Noce i dnie", uznawana za jedną z najwybitniejszych polskich powieści realistycznych, zbiór opowiadań "Ludzie stamtąd" oraz "Dzienniki" obejmujące lata 1914-1965.

Maria Dąbrowska była pięciokrotnie nominowana do literackiej Nagrody Nobla: w 1939 r., 1957 r., 1959 r., 1960 r. i 1965 r., w szczególności za powieść "Noce i dnie". Brak tłumaczenia tej wybitnej powieści na język angielski mógł wpłynąć na fakt, iż jej autorce nie przyznano owej prestiżowej nagrody, jednak trwające obecnie prace nad przekładem dają szansę na nowe, międzynarodowe odkrycie najwybitniejszego dzieła pisarki. "Noce i dnie" zyskały mimo to szeroką rozpoznawalność już wcześniej, ponieważ dzięki nominowanej do Oscara ekranizacji Jerzego Antczaka przez dekady utrwalała się pamięć o pisarce i jej twórczości, co wpisało ją na stałe w kanon polskiego dziedzictwa kulturowego.

Maria Dąbrowska była nie tylko wybitną pisarką, lecz także aktywną uczestniczką życia publicznego, działaczką niepodległościową, obrończynią praw obywatelskich i orędowniczką edukacji. "Dzienniki", wydane w pełnym kształcie dopiero po 40 latach od jej śmierci, ukazały postać odważną, nowoczesną i niezależną - kobietę wyprzedzającą swoją epokę.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, doceniając ponadczasową wartość dorobku Marii Dąbrowskiej, oddaje hołd jej twórczości i wyrażanej przez nią myśli humanistycznej. Wzywa także do podjęcia działań na rzecz popularyzacji jej dzieł w kraju i za granicą oraz do wspierania inicjatyw służących pielęgnowaniu pamięci o tej wybitnej postaci polskiej kultury.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.2025.533

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Upamiętnienie Marii Dąbrowskiej w 60. rocznicę śmierci
Data aktu: 21/05/2025
Data ogłoszenia: 02/06/2025