Odsetki bankowe od kredytów udzielanych jednostkom gospodarki nie uspołecznionej i osobom fizycznym.

ZARZĄDZENIE
PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO
z dnia 6 maja 1982 r.
w sprawie odsetek bankowych od kredytów udzielanych jednostkom gospodarki nie uspołecznionej i osobom fizycznym.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1975 r. Nr 20, poz. 108 i z 1981 r. Nr 17, poz. 82) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Banki pobierają odsetki od kredytów udzielanych jednostkom gospodarki nie uspołecznionej i osobom fizycznym w wysokości określonej w załączniku do zarządzenia.
2.
Wysokość odsetek ustalona jest w stosunku rocznym.
§  2.
1.
W razie niespłacenia kredytów w ustalonym terminie banki pobierają dodatkowo od rat nie spłaconych kredytów odsetki za zwłokę w wysokości 8%. Łączne odsetki (podstawowe i dodatkowe za zwłokę) nie mogą przekroczyć 18%.
2.
W razie postawienia kredytów w stan natychmiastowej wymagalności banki pobierają dodatkowo odsetki w wysokości 8%, chyba że przepisy zarządzenia stanowią inaczej. Łączne odsetki (podstawowe i dodatkowe) nie mogą przekroczyć 18%.
§  3.
1.
Kwoty odsetek przypadających na rzecz banków podlegają zaokrągleniu do pełnych złotych.
2.
Zaokrąglenie do pełnych złotych następuje w ten sposób, że końcówki w kwotach nie przekraczających 49 groszy pomija się, a końcówki przekraczające tę kwotę zaokrągla się w górę do 1 zł.
§  4.
Prezes Zarządu Banku Gospodarki Żywnościowej może ustalać w przypadkach losowych od kredytów dla poszczególnych kredytobiorców odsetki niższe od określonych w załączniku do zarządzenia.
§  5.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 20 kwietnia 1976 r. w sprawie odsetek bankowych od kredytów udzielanych jednostkom gospodarki uspołecznionej i nie uspołecznionej oraz osobom fizycznym (Monitor Polski z 1976 r. Nr 18, poz. 80 i Nr 37, poz. 168, z 1977 r. Nr 9, poz. 60, z 1978 r. Nr 18, poz. 63, z 1979 r. Nr 2, poz. 12 i Nr 16, poz. 98, z 1980 r. Nr 3, poz. 12, Nr 17, poz. 82 i Nr 31, poz. 177, z 1981 r. Nr 22, poz. 204 oraz z 1982 r. Nr 6, poz. 36).
§  6.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1982 r.

ZAŁĄCZNIK  1

ODSETKI POBIERANE PRZEZ BANKI OD KREDYTÓW UDZIELANYCH JEDNOSTKOM GOSPODARKI NIE USPOŁECZNIONEJ I OSOBOM FIZYCZNYM

Lp. Kredyt Odsetki
1 2 3
Część I. Kredyty dla rolników indywidualnych i rybaków oraz osób

fizycznych prowadzących i podejmujących działalność w

zakresie produkcji rolnej

1 Kredyty obrotowe 7%
2 Kredyt inwestycyjny na zakup nieruchomości rolnych 5%
3 Kredyt inwestycyjny na pozostałe cele 6%
4 Kredyty dla osób zwalnianych z uspołecznionych zakładów pracy w trybie uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (Monitor Polski Nr 21, poz. 195) oraz dla absolwentów wszelkich szkół rolniczych podejmujących samodzielną pracę w zakresie produkcji rolnej:
1) obrotowy 4%
2) inwestycyjny na zakup nieruchomości rolnych 2%
3) inwestycyjny na pozostałe cele 3%
Część II. Kredyty dla jednostek pozarolniczej gospodarki nie

uspołecznionej

5 Kredyty obrotowe i inwestycyjne:
1) na budowę, rozbudowę i wyposażenie piekarń 6%
2) na uruchomienie po raz pierwszy innych zakładów

rzemieślniczych i usługowych oraz na produkcję eksportową lub

antyimportową

8%
3) na pozostałe cele 9%
6 Kredyty dla osób zwalnianych z uspołecznionych zakładów pracy w trybie uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r., podejmujących działalność zaliczaną do pozarolniczej gospodarki nie uspołecznionej:
1) obrotowy 4%
2) inwestycyjny 3%
7 Kredyty dla osób fizycznych na intensyfikację produkcji lokalnej materiałów budowlanych 5%
Część III. Kredyty na indywidualne budownictwo mieszkaniowe

