Rachunki bankowe przedsiębiorstw zagranicznych, przedsiębiorstw z udziałem zagranicznym i zagranicznych podmiotów gospodarczych oraz wysokość oprocentowania wkładów gromadzonych na tych rachunkach.

ZARZĄDZENIE
PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO
z dnia 12 listopada 1983 r.
w sprawie rachunków bankowych przedsiębiorstw zagranicznych, przedsiębiorstw z udziałem zagranicznym i zagranicznych podmiotów gospodarczych oraz wysokości oprocentowania wkładów gromadzonych na tych rachunkach.

Na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 7, poz. 56) zarządza się, co następuje:
§  1. 1
Przepisy zarządzenia stosuje się do rachunków bankowych prowadzonych w Banku Polska Kasa Opieki S.A. w walutach wymienialnych określonych przez Narodowy Bank Polski i w walucie polskiej dla dokonywania rozliczeń obrotów towarowych i usługowych w kraju i z zagranicą przez:
1)
zagraniczne podmioty gospodarcze, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. z 1985 r. Nr 13, poz. 58), zwanej dalej "ustawą",
2)
przedsiębiorstwa zagraniczne i przedsiębiorstwa z udziałem zagranicznym, o których mowa w art. 6 pkt 2 i 3 ustawy.
§  2. 2
Zagraniczne podmioty gospodarcze, przedsiębiorstwa zagraniczne i przedsiębiorstwa z udziałem zagranicznym mogą posiadać rachunki bankowe w walutach wymienialnych i w walucie polskiej:
1)
bieżące, z wkładami płatnymi na każde żądanie,
2)
terminowe: 6-miesięczne, 12-miesięczne, 24-miesięczne i 36-miesięczne.
§  3.
Zagraniczne podmioty gospodarcze, o których mowa w § 1 pkt 1, mogą posiadać rachunki:
1)
bieżące lub terminowe w walutach wymienialnych, zwane dalej rachunkami "D-W", na które wpłacany jest depozyt założycielski,
2) 3
bieżące lub terminowe w walucie polskiej, zwane dalej rachunkami "D-Z", na które wpłacany jest dochód z tytułu realizacji ich praw do przedsiębiorstwa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
§  4.
Przedsiębiorstwa zagraniczne i przedsiębiorstwa z udziałem zagranicznym, o których mowa w § 1 pkt 2, mogą posiadać bieżące rachunki:
1)
w walutach wymienialnych, dla finansowania obrotów związanych z:
a)
działalnością eksportowo-importową, zwane dalej rachunkami "E-I",
b)
działalnością inwestycyjną w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zwane dalej rachunkami "F",
2) 4
w walucie polskiej, dla finansowania obrotów związanych z:
a)
działalnością eksportowo-importową z krajami członkowskimi Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej, zwane dalej rachunkami "Z-KS",
b)
działalnością związaną z gospodarką eksploatacyjną, inwestycjami modernizacyjnymi, odtworzeniowymi oraz rozwojowymi, innymi niż niezbędne do podjęcia tych rodzajów działalności gospodarczej, które zostały określone w pierwszym zezwoleniu dla zagranicznego podmiotu gospodarczego, zwane dalej rachunkami "R".
§  5.
1.
Rachunki "D-W", "E-I" i "F" mogą być zasilane z tytułów zgodnych z zezwoleniem dewizowym w formie:
1)
przekazów pieniężnych bankowych i pocztowych z zagranicy, realizacji akredytyw, inkasa, czeków bankierskich imiennych i na okaziciela oraz czeków podróżniczych - w walutach wymienialnych,
2)
wpływów w pieniądzach zagranicznych stanowiących waluty wymienialne, w granicach kwot uwidocznionych w pisemnej deklaracji przywozu, potwierdzonej przez polski urząd celny, lub w zaświadczeniu wystawionym przez taki urząd,
3)
przelewów z innych bankowych rachunków walutowych.
2. 5
Rachunki "F" mogą być również zasilane przelewami z rachunków walutowych obywateli polskich - osób krajowych, którzy uzyskali zezwolenie na wniesienie do przedsiębiorstwa zagranicznego wkładu w postaci wartości dewizowych.
§  6.
1.
Wypłaty z rachunków "D-W", "F" i "E-I", prowadzonych w walutach wymienialnych, mogą być dokonywane zgodnie z warunkami i z tytułów określonych w zezwoleniu dewizowym, w formie:
1)
przekazów pieniężnych za granicę, inkasa importowego, akredytywy importowej, czeków bankierskich lub podróżniczych, w pieniądzach zagranicznych z prawem wywozu za granicę,
2) 6
przelewów na inne bankowe rachunki prowadzone w walutach wymienialnych i w walucie polskiej.
2. 7
Jeśli podmioty otrzymujące przelewy z rachunków "D-W", "E-I" i "F" nie mają uprawnień do posiadania rachunków walutowych, przelewy powinny być dokonywane w równowartości w walucie polskiej odpowiedniej kwoty w walucie wymienialnej przelewanej z rachunku walutowego.
§  7.
1.
Wyboru formy wpłat i wypłat, o których mowa w § 5 i 6, dla poszczególnych rodzajów rachunków prowadzonych w walutach wymienialnych dokonuje Prezes Banku Polska Kasa Opieki S.A.
2.
Wyboru waluty rachunku spośród walut wymienialnych dokonuje Bank Polska Kasa Opieki S.A. w uzgodnieniu z klientem.
§  8. 8
 
