Zasady przyznawania pracownikom szkół wyższych dodatków za prace wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych oraz wykaz tych prac.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRACY, PŁAC I SPRAW SOCJALNYCH
z dnia 22 marca 1983 r.
w sprawie zasad przyznawania pracownikom szkół wyższych dodatków za prace wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych oraz wykazu tych prac.

Na podstawie § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1982 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli akademickich (Dz. U. Nr 25, poz. 181) oraz § 10 uchwały nr 159 Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1982 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników szkół wyższych nie będących nauczycielami akademickimi (Monitor Polski Nr 20, poz. 170) zarządza się, co następuje:
§  1.
Nauczycielom akademickim szkół wyższych, zwanym dalej "pracownikami", przysługują dodatki pieniężne za prace wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych, zwane dalej "dodatkami".
§  2. 1
Dodatek wypłaca się miesięcznie z dołu w wysokości:
1)
800 zł przy pierwszym stopniu szkodliwości lub uciążliwości,
2)
1.200 zł przy drugim stopniu szkodliwości lub uciążliwości,
3)
1.500 zł przy trzecim stopniu szkodliwości lub uciążliwości.
§  3.
1.
Do pierwszego stopnia szkodliwości lub uciążliwości zalicza się prace wykonywane:
1)
w warunkach narażenia na działanie pyłów nie wywołujących zwłóknienia tkanki płucnej,
2)
w warunkach narażenia na działanie substancji toksycznych nie kumulujących się w organizmie,
3)
w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura efektywna powyżej 25° lub poniżej 10°,
4)
w warunkach narażenia na promieniowanie ultrafioletowe (np. spawanie, stosowanie lamp w celach bakteriobójczych),
5)
w mokrym środowisku o względnej wilgotności powietrza przekraczającej 80%, w błocie lub bezpośrednim kontakcie z wodą,
6) 2
przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych.
2.
Do drugiego stopnia szkodliwości lub uciążliwości zalicza się prace wykonywane w warunkach:
1)
narażenia na działanie pyłów wywołujących zwłóknienie tkanki płucnej,
2)
narażenia na działanie substancji toksycznych kumulujących się w organizmie,
3)
obniżonego lub podwyższonego ciśnienia wynikającego z procesu technologicznego (np. w kesonach, komorach ciśnieniowych),
4)
narażenia na szkodliwe działanie miejscowej wibracji (np. używanie ręcznych narzędzi pneumatycznych),
5)
natężenia hałasu przekraczającego dopuszczalne normy.
3.
Do trzeciego stopnia szkodliwości lub uciążliwości zalicza się prace wykonywane:
1) 3
w warunkach narażenia na działanie benzydyny, alfa i beta naftyloaminy, chlorku winylu, azbestu oraz innych czynników o analogicznym jak te substancje działaniu, jeżeli zostanie to uznane przez instytut medycyny pracy,
2)
w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące,
3)
w kontakcie (styczności) z materiałem zakaźnym lub chorymi zakaźnie ludźmi lub zwierzętami,
4)
w kontakcie z ludźmi chorymi psychicznie lub znacznie upośledzonymi umysłowo,
5)
w warunkach narażenia na działanie pól elektromagnetycznych wysokiej częstotliwości w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia,
6)
pod ziemią.
§  3a. 4
 
1.
Prace określone w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1, 2 i 5 uważa się za wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia uzasadniających przyznanie dodatku, jeżeli w środowisku pracy przekroczone są najwyższe dopuszczalne stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia określone w odrębnych przepisach lub inne obowiązujące normy higienicznosanitarne.
2.
Pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, o których mowa w ust. 1, dokonywane są przez laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz inne laboratoria upoważnione przez właściwych terenowo państwowych wojewódzkich inspektorów sanitarnych.
§  4. 5
Dodatek przysługuje pracownikom wykonującym prace, o których mowa w § 3 ust. 1, 2 i 3 pkt 1-4 i 6, przez co najmniej 40 godzin w miesiącu, natomiast pracownikom wykonującym prace wymienione w § 3 ust. 3 pkt 5 - przez połowę dopuszczalnego czasu przebywania w strefie zagrożenia.
§  5.
Pracownikowi wykonującemu w danym miesiącu prace w warunkach o różnym stopniu szkodliwości lub uciążliwości przysługuje jeden dodatek według najwyższego stopnia szkodliwości lub uciążliwości.
§  6. 6
(skreślony).
§  7. 7
Dodatek przysługuje również pracownikom objętym przepisami uchwały nr 159 Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1982 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników szkół wyższych nie będących nauczycielami akademickimi (Monitor Polski Nr 20, poz. 170) - na zasadach określonych w zarządzeniu.
§  8.
Dodatki, o których mowa w zarządzeniu, wypłaca się w ramach posiadanego przez szkołę wyższą funduszu płac.
§  9.
Szkoły wyższe prowadzą ewidencję stanowisk pracy, na których zatrudnionym pracownikom przyznane zostały dodatki, oraz czasu pracy tych pracowników.
§  10.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 1983 r.
1 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 23 maja 1989 r. (M.P.89.19.130) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 stycznia 1989 r.
2 § 3 ust. 1 pkt 6 dodany przez § 1 pkt 1 lit. a) zarządzenia z dnia 12 października 1988 r. (M.P.88.30.273) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 25 października 1988 r.
3 § 3 ust. 3 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b) zarządzenia z dnia 12 października 1988 r. (M.P.88.30.273) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 25 października 1988 r.
4 § 3a dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 12 października 1988 r. (M.P.88.30.273) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 25 października 1988 r.
5 § 4 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 12 października 1988 r. (M.P.88.30.273) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 25 października 1988 r.
6 § 6 skreślony przez § 1 pkt 4 zarządzenia z dnia 12 października 1988 r. (M.P.88.30.273) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 25 października 1988 r.
7 § 7:

- zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 23 września 1985 r. (M.P.85.30.204) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 28 października 1985 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 23 maja 1989 r. (M.P.89.19.130) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 lipca 1989 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1983.13.80

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady przyznawania pracownikom szkół wyższych dodatków za prace wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych oraz wykaz tych prac.
Data aktu: 22/03/1983
Data ogłoszenia: 09/04/1983
Data wejścia w życie: 01/04/1983, 09/04/1983