Sposób przeliczenia wynagrodzeń i zasiłków z ubezpieczenia społecznego w związku z wprowadzeniem podatku dochodowego od osób fizycznych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ
z dnia 11 grudnia 1991 r.
w sprawie sposobu przeliczenia wynagrodzeń i zasiłków z ubezpieczenia społecznego w związku z wprowadzeniem podatku dochodowego od osób fizycznych. *

Na podstawie art. 55 ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350 i Nr 100, poz. 442) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa o:
1)
"ustawie " - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350 i Nr 100, poz. 442),
2)
"Pracowniku" - należy przez to rozumieć osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, spółdzielczym stosunku pracy lub wykonującą pracę nakładczą,
3)
"podatku" - należy przez to rozumieć podatek dochodowy od osób fizycznych,
4)
"wynagrodzenie netto" - należy przez to rozumieć łączne wynagrodzenie należne pracownikowi za dany miesiąc przed podwyższeniem, ustalone z uwzględnieniem przepisów art. 55 ust. 1-5 ustawy, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3,
5)
"wynagrodzeniu brutto" - należy przez to rozumieć łączne wynagrodzenie należne pracownikowi za dany miesiąc po podwyższeniu,
6)
"zasiłku z ubezpieczenia" - należy przez to rozumieć zasiłki: chorobowy, macierzyński i opiekuńczy oraz świadczenie rehabilitacyjne.
§  2.
1.
W celu podwyższenia wynagrodzeń, o których mowa w art. 55 ustawy, zakład pracy po ustaleniu wysokości wynagrodzenia netto za styczeń 1992 r:
1)
ustala nowe wysokości przysługujących pracownikowi od dnia 1 stycznia 1992 r. składników wynagrodzenia i oblicza na ich podstawie wynagrodzenie brutto należne temu pracownikowi za styczeń 1992 r.,
2)
dokonuje, w razie potrzeby, zmian w obowiązujących w zakładzie zasadach wynagradzania

– z zastrzeżeniem § 5 i 6.

