Regulamin postępowania przed kolegiami arbitrażu społecznego.

UCHWAŁA
RADY PAŃSTWA
z dnia 30 grudnia 1982 r.
Regulamin postępowania przed kolegiami arbitrażu społecznego. *

Na podstawie art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 32, poz. 216) i art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217) Rada Państwa uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym rozstrzyga spory ponadzakładowe.
2.
Kolegia arbitrażu społecznego przy okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, miejscowo właściwych dla siedziby zakładu pracy, rozstrzygają spory zakładowe.
3.
Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Wojewódzkim w Warszawie rozstrzyga spory, których stroną jest Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych.
4.
Kolegia arbitrażu społecznego przy sądach rejonowych, właściwych dla rejestrowania organizacji rolniczych, rozstrzygają spory, w których stroną są te organizacje.
§  2.
1.
W skład kolegium arbitrażu społecznego wchodzą: przewodniczący wyznaczony przez prezesa sądu spośród sędziów danego sądu oraz 6 członków wskazanych w równej liczbie przez każdą ze stron.
2.
Członkiem kolegium może być osoba, która:
1)
posiada obywatelstwo polskie,
2)
korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich,
3)
ukończyła 26 lat życia,
4)
wyraziła na to zgodę.
§  3.
1.
Postępowanie przed kolegium arbitrażu społecznego wszczyna się na wniosek stron sporu.
2.
Wniosek powinien zawierać określenie stron, treści sporu oraz wskazanie osób wyznaczonych na członków kolegium. Do wniosku należy dołączyć protokół komisji z postępowania pojednawczego oraz dokumenty istotne dla rozstrzygnięcia sporu.
§  4.
1.
Prezes sądu bezzwłocznie po wpłynięciu wniosku bada, czy istnieją podstawy do rozpatrzenia sporu przed kolegium.
2.
Prezes sądu odrzuca wniosek w razie stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania sporu przed kolegium.
3.
Jeżeli wniosek nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek braków formalnych, prezes sądu wzywa strony do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni.
4.
Po bezkutecznym upływie zakreślonego terminu do usunięcia braków formalnych prezes sądu zwraca wniosek stronom.
§  5.
1.
Jeżeli strony sporu nie wskazały członków kolegium, prezes sądu wzywa je do usunięcia tego braku w terminie 7 dni.
2.
Niewskazanie członków kolegium przez związek zawodowy lub organizację rolników w zakreślonym terminie powoduje zwrócenie wniosku stronom.
3.
W razie niewskazania członków kolegium przez stronę wiodącą spór ze związkiem zawodowym lub organizacją rolników, prezes sądu zawiadamia o tym jednostkę nadrzędną oraz zakreśla dodatkowy termin do wykonania tej czynności. Po bezskutecznym upływie dodatkowego terminu prezes sądu wyda orzeczenie stwierdzające, iż do rozpoznania sporu nie doszło z przyczyn zależnych od tej strony, co jest równoznaczne z wyczerpaniem trybu postępowania przed kolegium arbitrażu społecznego.
§  6.
Prezes sądu po stwierdzeniu, że spór nadaje się do rozpoznania przez Kolegium, wyznacza bezzwłocznie przewodniczącego kolegium i termin posiedzenia.
§  7.
1.
Przewodniczący kolegium zawiadamia strony i ich przedstawicieli oraz wyznaczonych członków kolegium o terminie i miejscu posiedzenia.
2.
Wezwanie i zawiadomienie doręcza się w sposób najbardziej celowy dla przyspieszenia załatwienia sporu.
§  8.
1.
Posiedzenie kolegium wyznacza się w budynku sądu, chyba że szczególne względy przemawiają za wyznaczeniem posiedzenia w innym miejscu.
2.
Posiedzenia kolegium są jawne. Kolegium może postanowić rozpatrzenie sporu przy drzwiach zamkniętych, jeżeli jest to niezbędne do zachowania tajemnicy państwowej, gospodarczej lub służbowej.
3.
Z posiedzenia kolegium sporządza się protokół. Protokolanta wyznacza prezes sądu.
§  9.
1.
Przewodniczący kolegium może przed posiedzeniem wezwać strony do złożenia wyjaśnień i dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sporu bądź też przedstawienia ich na posiedzeniu.
2.
Kolegium może przeprowadzić przewidziane w postępowaniu sądowym dowody, jeżeli okaże się to niezbędne do rozstrzygnięcia sporu.
§  10.
Po otwarciu posiedzenia przez przewodniczącego strony przedstawiają swoje stanowiska. Kolegium skłania strony do zawarcia porozumienia. Treść porozumienia zawartego przed kolegium powinna być zamieszczona w protokole posiedzenia i stwierdzona podpisami stron.
§  11.
1.
Jeżeli nie doszło do porozumienia, przewodniczący kolegium zamyka posiedzenie, gdy kolegium uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.
2.
Po zamknięciu posiedzenia kolegium odbywa naradę, po której wydaje orzeczenie. Narada jest niejawna. W pomieszczeniu, w którym odbywa się narada, pozostają jedynie członkowie kolegium, a w razie potrzeby także protokolant.
§  12.
1.
Kolegium rozstrzyga spór kierując się przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego, biorąc także pod uwagę uzasadnione interesy stron oraz interes Państwa.
2.
Orzeczenie kolegium zapada większością głosów. Członek kolegium nie może wstrzymać się od głosu; może jednak - jeżeli przy głosowaniu nie zgodził się z większością - przy podpisywaniu orzeczenia zgłosić zdanie odrębne.
3.
Orzeczenie podpisują wszyscy członkowie kolegium.
4.
Orzeczenie kolegium powinno zawierać:
1)
nazwę kolegium,
2)
skład kolegium,
3)
datę wydania orzeczenia,
4)
określenie stron,
5)
wskazanie przedmiotu sporu,
6)
rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie,
7)
stwierdzenie, czy orzeczenie wiąże strony,
8)
podpisy członków kolegium.
§  13.
1.
Orzeczenie kolegium ogłasza przewodniczący i podaje motywy rozstrzygnięcia.
2.
Orzeczenie kolegium wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom z urzędu, nie później niż w ciągu 7 dni od wydania orzeczenia.
§  14.
Każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, w tym wynagrodzenie i zwrot wydatków poniesionych przez wskazanych członków kolegium w związku z wykonywaniem czynności, obliczonych według zasad przewidzianych w ustawie o ławnikach ludowych.
§  15.
1.
Zarządzenia i orzeczenia kończące postępowanie uzasadnia się z urzędu i doręcza stronom.
2.
W sprawach nie unormowanych uchwałą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
§  16.
Strony mogą aż do chwili rozpoczęcia posiedzenia ustalić inny tryb postępowania, który powinien być stosowany w toku rozpoznania sprawy.
§  17.
Do rejestracji wniosków wszczynających postępowanie oraz do prowadzenia akt i innych ksiąg pomocniczych stosuje się odpowiednio obowiązujące w sądach przepisy o biurowości. Biurowość prowadzi sekretariat prezesa sądu.
§  18.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1983 r.
*Uchwała utraciła częściowo podstawę prawną z dniem 27 lipca 1991 r. na skutek uchylenia ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych przez art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U.91.55.234).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1983.1.1

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Regulamin postępowania przed kolegiami arbitrażu społecznego.
Data aktu: 30/12/1982
Data ogłoszenia: 12/01/1983
Data wejścia w życie: 01/01/1983, 12/01/1983