1.
Rachunki "D-Z" mogą być zasilane przelewami lub wpłatami w walucie polskiej, do wysokości dochodu z realizacji praw zagranicznych podmiotów gospodarczych do przedsiębiorstwa.
2.
Rachunki "D-Z" mogą być również zasilane w formie przelewów z Banku Polska Kasa Opieki S.A. z tytułu odprzedaży walut wymienialnych pochodzących z eksportu, o którym mowa w art. 32 ustawy.
3.
Wypłaty z rachunku "D-Z" mogą być dokonywane w kraju w walucie polskiej na cele określone w art. 32, art. 33 i art. 36 ustawy - w pieniądzach lub w formie przelewów na rzecz jednostek uprawnionych do sprzedaży towarów lub świadczenia usług.
§  9.
Rachunki "Z-KS" mogą być zasilane z tytułów zgodnych z warunkami zezwolenia dewizowego w formie:
1)
przelewów z Banku Handlowego w Warszawie S.A.,
2) 9
wpłat w walutach krajów członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej, pobranych i nie wykorzystanych na koszty zagranicznej podróży służbowej.
§  10.
Wypłaty z rachunków "Z-KS" mogą być dokonywane z tytułów zgodnych z zezwoleniem dewizowym w formie:
1)
przelewów na rachunki bankowe przedsiębiorstw uprawnionych do prowadzenia działalności w zakresie handlu zagranicznego z krajami członkowskimi Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej,
2)
przekazów pieniężnych do krajów członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej,
3)
pieniędzy lub czeków w walutach krajów członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej z prawem wywozu za granicę w razie wyjazdów służbowych pracowników przedsiębiorstw - obywateli polskich.
§  11.
Rachunki "R" mogą być zasilane w formie:
1)
wpłat pieniężnych lub przelewów bankowych z tytułów określonych w zezwoleniu na prowadzenie działalności,
2)
przelewów z Banku Polska Kasa Opieki S.A. z tytułu odprzedaży walut wymienialnych pochodzących z wpływów z eksportu przedsiębiorstwa,
3) 10
przelewów równowartości w walucie polskiej kwot w walutach wymienialnych pochodzących z rachunków "D-W", "E-I" i "F".
§  12. 11
Z rachunków "R" mogą być dokonywane wypłaty:
1)
w walucie polskiej - w pieniądzach lub w formie przelewów bankowych na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej i nie uspołecznionej,
2)
w walutach wymienialnych - w formie przekazu za granicę, wypłaty w pieniądzach zagranicznych z prawem wywozu za granicę lub przelewu na rachunek walutowy "C" osoby zagranicznej - z tytułu realizacji uprawnień do transferu za granicę odpowiedniej części zysku.
§  13. 12
 