2.
Wynagrodzenie brutto, o którym mowa w ust. 1, nie może być niższe od wynagrodzenia netto, a także od kwoty wynikającej z przeliczenia wynagrodzenia netto za styczeń 1992 r. na podstawie tabeli zamieszczonej w załączniku nr 1 do zarządzenia.
3.
Tabeli, o której mowa w ust. 2, nie stosuje się, jeżeli pobierana od wynagrodzenia pracownika zaliczka na podatek nie podlega zmniejszeniu o kwotę 72.000 zł (art. 32 ust. 3 ustawy); w takim przypadku wynagrodzenie netto należne pracownikowi za styczeń 1992 r. przelicza się przez zwiększenie go o 25%.
4.
Zmian zasad wynagradzania, o których mowa w ust. 1 pkt 2, dla pracowników zakładów pracy wymienionych w § 6 dokonują uprawnione do tego organy.
5.
Przy ustalaniu nowych wysokości przysługujących pracownikowi składników wynagrodzenia stosownie do ust. 1 pkt 1 określa się wysokości tych składników wypłacanych zarówno co miesiąc, jak i za okresy dłuższe niż miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 6; ustalenie nowych wysokości składników wynagrodzenia nie narusza zasad i terminów ich wypłacania, wynikających z obowiązujących w zakładzie pracy przepisów o wynagradzaniu.
6.
Należne pracownikowi za styczeń 1992 r. składniki wynagrodzenia wypłacone co miesiąc ustalane są w takiej wysokości, aby obliczone na ich podstawie wynagrodzenie, w porównaniu do wynagrodzenia obliczonego na podstawie tych składników przed zmiana ich wysokości, wzrosło co najmniej o kwotę zaliczki na podatek, pobranej od tego wynagrodzenia.
7.
W razie gdy z obowiązujących w zakładzie pracy zasad wynagradzania wynika, iż wynagrodzenie za styczeń 1992 r. jest wypłacane w miesiącu poprzednim, zakład pracy w celu przeliczenia wynagrodzeń podwyższa wynagrodzenie należne za luty 1992 r.
§  3.
1.
Zasiłki z ubezpieczenia należne za okres po dniu 31 grudnia 1991 r. ustala się od wynagrodzeń obliczonych zgodnie z § 2, 6 i 7, z zastrzeżeniem ust. 2-4.
2.
Jeżeli zakład pracy wypłaca dodatki, o których mowa w § 5 i 6, a w okresie, z którego obliczana jest podstawa wymiaru zasiłku z ubezpieczenia:
1)
dodatku nie ustalono z powodu przysługiwania pracownikowi zasiłku z ubezpieczenia przez pełny miesiąc - kwoty należnych zasiłków z ubezpieczenia podwyższa się:
a)
stosownie do tabeli zamieszczonej w załączniku nr 2 do zarządzenia - jeżeli pobierana od wynagrodzenia pracownika zaliczka na podatek podlega zmniejszeniu o kwotę 72.000 zł (art. 32 ust. 3 ustawy).
b)
o 25% - jeżeli pobierana od wynagrodzeń pracownika zaliczka na podatek nie podlega zmniejszeniu o kwotę 72.000 zł (art. 32 ust. 3 ustawy)
2)
kwota dodatku została uwzględniona w podstawie choćby za jeden dzień w danym miesiącu - kwoty przysługujących w tym miejscu zasiłków podwyższa się o 25%.
3.
W przypadku gdy zasiłki z ubezpieczenia wypłacane są bezpośrednio przez organ rentowy i w złożonej dokumentacji stanowiącej podstawę do wypłaty zasiłków należnych po dniu 31 grudnia 1991 r. nie zostało wykazane wynagrodzenie choćby za jeden dzień po wymienionej dacie, organ rentowy kwotę tych zasiłków zwiększa o 25% bez konieczności ustalenia nowej podstawy wymiaru.
4.
Kwoty zasiłków z ubezpieczenia, należnych za okres po 31 grudnia 1991 r., które oblicza się nie od wynagrodzeń, lecz od podstaw wymiaru składek, ustala się zwiększając o 25% podlegające uwzględnieniu podstawy z okresu przed dniem 1 stycznia 1992 r.
5.
Przy ustalaniu wysokości zasiłku wyrównawczego z ubezpieczenia społecznego, dla określenia wysokości wynagrodzeń z okresów przed powstaniem prawa do zasiłków, jeżeli przypadają one przed dniem 1 stycznia 1992 r., wysokość tych wynagrodzeń podwyższa się stosując odpowiednio zasady określone w ust. 2 pkt 1 lit. a) lub b).
§  4.
1.
W przypadku gdy za styczeń 1992 r. pracownik, oprócz wynagrodzenia, otrzymał zasiłek z ubezpieczenia, do przeliczenia, o którym mowa w § 2 ust. 2, zakład pracy przyjmuje kwotę wynagrodzenia netto, jaką by pracownik osiągnął, gdyby przepracował pełny miesiąc styczeń 1992 r.; kwotę uzyskaną w wyniku tego przeliczenia uwzględnia się przy ustalaniu nowych wysokości składników wynagrodzenia; przepisy § 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 3, jeżeli pracownik:
1)
otrzymał za styczeń 1992 r. wyłącznie zasiłek z ubezpieczenia lub
2)
nie przepracował w danym zakładzie pracy pełnego miesiąca stycznia 1992 r. albo
3)
zatrudniony był w danym zakładzie pracy w styczniu 1992 r. w niepełnym wymiarze czasu pracy.
3.
Przepisu ust. 2 pkt 2 i 3 nie stosuje się w przypadku pracowników otrzymujących wynagrodzenie wymienione w § 2 ust. 3.
§  5.
1.
Do czasu ustalenia nowej wysokości składników wynagrodzenia stosowanie do § 2 ust. 1 pkt 1, nie później jednak niż do dnia 31 maja 1992 r., zakład pracy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, wypłaca pracownikowi dodatek miesięczny, zwany dalej "dodatkiem", stanowiący różnicę między kwotą przeliczeniowego wynagrodzenia i kwotą wynagrodzenia netto, obliczony w każdym miesiącu oddzielnie, z zastosowaniem wzoru dotyczącego wynagrodzenia netto nie przekraczającego wysokości 4.554 tys. zł, ustalonego w tabeli zamieszczonej w załączniku nr 1 do zarządzenia.
2.
W przypadku pracowników otrzymujących wynagrodzenie, o którym mowa w § 2 ust. 3, zamiast stosowania wzoru wymienionego w ust. 1 wynagrodzenie przeliczone, służące do obliczenia dodatku, ustala się jako 125% wynagrodzenia netto.
3.
Przy ustalaniu wynagrodzenia netto stanowiącego podstawę do obliczenia dodatku za dany miesiąc:
1)
nie uwzględnia się wzrostu wynagrodzenia po dniu 31 stycznia 1992 r.,
2)
składniki wynagrodzenia należne za dany miesiąc, wypłacone po obliczeniu za ten miesiąc, oraz składniki wynagrodzenia wypłacane za okresy dłuższe niż jeden miesiąc uwzględnia się w miesiącu, w którym następuje ich wypłata.
4.
Dodatek odlicza się z kwoty wyrównania należnego w wyniku ustalenia nowej, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1, wysokości składników wynagrodzenia przysługujących pracownikowi z mocą od dnia 1 stycznia 1992 r.
§  6.
W sferze budżetowej, do czasu wprowadzenia zmian w zasadach wynagradzania, pracownikom przysługuje dodatek na zasadach określonych w § 5.
§  7.
1.
Należne pracownikowi za styczeń 1992 r. wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę lub umowy o pracę nakładczą, które do dnia 31 grudnia 1991 r. podlegało opodatkowaniu podatkiem od wynagrodzeń, przelicza się według przepisów § 2 oraz § 4 i 5, z tym że przy przeliczeniu uwzględnia się kwotę wynagrodzenia należnego za ten miesiąc, pomniejszoną o kwotę podatku od wynagrodzeń obliczoną według zasad obowiązujących do dnia 31 grudnia 1991 r., z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Kwota wynagrodzenia po przeliczeniu, należna pracownikowi za styczeń 1992 r., nie może być niższa od kwoty wynagrodzenia przed przeliczeniem, przy uwzględnieniu podatku od wynagrodzeń, o którym mowa w ust. 1.
§  8.
1.
Podlegające opodatkowaniu wynagrodzenie pracownika w walucie obcej przelicza się według kursu przyjętego dla poboru podatku, a następnie podwyższa zgodnie z § 2.
2.
Ustalone zgodnie z ust. 1 wynagrodzenia złotowe brutto przelicza się ponownie na walutę obcą według kursu, o którym mowa w ust. 1; przepisy § 4-7 stosuje się odpowiednio.
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

