Normy wyżywienia oraz wysokość równoważników pieniężnych za wyżywienie i ubranie oraz zasady ich wypłacania poborowym odbywającym służbę zastępczą.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ
z dnia 12 października 1988 r.
w sprawie norm wyżywienia oraz wysokości równoważników pieniężnych za wyżywienie i ubranie oraz zasad ich wypłacania poborowym odbywającym służbę zastępczą.

Na podstawie art. 205 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207) oraz w związku z uchwałą Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 19 września 1988 r. w sprawie powierzenia Rządowi pełnienia obowiązków (Monitor Polski Nr 26, poz. 228) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Poborowemu odbywającemu służbę zastępczą przysługuje od zakładu pracy, w którym pełni służbę, bezpłatne całodzienne wyżywienie według norm ustalanych w tym zakładzie dla pracowników korzystających z wyżywienia zbiorowego. Kaloryczna wartość całodziennego wyżywienia poborowego powinna wynosić co najmniej 4.500 kcal.
2.
Bezpłatne całodzienne wyżywienie przysługuje poborowemu we wszystkie dni kalendarzowe w okresie odbywania służby zastępczej, z wyjątkiem dni, w których jego nieobecność w pracy była nie usprawiedliwiona albo korzystał z bezpłatnego wyżywienia wydawanego przez inny zakład lub instytucję.
§  2.
1. 1
Poborowym przysługuje miesięczny równoważnik pieniężny w wysokości 402.000 zł, jeżeli zakład pracy nie może mu zapewnić wyżywienia lub z innych uzasadnionych przyczyn poborowy nie korzysta z bezpłatnego codziennego wyżywienia.
2.
Równoważnik pieniężny za wyżywienie przysługuje poborowemu za wszystkie dni, w które przysługuje mu bezpłatne wyżywienie (w tym za okres urlopu okresowego i podróży służbowej).
3.
W razie gdy poborowy z uzasadnionych przyczyn korzysta tylko z częściowego wyżywienia, należny mu ekwiwalent pieniężny za wyżywienie ustala się przyjmując 50% kwoty równoważnika określanego w ust. 1 za obiad i po 25% za śniadanie i kolację.
4.
Za pierwszy miesiąc odbywania służby zastępczej równoważnik pieniężny za wyżywienie wypłacany jest przez zakład pracy z góry, a za następne miesiące - w terminach wypłaty uposażenia, z tym że na wniosek poborowego równoważnik ten może być wypłacany zaliczkowo w innych terminach.
5. 2
Równoważnik, o którym mowa w ust. 1, za okres krótszy niż jeden miesiąc wypłaca się w wysokości 1/30 równoważnika za każdy dzień.
§  3.
1. 3
Poborowemu odbywającemu służbę zastępczą przysługuje od zakładu pracy, w którym pełni służbę, miesięczny równoważnik pieniężny za ubranie w wysokości 20% równoważnika, o którym mowa w § 2 ust. 1.
2.
Zakład pracy wypłaca poborowemu równoważnik pieniężny, określony w ust 1. w okresach miesięcznych, w terminie wypłaty uposażenia.
3.
Na wniosek poborowego równoważnik pieniężny, o którym mowa w ust. 1. może być zaliczkowo wypłacany z góry, jednak za okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
4.
Zakład pracy wypłaca poborowemu równoważnik pieniężny za ubranie w pełnej wysokości określonej w ust. 1 również za miesiąc, w którym odbywanie służby zastępczej nie obejmowało wszystkich dni.
§  4.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 2 ust. 1:

- zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 25 września 1989 r. (M.P.89.34.265) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 października 1989 r.

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1990 r. (M.P.90.26.205) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 lipca 1990 r.

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 27 lutego 1991 r. (M.P.91.9.66) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 marca 1991 r.

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 26 sierpnia 1991 r. (M.P.91.28.202) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 sierpnia 1991 r.

2 § 2 ust. 5 dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 25 września 1989 r. (M.P.89.34.265) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 października 1989 r.
3 § 3 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 25 września 1989 r. (M.P.89.34.265) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 października 1989 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1988.30.272

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Normy wyżywienia oraz wysokość równoważników pieniężnych za wyżywienie i ubranie oraz zasady ich wypłacania poborowym odbywającym służbę zastępczą.
Data aktu: 12/10/1988
Data ogłoszenia: 25/10/1988
Data wejścia w życie: 25/10/1988