Jest projekt ustawy o pracy platformowej
MRPiPS opublikowało wreszcie projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy. Resort uregulował w nim m.in. zasady ustalania statusu zatrudnienia osób wykonujących pracę za pośrednictwem platformy, zasady kontroli przestrzegania przepisów oraz współpracy w tym zakresie Państwowej Inspekcji Pracy z właściwymi organami, obowiązki cyfrowych platform pracy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz środki ochrony osób wykonujących pracę za pośrednictwem platformy. Ustawa ma wejść w życie po upływie miesiąca od dnia jej ogłoszenia.
Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy (nr UC160). Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma wdrożyć do naszego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform (Dz. Urz. UE L z 11.11.2024, str. 26). Termin jej implementacji upływa 2 grudnia 2026 r.
- Praca platformowa stanowi dynamicznie rozwijający się segment rynku pracy. Jej istotą jest pośrednictwo cyfrowych platform internetowych, które umożliwiają bezpośrednie łączenie wykonawców z klientami, najczęściej za pośrednictwem aplikacji mobilnych lub stron internetowych. Do głównych zalet pracy platformowej zalicza się przede wszystkim elastyczność w zakresie organizacji pracy. W konsekwencji praca tego typu stanowi stosunkowo łatwo dostępne źródło dochodu, np. dla osób młodych (np. studentów), którzy nie zawsze mają możliwość podjęcia tradycyjnego zatrudnienia. Kolejnym atutem jest szeroki dostęp do rynku zleceń oraz możliwość pracy zdalnej, co pozwala łączyć różne źródła utrzymania i dostosowywać aktywność zawodową do indywidualnych potrzeb. Jednak z drugiej strony, praca platformowa wiąże się również z licznymi wadami i zagrożeniami. Do najczęstszych należy brak stabilności zatrudnienia oraz ograniczony dostęp do ochrony socjalnej. Dodatkowo problemem pozostaje również brak przejrzystości algorytmów, które decydują o przydziale zleceń oraz ocenie efektywności osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform - napisało ministerstwo w uzasadnieniu do projektu.
Czytaj również:
Pracownika można wykończyć algorytmem - potrzebne zmiany>>
„Zatrudniony” przez aplikację wynajmuje głównie własny rower i... trochę pracuje>>
Jaki podmiot zostanie uznany za cyfrową platformę pracy
W słowniczku do projektowanej ustawy MRPiPS zawarło definicję cyfrowej platformie pracy, która - nie licząc drobnej modyfikacji - w zasadzie stanowi tłumaczenie samej dyrektywy. I tak, ilekroć w ustawie jest mowa o cyfrowej platformie pracy, to należy przez to rozumieć osobę fizyczną albo prawną, która świadczy usługę spełniającą łącznie następujące warunki:
- a) jest udostępniana przynajmniej częściowo na odległość za pomocą środków elektronicznych, w szczególności strony internetowej lub aplikacji mobilnej,
- b) jest świadczona na żądanie usługobiorcy,
- c) jej niezbędnym i istotnym, a nie tylko drugorzędnym i pomocniczym, elementem jest organizowanie pracy wykonywanej przez osoby fizyczne za wynagrodzeniem, niezależnie od tego, czy praca ta jest wykonywana za pośrednictwem internetu czy w określonym miejscu,
- d) obejmuje stosowanie zautomatyzowanych systemów monitorujących lub zautomatyzowanych systemów decyzyjnych.
Za osobę wykonującą pracę za pośrednictwem platformy projektodawca uznaje osobę fizyczną, która wykonuje pracę za pośrednictwem platformy, niezależnie od charakteru stosunku umownego lub określenia rodzaju umowy przez strony. Natomiast za pracownika platformy należy rozumieć pracownika wykonującego pracę za pośrednictwem platformy.
Słowniczek zawiera również definicję pracy za pośrednictwem platform. Będzie to praca organizowana za pośrednictwem cyfrowej platformy pracy i wykonywana na terytorium RP przez osobę fizyczną na podstawie zawartej przez tę osobę umowy z cyfrową platformą pracy lub z pośrednikiem - niezależnie od tego, czy została zawarta umowa między osobą fizyczną albo pośrednikiem a usługobiorcą.
Zgodnie z projektowanym art. 57, ustawa ma wejść w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, a w terminie sześciu miesięcy od tej daty cyfrowa platforma pracy ma m.in. przekazać Państwowej Inspekcji Pracy informacje, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 2, czyli informację o zatrudnieniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pracownika platformy – przed dopuszczeniem go do pracy oraz informacje (w postaci papierowej lub elektronicznej) dotyczące wykonywania na terytorium RP pracy przez osoby wykonujące pracę za pośrednictwem platformy, obejmujące liczbę osób w podziale na rodzaj zawartej umowy oraz poziom aktywności tych osób na koncie, z wyłączeniem osób nieaktywnych na koncie; ogólne warunki mające zastosowanie do umów określone przez cyfrową platformę pracy, a także pośredników, z którymi cyfrowa platforma pracy zawarła umowę.
Dodajmy, że z wpisu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wynika, że rząd ma przyjąć projektowaną ustawę w IV kwartale 2026 r.