1.
Wkłady na rachunkach "D-W":
1)
osób fizycznych:
a)
bieżących - są oprocentowane w wysokości ustalonej przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. w granicach od 3% do 5% w stosunku rocznym,
b)
terminowych - są oprocentowane w wysokości ustalonej przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. w granicach od 4% do 11% w stosunku rocznym, w zależności od waluty rachunku, wysokości wkładu, terminu oraz stopy procentowej na międzynarodowych rynkach walutowych,
2)
osób prawnych:
a)
bieżących - nie podlegają oprocentowaniu,
b)
terminowych - są oprocentowane w wysokości określonej w pkt 1 lit. b).
2.
Wkłady na rachunkach "D-Z":
1)
terminowych:
a)
6-miesięcznych - są oprocentowane w wysokości 5%,
b)
12-miesięcznych - są oprocentowane w wysokości 6%,
c)
24-miesięcznych - są oprocentowane w wysokości 8%,
2)
bieżących - nie podlegają oprocentowaniu.
§  14.
1.
Odsetki od wkładów na rachunkach są obliczane i dopisywane w walucie rachunku.
2.
Odsetki od wkładów płatnych na każde żądanie dolicza się do wkładów raz w roku w terminach ustalonych przez bank prowadzący rachunek albo przy podejmowaniu wkładu w całości w związku z likwidacją rachunku. Odsetki od wkładów terminowych dolicza się z upływem terminu wkładu.
3.
Odsetki od wkładów terminowych dłuższych niż 12 miesięcy oblicza się od łącznej kwoty wkładów i odsetek za okresy wcześniejsze.
4.
Jeżeli wkład terminowy nie zostanie podjęty w dniu upływu terminu zadeklarowanego w umowie, umowę przedłuża się na kolejne takie same okresy.
5.
W wypadkach uzasadnionych wysokością wkładu i terminem lokaty bank prowadzący rachunki "D-W" może stosować oprocentowanie wyższe niż ustalone w § 13 ust. 1, w granicach określanych przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
6.
W razie niedotrzymania umowy o wkład terminowy i wcześniejszego podjęcia wkładu w całości lub w części, cały wkład podlega oprocentowaniu w wysokości ustalonej dla wkładów płatnych na każde żądanie.
§  15.
1. 13
Do przeliczań walut wymienialnych i walut krajów członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej na walutę polską oraz waluty polskiej na waluty wymienialne i na waluty krajów członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej stosuje się kursy ustalone przez Narodowy Bank Polski:
1)
"kupno-sprzedaż" dla dewiz - gdy przedmiotem operacji są czeki, przekazy lub przelewy opiewające na walutę inną niż waluta rachunku,
2)
"kupno-sprzedaż" dla pieniędzy - gdy przedmiotem transakcji bankowej są pieniądze zagraniczne inne niż waluta rachunku,
3)
"sprzedaż" dla dewiz - przy przekazach za granicę w walucie rachunku.
2. 14
Przy wypłatach lub przelewach w złotych z rachunku walutowego na rachunki bankowe w walucie polskiej przedsiębiorstw lub innych jednostek gospodarki uspołecznionej stosuje się kurs "kupno" dla dewiz.
§  16.
W sprawach nie uregulowanych w niniejszym zarządzeniu stosuje się przepisy zarządzenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 10 grudnia 1982 r. w sprawie ogólnych zasad otwierania i prowadzenia rachunków bankowych (Monitor Polski Nr 31, poz. 274).
§  17. 15
(skreślony).
§  18.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
2 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
3 § 3 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 i 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
4 § 4 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
5 § 5 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 4 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
6 § 6 ust. 1 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
7 § 6 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
8 § 8 zmieniony przez § 1 pkt 5 i 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
9 § 9 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 6 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
10 § 11 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
11 § 12 zmieniony przez § 1 pkt 7 i 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
12 § 13 zmieniony przez § 1 pkt 8 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
13 § 15 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 9 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
14 § 15 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 11 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.
15 § 17 skreślony przez § 1 pkt 10 zarządzenia z dnia 31 grudnia 1987 r. (M.P.88.5.50) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 15 lutego 1988 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1983.39.231

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Rachunki bankowe przedsiębiorstw zagranicznych, przedsiębiorstw z udziałem zagranicznym i zagranicznych podmiotów gospodarczych oraz wysokość oprocentowania wkładów gromadzonych na tych rachunkach.
Data aktu: 12/11/1983
Data ogłoszenia: 12/12/1983
Data wejścia w życie: 12/12/1983