Ogólne zasady otwierania i prowadzenia rachunków bankowych.

ZARZĄDZENIE
PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO
z dnia 10 grudnia 1982 r.
w sprawie ogólnych zasad otwierania i prowadzenia rachunków bankowych.

Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 7, poz. 56) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przepisy zarządzenia stosuje się do rachunków bankowych prowadzonych przez banki w walucie krajowej i w walutach obcych dla:
1)
jednostek gospodarki uspołecznionej,
2)
jednostek gospodarki nie uspołecznionej,
3)
osób fizycznych

- zwanych dalej "posiadaczami rachunków".

2.
Przepisy zarządzenia dotyczące jednostek gospodarki uspołecznionej stosuje się również do organizacji społecznych, politycznych i zawodowych.
3.
Przepisy zarządzenia stosuje się także do rachunków bankowych cudzoziemców dewizowych, będących osobami prawnymi i fizycznymi, jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej.
4.
Zasady otwierania i prowadzenia rachunków wkładów oszczędnościowych w złotych i w walutach obcych określają inne przepisy.
§  2.
1.
Banki prowadzą rachunki podstawowe, dodatkowe i pomocnicze.
2.
Rachunek podstawowy służy do gromadzenia środków pieniężnych posiadacza rachunku oraz do przeprowadzania rozliczeń pieniężnych.
3.
Rachunek dodatkowy służy do wyodrębnienia środków pieniężnych przeznaczonych zgodnie z przepisami prawa na określone cele, jak również do przeprowadzania w tym zakresie rozliczeń pieniężnych. Rachunek dodatkowy prowadzi oddział banku, w którym otwarty jest rachunek podstawowy.
4.
Rachunek pomocniczy służy do przeprowadzania przez posiadacza rachunku podstawowego rozliczeń pieniężnych w innym oddziale lub w innym banku.
5.
Bank może odmówić otwarcia rachunku dodatkowego i pomocniczego, jeżeli zachodzą okoliczności uzasadniające odmowę otwarcia takiego rachunku.
§  3.
Posiadacz rachunku może otworzyć w banku krajowym rachunek dla dokonywania w kraju i z zagranicą rozliczeń w obrocie dewizowym. Rodzaje i warunki prowadzenia tych rachunków określają odrębne przepisy.
§  4.
1.
Wniosek o otwarcie rachunku bankowego składa się na piśmie. Wniosek o otwarcie rachunku pomocniczego potwierdza oddział banku prowadzący rachunek podstawowy posiadacza rachunku.
2.
Wniosek o otwarcie rachunku podstawowego składa się w oddziale banku, na którego terenie działania jednostka ubiegająca się o otwarcie rachunku ma siedzibę, a osoba fizyczna - miejsce zamieszkania, chyba że inne przepisy stanowią inaczej.
3.
Wniosek jednostki gospodarki uspołecznionej oraz jednostki gospodarki nie uspołecznionej o otwarcie rachunku podstawowego podpisują osoby uprawnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych.
4.
Wniosek osoby fizycznej o otwarcie rachunku bankowego podpisuje osoba występująca o otwarcie rachunku lub jej pełnomocnik.
§  5.
1.
We wniosku o otwarcie rachunku bankowego określa się osoby uprawnione do dysponowania rachunkiem; nazwiska tych osób oraz wzory ich podpisów zamieszcza się we wniosku.
2.
Jeżeli posiadacz rachunku podstawowego, ubiegający się o otwarcie rachunku dodatkowego, nie złoży w banku odrębnych wzorów podpisów, wzory podpisów do rachunku podstawowego przyjmuje się jako obowiązujące również przy dyspozycjach z rachunku dodatkowego.
§  6.
1.
Jednostka gospodarki uspołecznionej występująca o otwarcie rachunku podstawowego załącza dokumenty stwierdzające nabycia przez nią osobowości prawnej, wskazujące osoby uprawnione do składania oświadczeń w zakresie jej praw i obowiązków majątkowych oraz zawiadamiające o nadaniu jej numeru statystycznego.
2.
Jednostka gospodarki nie uspołecznionej występująca o otwarcie rachunku załącza dokument stwierdzający uprawnienie do prowadzenia działalności gospodarczej.
3.
Osoba fizyczna występująca o otwarcie rachunku okazuje dokument tożsamości.
4.
Jednostki gospodarki nie uspołecznionej i osoby fizyczne obowiązane są do załączenia również innych dokumentów niż wymienione w ust. 2 i 3 lub spełnienia określonych warunków, jeżeli wymagają tego inne przepisy.
5.
Do wniosku o otwarcie rachunku bankowego dla dokonywania w kraju i z zagranicą rozliczeń w obrocie dewizowym, oprócz dokumentów wymienionych w ust. 1-4, załącza się zezwolenie dewizowe, jeżeli uprawnienie do tych rozliczeń nie wynika z innych przepisów.
§  7.
Bank otwiera rachunek bankowy jednostce lub osobie wymienionej w § 1 ust. 1, jeżeli złożony przez nią wniosek o otwarcie rachunku spełnia warunki określone w zarządzeniu.
§  8.
1.
Posiadacz rachunku, będący jednostką gospodarki uspołecznionej, obowiązany jest zawiadomić bank o zmianach w rejestrze właściwym dla danej jednostki przez doręczenie bankowi aktualnego wyciągu z rejestru lub postanowienia sądu zarządzającego wpis do rejestru oraz zawiadomić bank o wygaśnięciu pełnomocnictw, udzielonych do dysponowania rachunkiem bankowym.
2.
Utrata uprawnień do dysponowania rachunkiem bankowym przez osoby wymienione we wniosku o jego otwarcie jest skuteczna wobec banku z chwilą zawiadomienia na piśmie o odwołaniu tych osób ze stanowisk, z którymi uprawnienia te były związane, lub z chwilą zawiadomienia banku o wygaśnięciu udzielonych im pełnomocnictw.
§  9.
1.
Posiadacz rachunku może swobodnie dysponować środkami pieniężnymi, znajdującymi się na jego rachunku, jeżeli umowa z bankiem nie stanowi inaczej.
2.
Zasady rozliczeń pieniężnych, przeprowadzanych za pośrednictwem rachunku bankowego, określają inne przepisy.
§  10.
1.
Bank przesyła posiadaczom rachunków, będącym jednostkami gospodarki uspołecznionej, zawiadomienia o stanie ich rachunków na koniec roku kalendarzowego, niezależnie od wyciągów z rachunków bankowych, przewidzianych w art. 728 § 1 Kodeksu cywilnego.
2.
Posiadacz rachunku, o którym mowa w ust. 1, potwierdza bankowi zgodność sald rachunków lub zgłasza niezgodność w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.
§  11.
Zamknięcie rachunku bankowego następuje z chwilą rozwiązania umowy rachunku bankowego lub jej wygaśnięcia, jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej.
§  12.
Bank zamykając rachunek bankowy zawiadamia posiadacza rachunku o wysokości salda oraz wzywa go do potwierdzenia tego salda w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia oraz podania sposobu zadysponowania saldem.
§  13.
Szczegółowe zasady otwierania i prowadzenia rachunków bankowych ustalają prezesi poszczególnych banków.
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1982.31.274

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ogólne zasady otwierania i prowadzenia rachunków bankowych.
Data aktu: 10/12/1982
Data ogłoszenia: 28/12/1982
Data wejścia w życie: 01/01/1983