TABELA PRZELICZEŃ WYNAGRODZENIA

Wysokość wynagrodzenia netto należna pracownikowi za styczeń 1992 r. (ustalona z uwzględnieniem przepisów art. 55 ust. 1-5 ustawy) Przeliczone wynagrodzenie
do 4.554.000 zł wynagrodzenie netto - 104.400 zł

--------------------------------

0,8

powyżej 4.554.000 zł do 5.285.000 zł 5.562.000 zł + wynagrodzenie netto - 4.554.000 zł

-------------------------------

0,7

powyżej 5.285.000 zł 125% wynagrodzenia netto
Zaokrągleń po przeliczeniu wynagrodzenia można dokonywać wyłącznie w górę.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

TABELA PRZELICZEŃ ZASIŁKÓW PIENIĘŻNYCH Z UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO, NALEŻNYCH OD 1 STYCZNIA 1992 r.

Wysokość zasiłku należnego od 1 stycznia 1992 r. przed przeliczeniem (oznaczona przez "a") Wysokość zasiłku należnego od 1 stycznia 1992 r. po przeliczeniu (oznaczona przez "p")
do 4.392.000 zł a - 72.000 zł

p = -------------

0,8

od 4.392.000 zł

do 4.896.000 zł

a - 612.000 zł

p = --------------

0,7

ponad 4.896.000 zł p = a x 125%
*Występujące w tekście wartości pieniężne nie zostały przeliczone zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz.U.94.84.386).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1991.45.320

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Sposób przeliczenia wynagrodzeń i zasiłków z ubezpieczenia społecznego w związku z wprowadzeniem podatku dochodowego od osób fizycznych.
Data aktu: 11/12/1991
Data ogłoszenia: 19/12/1991
Data wejścia w życie: 01/01/1992