i remonty budynków mieszkalnych dla osób fizycznych

 
8 Kredyt na budowę domów jednorodzinnych (lokali w małych domach mieszkalnych) udzielany ludności miejskiej i wiejskiej oraz kredyt na zakup działek budowlanych przez nauczycieli wiejskich i inne osoby upoważnione do korzystania z kredytu na ten cel na podstawie uchwały nr 180 Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1981 r. w sprawie pomocy Państwa dla ludności rolniczej na jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe (Monitor Polski Nr 25, poz. 218) 3%
9 Kredyt na kapitalne remonty domów jednorodzinnych (lokali w małych domach mieszkalnych) oraz kredyt na przebudowę pomieszczeń strychowych w budynkach państwowych na mieszkania 3%
10 Kredyt na remonty bieżące budynków wielomieszkaniowych 3%
11 Kredyt na budowę i kapitalne remonty obiektów mieszkalno-pensjonatowych 10%
12 Kredyt na budowę osiedlowych urządzeń uzbrojenia terenu dla inwestorów realizujących budowę domów jednorodzinnych w formach zorganizowanych 3%
13 Kredyt na uzupełnienie wkładów mieszkaniowych udzielany:
1) nauczycielom zatrudnionym i budującym domy na terenie wsi

i miast do 2.000 mieszkańców

3%
2) zamiejscowym absolwentom i studentom szkół wyższych 3%
3) pozostałym osobom 3%
  Część IV. Inne kredyty dla osób fizycznych i prawnych
14 Kredyt na ratalny zakup artykułów przemysłowych i usług:
1) dla inwalidów na zakup wózków inwalidzkich i samochodów

osobowych na podstawie uprawnień wydanych przez terenowe

organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego

3%
2) dla młodych małżeństw i osób wychowujących samotnie dzieci 6%
3) dla innych osób na ogólnie dostępnych warunkach 15%
15 Kredyt dla pracowników bankowych na cele płatnicze 6%
16 Kredyty gotówkowe:
1) udzielane:
a) nauczycielom akademickim oraz pracownikom naukowo-badawczym

na podstawie uchwały nr 111 Rady Ministrów z dnia 19 lipca

1979 r. w sprawie warunków przenoszenia nauczycieli

akademickich oraz pracowników naukowo-badawczych do

placówek naukowych (Monitor Polski Nr 20, poz. 116),

b) nauczycielom nie wymienionym pod lit. a) na podstawie

uchwały nr 173 Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1981 r.

w sprawie planowego rozmieszczenia kadr nauczycielskich

(Monitor Polski Nr 23, poz. 205),

c) lekarzom i lekarzom-dentystom oraz magistrom farmacji na

podstawie decyzji nr 172 Prezydium Rządu z dnia 22 grudnia

1978 r. w sprawie planowego rozmieszczenia lekarzy i

lekarzy dentystów i decyzji nr 36 Prezydium Rządu z dnia

10 lipca 1981 r. o zastosowaniu decyzji nr 172 z dnia

22 grudnia 1978 r. do magistrów farmacji

na zagospodarowanie nie pobiera się
W razie postawienia wymienionych kredytów w stan

natychmiastowej wymagalności pobiera się od kredytobiorców

odsetki w wysokości 12%;

2) udzielane pozostałym osobom na cele nie wymagające

udokumentowania

15%
17 Kredyt udzielany absolwentom średnich szkół zawodowych i szkół wyższych podejmującym pracę w zakładach resortu rolnictwa oraz absolwentom średnich szkół zawodowych i szkół wyższych zatrudnionym w lasach państwowych i parkach narodowych - na zagospodarowanie 4%*)
W razie postawienia kredytu w stan natychmiastowej wymagalności pobiera się od kredytobiorców odsetki w wysokości 12%.
18 Kredyty obrotowe i inwestycyjne udzielane w złotych przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. zagranicznym osobom prawnym i fizycznym wykonującym działalność gospodarczą na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 10%
19 Kredyty dewizowe udzielane przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. na zakupy w eksporcie wewnętrznym 12%
20 Kredyt gotówkowy w złotych udzielany przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. pod zastaw w walutach wymienialnych 6-12%**)
21 Kredyt dla członków banków spółdzielczych na cele płatnicze 6-15% ***)
*) Odsetki pokrywa zakład pracy.

**) W zależności od terminu spłaty.

***) W zależności od kwoty kredytu i sytuacji płatniczej kredytobiorcy.

1 Załącznik:

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 11 listopada 1982 r. (M.P.82.27.245) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 19 listopada 1982 r.

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 17 grudnia 1982 r. (M.P.82.31.275) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 grudnia 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1982.14.106

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Odsetki bankowe od kredytów udzielanych jednostkom gospodarki nie uspołecznionej i osobom fizycznym.
Data aktu: 06/05/1982
Data ogłoszenia: 25/05/1982
Data wejścia w życie: 01/06/1982