Zasady obsługi kasowej budżetu państwa oraz współdziałanie w kontroli jego wykonania.

ZARZĄDZENIE
PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO
z dnia 22 grudnia 1982 r.
w sprawie zasad obsługi kasowej budżetu państwa oraz współdziałania w kontroli jego wykonania.

Na podstawie art. 8 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statucie Narodowego Banku Polskiego (Dz. U. Nr 7, poz. 57) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Obsługę kasową budżetu centralnego i budżetów terenowych wykonuje Narodowy Bank Polski.
2.
Obsługę kasową budżetów terenowych stopnia podstawowego (gmin, miast i gmin, miast) w miejscowościach będących siedzibą banku spółdzielczego wykonują banki spółdzielcze.
3.
W uzasadnionych wypadkach obsługę kasową budżetów terenowych, o których mowa w ust. 2, może wykonywać - na wniosek zainteresowanej jednostki oraz za zgodą banku spółdzielczego - oddział Narodowego Banku Polskiego.
§  2.
1.
Do zadań banków w zakresie obsługi budżetu państwa należy:
1)
prowadzenie rachunków bankowych dla budżetów jednostek i zakładów budżetowych,
2)
ewidencjonowanie kredytów budżetu centralnego i budżetów terenowych na rachunkach budżetowych,
3)
sporządzanie sprawozdań z kasowego wykonania budżetu centralnego według zasad określonych przez Ministra Finansów,
4)
współdziałanie w kontroli wykonywania budżetu państwa,
5)
wykonywanie rozliczeń pieniężnych jednostek i zakładów budżetowych na zasadach określonych w przepisach o rozliczeniach pieniężnych jednostek gospodarki uspołecznionej.
2.
Prezes Narodowego Banku Polskiego na wniosek Ministra Finansów może polecić bankom wykonywanie zadań w zakresie obsługi budżetu państwa nie wymienionych w ust. 1.
§  3.
1.
Rodzaje rachunków bankowych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, oraz zasady ich prowadzenia ustalają odrębne przepisy, wydane przez Ministra Finansów w porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego.
2.
Banki otwierają rachunki budżetowe na wniosek zainteresowanych jednostek (dysponentów kredytów budżetowych), jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
§  4.
1.
Banki prowadzą ewidencję kredytów budżetowych budżetu centralnego i budżetów terenowych.
2.
Banki realizują wydatki budżetowe do wysokości otwartych kredytów budżetowych.
3.
Banki mogą realizować wydatki budżetowe, bez otwarcia kredytów budżetowych wyłącznie w wypadkach przewidzianych w odrębnych przepisach wydanych przez Ministra Finansów.
§  5.
1.
Banki blokują kredyty budżetowe oraz rachunki bankowe jednostek i zakładów budżetowych na podstawie dyspozycji uprawnionych organów.
2.
W razie nieuzgodnienia z bankiem przez jednostkę budżetową w określonym terminie sprawozdawczości budżetowej bank blokuje z urzędu rachunek wydatków budżetowych.
3.
Odblokowanie przez bank kredytów budżetowych oraz rachunków bankowych jednostek i zakładów budżetowych może nastąpić na podstawie decyzji organu, który zarządził blokadę.
§  6.
Banki realizują zlecenia pokrycia należności budżetowych, wystawiane przez upoważnione jednostki z tytułu zaległych należności od gospodarki uspołecznionej, w trybie przewidzianym dla poleceń pobrania.
§  7.
1.
Banki wykonują kontrolę w zakresie:
1)
prawidłowości otwierania rachunków bankowych przez jednostki i zakłady budżetowe,
2)
wypłat z rachunków bankowych pod względem ich pokrycia w otwartych kredytach budżetowych i środkach pieniężnych,
3)
prawidłowości zaliczania na rachunki bankowe ubiegłego i bieżącego roku dochodów i wydatków budżetowych w okresie przejściowym.
2.
Banki dokonują okresowej kontroli równowagi budżetowej budżetów terenowych.
3.
Kontrola, o której mowa w ust. 2, polega na porównaniu stanu rachunku podstawowego każdego budżetu i rachunków dochodów budżetowych z rachunkami wydatków budżetowych.
4.
Banki informują terenowe organy administracji państwowej o wynikach kontroli, o której mowa w ust. 2.
§  8.
1.
Narodowy Bank Polski sporządza - na potrzeby ministerstw (urzędów centralnych) oraz okręgowych zarządów dochodów państwa i kontroli finansowej (wydziałów zamiejscowych) - sprawozdawczość z wykonania dochodów i wydatków budżetu centralnego:
1)
miesięczną, w wielkościach narastających od początku roku,
2)
roczną, łącznie z okresem przejściowym,
3)
roczną z rozliczenia środków wyrównawczych.
2.
Sprawozdawczość sporządza się na podstawie bankowej ewidencji dochodów i wydatków budżetowych.
3.
Terminy i zakres sprawozdawczości regulują odrębne przepisy, wydane przez Ministra Finansów.
§  9.
1.
Banki potwierdzają zgodność sprawozdań jednostek budżetowych budżetu centralnego i budżetów terenowych ze stanami wynikającymi z bankowej ewidencji wykonania budżetu.
2.
Potwierdzeniu podlegają:
1)
roczne stany dochodów i wydatków jednostek budżetowych budżetu centralnego i budżetów terenowych,
2)
roczne stany dochodów państwa, zgromadzonych na rachunkach okręgowych zarządów dochodów państwa i kontroli finansowej (wydziałów zamiejscowych),
3)
sprawozdania jednostek budżetowych zlikwidowanych.
3.
Terminy i zasady potwierdzania sprawozdań określają przepisy o sprawozdawczości budżetowej.
§  10.
Banki w okresie przejściowym po zakończeniu roku budżetowego przeprowadzają operacje rozliczeniowe na rachunkach budżetowych zakończonego roku (tzw. poślizg rozliczeniowy) na zasadach określonych w odrębnych przepisach wydanych przez Ministra Finansów.
§  11.
1.
Banki dokonują zamknięcia rachunków dochodów i wydatków budżetowych roku ubiegłego jednostek budżetu centralnego i budżetów terenowych.
2.
Rachunki podstawowe jednostkowych budżetów terenowych roku ubiegłego przechodzą saldami na rok następny.
§  12.
Dla rozliczeń operacji dotyczących roku przyszłego banki otwierają zainteresowanym jednostkom, w miesiącu grudniu, rachunki budżetowe roku przyszłego.
§  13.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1982.32.286

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady obsługi kasowej budżetu państwa oraz współdziałanie w kontroli jego wykonania.
Data aktu: 22/12/1982
Data ogłoszenia: 30/12/1982
Data wejścia w życie: 30/12/1982